De prima orbis sede de consilio & ecclesiastica potestate ac de S.D.N. Papae supraemo insuperabilique dominio opus per Cyprianum Beneti Aragonensem ord. Praed. ..

. mu

y\

- \ ‘iT' i

i\f k?i

Digilized^y Goo^

FIRPO

sa

BIIOHCA HA2I0NAU
TORINO

. 2 . s .

M r« pi '4 filfari pi '4 Itita
Ex libriM

LUIGI FIRPO

« Vu< <y

jZLe yt 4^'UAfi. trt ^t'/ / f aj*

/i,nu-, )*<•■ /H*2‘ '^'V /

/^ - / 5" /2 .

«a

’.j£m.

!

m

m

\ ».

*"• > • . \

«J

i ' /

* • V.

i-'-.:

'Btgit

mm

DE PRJMA

Orbis fede : de Confilio 8c Ecclefiallica poteftate
ac de S.D-N.Papxfuprxmo infuperabilupdo
minio Opus : per Cyprianum Beneti Ara#

’ gonenOrd.Prxd.fifc Sacrx Theologiae
DoCt.Parificnaceiufdcm Theo#
logicx facultatis Cathedram
in VrbisGymnafiogu# '
bernantem : nuper#
rime editum.

Ad Leoncm»X»Pont»Max»

Accipc fandbe Pater uultu/manibufcp benignis
Hoc opus/& tanto numine fumat iter»

Nec breuc JiTpliccat/cum corpore plurima paruo
Complectens magni nomen habere queat»
Nam paucis rccolit/quefit tua fumma poteftas
Quam fuperes cundtos imperioqj Duces»

Et que prima dei Sedes ucncranda potentis
Ecclcfia: numcn/Conciliiq; potens»

Sume igitur noftrosCnec dedignare)laborcS
Sit licet in terris munera parua deo»

Sic precor in toto/nil fitprius orbe Leone
Finiris fupcrans/Ncflorcofcpdics»
tilia fic pariter femper florentia carpat
Et mundus rubeas tollatad aflra Pilas#

RE. IN CHRISTO P ATRI-ET DOMINO
dno DnicoGrymano Patricio Veneto.S.Ro.EcclixCard.
ac Aquilien* Patriarchae optime merito/ Audtor perpe*
tuamfccliciratemD.

C V m his proxime dccurfis Menii bus Pater Rttieren . Sa#
croCmdta Ro.Ecclcfia/uel potius totu Terras: orbem tu
multu3ntc/armifq» cocufiTum afpicere: ueftrucp facrarifti
mu ordine aliqua in gcc offenfum:&: fidelid conuocationc^quod
Conciliu uocaOdecreta/arqj inchoata intuerer/no potui me co*
tinere quin aliquot?: comoditatihmoi in rebus nro (ludio fuc*
currerem/atep opitularer- Etfi multos alios id ante fecifife/atcp hia
de rebus plurimu fcripfifle/fib no parii profuifle fcieba:tamc eoa
uel nimiu prolixos ac difpfos/ucl fatis reflr ictos ac ieiunos cope
ries/ ut uel logo (ludii labore eo 9 : fenfus/hic breuitate/ille copia
uix gcigi ac cotineri pofTet. Opprepretiu iudicaui fitanq mediu
inter utrofep fccu tus/hinc prolixitate (emota/ hic breuitate opor
cunisac neceflariis ampliata locis & ad meditf reda rta/de Ecde
fiaflica ac Pontificali prace confcriberc : feci/ quonia res litterate
digna/& multis profutura uidebae .Q,uid en! dignius/aut codu*
cibilius/q his de rebus feribere : qbus omnis nra fides defendit /
augec/illudrat .Sed ut olum utilitati propius profpiccrc : has no
ftras Iucubratioes (^qualefcuq? finOin uulgus emitrere (latui. Ve
ru cu eas inferibere ac dicare Scripto^ more (latucre/rcperi ne*
mine: que D.T.R.no modo anteferre: (ed ne copararem quidc
nec merito/nam aliquem qui in Phificis Sc Theologicis difcipH
nis tuae D.R. comparari pofiit comperi nufquam. Q,uid bona
rudifciplinaijc eruditione atqjuigilantiacomemorc latius mihi
ducofilcrio pretercuddq paucis gilringcdu.Proindecu his tatia
uirtutibus D-T.R. pdita fit/ubi degetiu quoue in loco nra: lucu*
bratides/licetexiguar/fedc potuere fibifirmiorc pllatioi cq» elige
re atqtuendicare/qapud D.T.R.rotuirtutibus/tantaq; dodlriha
^fulgente haud uidi- Dignare igic Pf R.hocopustibitSqTheo
logo^c poriflimo dicatu fufeipere : Religiofumqttuu Cyp- ineo
lumiT.D.R.pro ualitudinead Imortalcomniureruopificen»
praxes quoad fuperftes erit effulurdcerto tene-Et uale*

'Theologalis fub hac uerbo^ forma
cudtis x£i cultoribus proponitur*

■ } M
S *■ »

«H-m»

CVtrum Lco.X .Pont.max.illa pleniflima potcj
ftate : quam a Deo tmediate lulcepit: fupra ol
legium &uniuerlale Concilium Ecclcfie fupre
rousexiftat:omnemtemporalem fuperanspo

Conclu.i. (t Sicut mundi faluator x^s/ccclefie gentium fuj
per omne 8c quodcuntp ab eterno patre ducam
•* 6c fceptrum accepit: ut eiceleftium/teflreftTiutn

8c inferno^ cunfta curuentur genuarSic & bea
ro Pctro/&r eius fucceflori Leoni Pont. Max.m
quo regalis 8c facerdotalis poteftas fulget (que
una in omnibus} R.o-Pont-etiam malis fingula

riter elargitur: quod furo mu eft & plenum totu

* * ' comifit eidem*

Correl.i* (CCum omnis poteftas ducum 8c Principntem
p oralium fit S« fue in minitterium attributa: fpi
rituale quoQjquodcunq» corporale gubernare

'»• naturaliter necefie fit: ab eius dominio leges de

• ^ pendent : Sc fua fufeipiunt ftatuta uigorem : ab

eo quotp illorum poteftasreftringendaautam*
r pliandauenit.

Correl-ii. f Sicut nullus poteft intrare «d celcftera curiam
nifi Sanctitate fua media nte^que eft eteme uue
Confiftoriiclauiger fchoftiarius: fit ficutappel
lare ad feipfum nemini pmiflum eft : ita a Papa
ad deum neq? ad uniucriale Concilium iuridica
appellatione nemo poteft: quia neminem reco
gnofeit in tet ris fuperiorem. jjg * -*■;’** t
Conclu.ii. (TCLuicunqccnim fiiblimcS.fiiepotcntiam uio
t/g. . lenter: aut quouis alio modo uiolate aut reftr in

■ w v-

' •T* 1 '

«r>

--:A :

♦

• ■

,.Vn

■ '%■

*

i IN-

v '-Ci-t

Correl.i.

gere contendunt^ que potius eft ab omnibus re
uercnter cxaIt;ida}utdiuineordinationistranl#
grcfiores deprimi debct,pereandc atcp puniri.

(L Igitur Sanctitas fua ut fpiritualishomo quem
Paulus enumerat/ ola uniucrfalitcr iudicas/ipfc
ucro nec a Concilio uniuerfali quod decretu ir
ritansaduerfus eam condere nequit / licet bene
quadoq: reucrcter & caritatiue admoneri Sc hor
tari ab eodem pofiit: tamen ab aliquo citra dea
iudicari non poteft.

Corrcl.fi. (£Et ficut Apoftoli fine x£>p nihil poterant face#
re : itauolenresinfcindeie uefiem Chrifti incc>
futilem & contextam per totum. i. Ecciefic inte
• gritarem/uniratem 6c pacem/ grauitcroffendut
&* abfcp ca nihil poflunt nifi errare.

Coclu.iii. (CQuippe ne exccllentifiTima S.fue auiftoriras in
qua ipfa fundat Ecclia 6c uniuerlalia CociUaab
co folu accipiut ptatem: qd a nullo reprimi pot
aut reftringi nec magis apliari/ nifi a Deo nedu
fctoij: patru reftimonio: feddiuina & irrefraga*
bili Inia corroborari pot. Ad quoje quidcftatu# ■
tORi obferuantia minime pot coarftaritcu ola
iura in ferineo fui pedtor is gerat: A fit fup illa.

Correl.i. (LDefecerut qda ferurates lcrutinio: crraucruta
pneipio : & locuti funt lalla Cocilia uniuerfalia
Ecclie: afferentes no a Papa fed a x£o lmcdiatl
fufeipe auftoritatc&abfcp Ro.Pont-afiiftentu
& uoto couocata ftr cogrcgata etia fi forent.

Correbii. £ Q^ua grauiter etiam offendunt : qui ncgkdh»
Apcftolicefedisconfultationc hmoi Concilia
conuocare contenduts que potius conuenticula
appellari debet: Sc in illis grauiflimas materias
ditfmirc:ac ab aliis etiam obferuari precipiunt.

Codu.iiii. (pSicutfide tenendum eftq?ptas tua i r btllfime
eftfuprema in Eccfia: &conftitukredeusPria
cipem fup omnia regna mudi; ilia pofle rcfhia

I jfa

i#; te

i/.JTI

P» I f 1.%.-

H**« «iMU

Correl.i.

v£$Ki

gi aut auferri ab aliqua temporali que no Rabet
Eiperiorem nifi eterna Imperiali aut Regali in
dignu eft profiteri ficut dicere S.fua habere ple*
nillima iurifdiftionc etia coadtiua ficut xps ha*
buit(& fic eftj 8c illam non pofTe ad fui libitum
exercere contradictione implicat manifeftam»
(f V nde cu Ro.Ponr.fit oium fpiruualiu & tem
poraliu diis eminente ccclie neceffitate aut pro
incrcmcto aut exaltatione ciufde 6c fidei a piatis
i eccliafticis dc ab aliis pro officio^ £v benefftio
rum collationibus aliqua fummapecunie/ licet
abfqi canonice fimonie incurfu accipe poflit/id
nulli akcriabfqigrauiflimopdtd eft pmiftum.
Correi. ii- (£Q^ua quidem iimoniafi ad RomanoscPont*
electione radice mep eneruandaquifq; fonc re*
* duceret (cucadc ratio cffefde omnibus) caput

Sc ptacem Gcclefie militatis feu claucs amputaf*
let 8c excluderet: aut per magna tpa corpus Ec*
elefie mixtu mouftrfi aut fmecapitc fuit &clau*
fum pmanfit celu inferno fempaperro : quod ta
reri abfurdiflimu efTct: etia cum c* iniquo prin*
cipio conflata fit quandoq» falutaris religio»
Concln.y. (£Cum diucrfitasftaiutoynequaq in contrario
efle cenfeatur: fidiuerfitas loco^c 8c tempojcua
rietafq? per fonaru quibus diftributa funtre&e
penfent/Pont.Max.differre Concilia : ducartp
ad aliquod tempus rationabiliter differendum
(quia ei folum incumbit) no eft proledto indi*
gnu : in quo crimine hercfis.ppriiflime fumpte
dempto : pro nullis abis criminibu s de quibus
poteft abfolui:ideo adimi fibi poteftatem nullo
poteft iure uideri: imo fi qua diffentio in mate*
ria fidei occurreret: in ea fuc potius fententie 8c
determinationi dandum eft*

Correl.i. CCum bonum comune Sc precipue totius mun
di bono particulari firprefcrcnduflc ad tempus

**•

* '** >l : tolteradum ueniat' quod diurna iulHtfa rofferaf

1 (fmq>iuxta merita uel demerita plebiu corda

fideliir difponuruOnon tantuSaniftitatem Ele^
; tftores quantu per(bneprouidenti3 Se fapicntia

9 refpicerequandoqstenentur:Sedftudiolumui

* rumq; licrcratu/ Se litterarum amatorem eligere

fanftiusefh

CorrcMi* (CCum Theologalis fcientia primatu inter aliai
Icientiasa Deo obtineat :S: maxime per illam
Ecdcfiaftica hierarchiailluftrctur: fitcj fuum de
fide & de poteftare fummi Ponr.dilputare/inte*
Theologum Sc luriftam/ceteris paribus/Theo
logus magis prefcrcndusefleuideror.
Goclu-vi. (E No afferentes ftateras dolofos utappedamu»
quod uolumus/dicctes pro arbitrio noftro/ hoc
graue/hoc leue e(h fed afferimus duntaxat diui*
nam (Vateradc feripturis facris /tanq de thcfau*

* . risdnicis: & in illa tantumodo quid fit grauius

appenderi. Sandtorc innitimur expofitionibust

* • Se facrofandre Ro.Sc aplice Ecclefie faniori de*

<* terminationi Srdiftis nos humiliter fubmitten

do/Ocham&eiusdifcipulilalbn/ficut&gefta
Conftantiefi. Concilii Sc precipoe Bafilicn. iri
hac parte no mulrd ponderantes : pro exaltatio
ne Ecclefie fold eiufdem fponlb xfo coopcran^
te/ore Se feriptishas ueritates'&omncqueftio*
nem affirmare Scuentillare temptabimus.
Correbi. (L Et ueritate imperante / Se magis nobis afni#
ca(cum pace Se reuerentia aliquo^ MagiftrofC

* noftror>: ore Sc non corde oppofitu ut exiftimo
obleruantiu loquaOampliffimam Catholice Sc

•< Apoftolice fedis potentiam minime coardlari

pofle : Sc fuas queftiuculas per has noftras affer
tionespenitus eneruari uident : Sc nullum Diw

< » cem aur Principem tantu pofTe feruire Ecclefie

* Y* Ro.quin magis tcncatur/ctiam de condigno»

Correi -ii. CCCum Ecclefia aplica mater omruafidelium Sc
magilha Deum precipuu habeat Protectore:
Pro cuius libertate 8c manutentionc Leo Pont*
Mt >’ ^ Max-poft terribiles aggreflus/Arpreclaraheroi

jfcj. . ^ caq; facinora eterno comem oratu digniffima :

-it! , & caput eiuldc:& Deus in terris congrue cffid

. meruit. Huic quidem Ecclefie canta tribuic chri

Ilus audoritate: ut diuus Augullinus eius Euan
gelio^mfi ipla impellcnte^non crederet :Qoe
infuperabilis Sc terribilis ut caftro$c acies ordi*
nata/ fuos ad celum cleuans J rebelles Sc inobe#
dientes ad infernum deducit*

m

(ECorrelarium refponfiuu cll titulus queftionis
pro omni fui parte aifirmatiuc tentus*

, CEt Ii tempore fc.fc.Iulii Pape Secundi/ S.tue prederf
celToris fequens impreflum fit opus : in eo tn quicquid
j', de illius animi llrcnnuitate/ & zelo/ Sc maxime de Pa*
pali 8c Pontificia dignitate referimus/totu eminentifli
mc fupreme tue obtulimus Maieilati : fub eiufdcm S*
cue emenda 8c cailigatione benigna.

•a y.J|/*H'n Arobmiflisprohemialibus filarteriisfque fa
t ULl fhdiolauidktur: & ab opere Ipeculatiuoalie*

niffirna exiflunO Spiritu fanfto coopcrantc : ut ucritas que
de celo orta ell magisac magis eluccfcat : que fola nos roo*
nec/fouet&cuflodiechincindeinductis rationibus Peripa*
ccticorum Sc Theologojcmore proccdimus-Scripfimusau
f em hcc tenui ftilo : quia ut ait Augullinus cotra Manichcu
Non ornato politoq; fer mone: fed rebus maniteftis conuin
cenda cft uanitas aliquogc*

(L Contra Prime Conclufionis fundamentum arguitur pri#
jxjO fic*FiIIusdcinihiIaccepitaPatre/crgonihil poruit con
ferre Petro.Confcquentia nora eft. Antecedens probat : qa
fi aiiqu^ : hoc eUct uel deitatis/ucl ctcr uitatis/ uel potent le :

t

m

fcd nullum iftoruni: Igitur. Minor patet per illud Athanafil
Ita deus pater/ deus filius/ deus fpiritus fan&us . Et/Eternus
pater/eternus filius/eternus fpiritus fanctus-Similitcr: Om^
nipotens pater: omnipotes filius : omnipotens fpiriius fan*
ftus* (ESecundo arguitur fic.Xps non exercuit ducatus oflfi
cium:nccportauitlccptrum:&;nonfuirnifiin ludca&Hie

rulalem: 8c in partibus illis: ergo non fiiper omne drquod*
cunq> talem habuirpotcltatc* (T Tertio arguitur fic- Genua
terrcftriu non curuantunlmo eriguntur contra eum : ut I nfi
ddium drhereticoijc: qui negant ipfum efle Deum: ucl non
fcfftsmpfilfc ucru corpus:ficut Manichchfimilirer contra bea
tum Petrii retrudentes illum in carceribus:muIto minusfuc
ce Hori luo: cu multas Sc uarias terras uideamus rebellare ad
uerfus eumtergo conciufio cft lalla. Et confirmaturrquia ge#
nua curuare ctl humiliari &c inclinari coram eo: quia no lo*
quitur de genu ribieaut materiali notum cft. CQ. uartoar*
guitur fic.Chriltas non laluauit mundum : igitur non eft fa|
uator mundi:confcqucntia tenet:ansprobat:qamaiorpars
mudi remanfit in infidelitate: ut pagani Sc agareni multi: Et
confirmat : qa II laluadet munda maxime fuillet in initanti
fue mortis qn Sol fuit obfcuratus:dr petre fcilTefunt:&- mul*
ta corpa fctoK rcfulcitariit: led hoc no: qa folu remafit fidej
in beata uirgine:quia alii difcipuli ficut corpore fic Sc mente
fugerut &r tueriit dubii cp elTet deus Sc homo:& ficut ifta con
fequentia no tenctrhomo eft albus Pm ptem ergo homo eft
albus:fic fn .ppofito: X (Ssfaluauit prem mudi.l.fidelcstergo
xf scft mudi laluator. (EQ^uico arguit fic.Xps uenit (aluare*
oues que perierat ex Ifrachdr Cananceque erat ex gentibus
dixit:No eft bonti fumere pane filii holum Sc dare canibus*
ergo urepno accepit tale ducatu aut fceptru fup eccfta getid
nec oc drqdcucp dedit ei- (ESed in cotrariu funt mlta fetose
decrcta:dr pfertim illa Cocilii Ephcfini: 8c ctia auctas Sirilli
priarche Alexadrinirquificaitin li.thefaurorc:Sicutxf>sac*
cepit a pre ducatum Sc fceptru ccclefie gentiu ex Ifrael egre
diens fup omne 8: quodcuq?:ut ei genua cuntfta curucnt : fic
Petro & eius fucceflbribus plenillinu coceflit ptatem»

* *

i

PRO SOL vir

onear. eft noradfi primo/q> in ppofico ducatus & fceptrano
cipitui proprie led methaphonce pro quadam pree minenti a
domitu leu poteftate/qua Xps a patre iufeipiens dedit Petro
Apoft & fuccefforibus eius/nec accipere aliquid ab aJiquo auc
eife dicit prioritate (impliciter aut in perfedione / na filius eft
a uatie/& oem pratem accepit ab eoiiuxta illud. Math.ultimo
data eft mihi ois pras in celo& in terra/& tn non eft maior eo
nec priusiquia in illa perfonap: trinitate nihil eft prius neqj po
fterius et origine/ 1 ut bri probat Greg.Here. in.r.ien* nec ma-
ius aut pfedius / Sc quo ad clauiu pt?te &exercitiu illap: uerl
iuccelTores Petro non funt minores & habent illam eanden»
qua Xps habuit ut Vicarii eiufdem/nec ifta pna tenet ifte ha-
buit aliquid qd no habuit alter & fuit alius ab eo/ergo eopfe-
ftmsleft : na filius in diuinis habuit fiue affumpfit humauitate
& fadus eft homo/natus/ partus. &c.6c no pater uel -(L ergo
eft eis pfedior uel maior.nec fequif/eft minor pre fm i huanira
te/ergo cft minor/ qa arguif a dido/fed quid ad didu fimpfr.
CTSecundo notandu eft/ q> habere pleniilimu polle feu pote-
ftatem fuper aliqua te cotingit dupliciter ♦ Vno modo in adu*
Alio moin potentia uel uolutate^prima no habuit q ipfe xps
excrcuit/no rn (impliciter/ quia no eripit mortalia qui regna
dabat celeftia & ftatum perfeftionis maxime oftebdens/fed li
uoluiffet feciflet/ quia poterat exninentifiime/& fici habuit fe-
cundo modo/& ea tribuit fucceffo. Petro & fuis tucariis uult
pro loco 6c rpe eam exerceri etiam coadiue/ quia ois potentia
eriam naturalis data d/ipofitione debita non poteft non redu
ci ad adum/quia fruftra eft potentia que no reducitur auc re-
duci bilis eft ad adum/nd itaxjbtn faluatore mundi arbitramur
contuliffc fui ptatem beato Petro Sc fucceif.ut uelit eam i ipfis
fruftrari/& ad adii qn oportet/& precipue intra fuum ouiie St
fideles non poflfe reduci/quia imperfedionis eet cp in deo mi-
nimecadit/cuhocnecipia natura pmittar. Vnde deus & na-
tura nihil faciunt fraftra.j. de anima . Impeditur tamen de pei
accidens/ ut ignis applicatus e ftupe non poteft non coburerc
fimilitci uixtus folis applicata niui non poteft non liquefacere

& mmc| coburitur lignu nif! prius humiditir expellatur/ fTc *ii
ippofiro papa producit effedu ptaris clauiu in aplicatos fibi per
uexam obedientia/ & no in infideles hereticos & rebelles/quia
nimiu diftant corda eopt ab eo/& nolunt/immo renuunt imel
ledum fuu capri u are in obfequiu catholice Se apoftolicecccle
fiecg Ro. obduratu eft cor eoi*/ Sc nolunt intelligere ut bene
agant/no igitur eidem auferur difpofitione Se ampliflima da
uium ptatem/feu tale dominiu/ficut nec in naturalibus diftan-
tia pacienriu aufert effedu: formalem ipfius ignis naturaliter
agentis/ Se eode modo dicenda eft de Chrifto qui fuit ufis te-
dempror/tn totus mudus no fuit redemptus/ quia pofuit obi-
cem per infidelitatem & inobedientiam Se obfcuratu cor eorfi
noluerunt uidere lumen ad reuelationem gentium Se gloriam
plebis ifrael/obturauerunt aures cop ne audiret uerba feruope
dei/(icutpropheta^/patriarcha^/& apoftolopt / quopt fonus
. exiuitinoemterram& in fines orbis tetre uerba eorum
4£TEt ex oibus iftts infertur/q» nullus antiquope pBoj* Se paga
nopt quopreunep per ignorantia ab errore luo poteft/nec uncj
potuit excufari/& per piis fuerunt damnari/& eft catholica fen
xentia diui Hieronymi Se multorum fandorum Se filii ade un
de fuccedunt / aliis fufftenter enunciarunt fimilirer parriar-
che Se prophete Se Ghriftus uerus deus& homo ac apoftoli fui
Se difcipuli/& fic confequenter.unde »un§ mipfis inuincibi-
lis cadit ingnorantia/nec rede lentium oppofituni opinari
tes/dico de fide Se ecdefia extra quam alique poffe faluari eft
impoffibile Se faciente q> in fe eft nun^ permittet deus fic erra
xe/quonia noluerunt intelligere/ut bene agerent/in omni tem
pote fufficientei uia falutis oftenfa eft illis .
diTTunc refpondernr ad argumenta ad primum negando an-
cecedcns/quia filius a patre folo eft/& ex fubftantia illius Se to
tum effe filii accepit ab eo / Se ad probationem negatut confit
quentiaficut in creaturis demonftraro patre Se filio eiufdem
fpcciei & eiufdem potentie/non fequirur/unusefthomoficut
alius/& ira potens/ergo non accepit aliquid ab alio .

CT Ad fecundu diritur/q> hoc habuit in potentia Se in liber-
tate fua/& ilia nomina capiuntur metaphorice/ Se ut didum
tft/& fic negatur confcquentia.

C Tertium uero folmtur ex didis Se negatur confequenria/&

, ad rigorem ulterioris confequcntfe dicitur/ non eftfimile/
recrn: arguitur inpropofito ficut non Icquitui denionftraro
uno bono magiftro& dodoz&ficut fepe uidimus/ hic mgr no
habet difcipu!os/ergo no eft magr/& alie inftatie dari poffenr.
CTQuirrum iam folutum eft ex didis/quia ipfi obicem pofue
xunr Se ex defedu eorum prouenir/& eodem modo dicendum
efler de il la portione uniuerfi & hominum qui non obediunf
ledi apoftohce/& prcripuede aduerfariis illius& fefcopponen
tibus aduerius papam (icut & Romani Se gentiles tunc redite*
tunt beato Petro & crucifixerunt eum/nihilominus illectat ue
rus & indubitatus papa Apriuceps mundi/ficut & quilibet lue*
ceflor eius rite & canonice eledus/in quem tranfit illa cadent
poteftas quam tribuit Chriftus Petro : Sed dices contra / quia
non habetur ex aliquo paffu expxeflo faert euangelii/ergo non
dedit eam fucceflotibus/non ualct conlequentia/quia arguitur
ab audoritate negariue/ ficut non (equitur non eft (cripeum
fet ibo/ergo ego non feribo / poteft tamen dici q> iftud poftea
xeuelatum fuit eidem/quatenus fuccedcrent per eledionem/ &
ultra oues fideles fine drio non debet efle nec fine paftore/nec
mundi principatus fine principe/fic iftum modum uoluit Chri
ftus uoluit forte occu Itare Petto/qui dimifit Clemeute infuc*
cefforem.Nec illud obftat/licet Petrus efiet fapientiflimus SC
reuelauit iftud de Clemente difcipulis & ipfo minoribus iuxta
illud/CLue abfcodifti fapientibus reuelafti ea patuulis que apo
ftoli & difcipuli Chrifti non fufeeperunt in talem/ fed de ifta
materia latius dicetur infra circa titulum queftionis/& hecpro
prima parte & fundamento prime coclufionis dida fufficianc.

CONTRA SE

eundam partem conclufionis que eft ifta/tp poteftas (acttdota
lis & tegalis fulget iu Iulio.il. Pont. Max.

QT Arguitur primo fic/ifta funt contraria/ergo nori'coperiun*
tur in uno fubicdo/aris patet/quia effedus unius eftmilirari at
mis materialibus Se corporalibus, pro Repub. utpote regalis/
efFedus uero alterius eft militari fpualiter cu lacrimisSf oratio
ilibus iuxta illud Ambio.aima militic noftte funt orariones

& l.icrime>& loquitur dc effcftu clericali & fncerdorali . igituf
& confirmatur/quia femper uidemus diuerfas perfonas & non
unam gerere hmoi officia /pii a parer/quia duo conrraria m eo
dem fubiefto efle non poffuat' CET Secundo arguitur fic/Xpc
non fuit rex imita illud lous. Regnum meum non eft de hoc
mundo ; Si enim ex hoc mundo effer m miftri mei utiq? defer-
tarent ut non traderer ludeis/nec regalem exercuit facultat&s
ergo eam no contulit Petro nec lucceffeiuldem ,pna paret/ qa
nemo dat quod non habet : & confirmatur/quia habitus exto
no res regis &pont.<ut diuerii/ergo & interiores cppofiri funt.
CTTertio argurtur fic.In lege uerert tribus leuinca ex qua ero
abantur faccrdotes Se tnbns iuda/de qua onus eft Xps/ & de q
creabantur reges erant diffinde poien/ergo papa non habet «
galem ptatcm.patet pna quia pras pape figurabatur in i ftisSSc
confirmatur quia de tribu luda nihil de facerdoubus locutus *■
cQ Moyfes/ut dicit Apoft* ad H»br.7*

CT Quarto (arguitur in papa gerente uiccm xpi non fuit illa
pras regalis/igr.pna pater/ aiis probatut/per illud cy fcnbitlo, >
.6. q> cu cognouifiet IBs/quia uenturi erant illi hoies quos pa
neret ut reciperent eu Se facerent eum rege fugit in, montem/
igitur Confirmatur/ quia leffic dominio regni.

CTQuinto/Papa no utitur tali ptate regali/igr illa no habet.
CTSexto/Reguum celoje Se ttrenopz ex oppofito diuiduntut
ficut fpuale Se corporale/ergo pa. no habet temporalem fcu te ‘
galem po. ans patet/ pria probatur peril.Mar.i^.l ibi dabo da
nes regni celo?: nihil de terreno dixirXpsPerro . • *

CTSeprimo/X^s no habuit illam mx.il Luce.rr. quis me con
ftituit indicem aut diuiiore fuper uos i quafi dicar/ nullus »
d70ftauo/CIn dixit Mat.ri.reddite que funt Cefans cefari/
&que funt dei deo. Vi lus eft ponere difhodionem/ergo illam •
ptatem non habuit cu Iacerdotali intermixta.

CTNono/Lex Tm pera toris antiqua didt oppofitum .(.cy papa
lolu curet fpi ritualia Se diuina/igif. pna parer per U.Prouet.zi»
ne transgrediaris terminos antiquos. QT Deciuio argui £ fic
per il.apo.ad Titu.i.Nemo militas deo impliccr ie negoriis fe
cularibus. CTVndecimocontrariojtifm pBm/ &.ff. de his q
funt fui uel al. iuris.l .j.f uidemus/eadem eft dffciplina/ fed iu»
dex non fe debet dico 1'eculatis/ intromitere de fpirituahbus/ ,

ergo nec econuerfo/ut in c a. decernimus de iudidis »•

IT Duodecimo iftud repugnat Apofto.dignitati que maxime
debet efie pfeda/& papa fingulanter dirif Apoftoiicus.igif. SC
coi firmatur per illud quod fcnbitut Ma.19.fu uis perfedus ee-
Vade & uende oia que habes Si fequere me/ & fic uidctur cp fo
lum in fpiritua hbus & non in temporalibus habeat poteflaie/
ergo non regalem/quia arguitur ex his a deftrudione fuperio
1 is ad 'deftiud. inferioris /quia bene fequitur/ nullam habet
pecuniam/ergo non ducatum uel Iulfum habet/fic in propofi
to nullam habet poteftatem temporalem/ergo no regale.
IITln contrarium eft laudabilis cofaetudo ab audorirate euan
gelii orta & ratio/ quia papa cofccratur ut facerdos/ coronatur
ut rex/ifitfeftu & magtius triuphus in urbede huiufmodi ta
digna coronatione/ratio quia gerit uicem xpi in tems/fed xps
habuit talem poteftatem/ ergo & papa/antecedens notum eft:
& minor probatur tripliciter «f. q> habuerit eam .f. in mcama-
tione/ in eius conueriatione / in paflione / Si refurredione.
Prniu patet /qaia per filium facerdoris.f. Io.bap.fuum aduen
tum in carnem uoluit nuntiare. Secundo pater/pei Hieron.fu
per Maf.c.17. dicentem/q? dns filius regis erar/quia<fm huma-
nitatem ex Dauid ex ftirpe erat generatus/fm uero diuinitate
oipotentis patris erat uerbum/ Si ideo tanc[ regum filius tribu
ta (oluere non debebat. Vnde mamfefte cocluditur q> erat rex
& facerdos/# Aug.didt in hb.de confenfu euang. q> Chriftns
erat rex j>pheta Si facerdos. Legitur etia in autenncis hiftortic
q taliter fuit eledus per facerdotes templi in facerdotem in hie
rufalem / & propter obitu alterius fic q> fcifdtates intra fe facer
dotes templi Si mirantes de eius uite landitare & excellentia/
& quia fcpiflimc in templo ipfum orantem & mirabilem fandi
irtoniam oftendentem uidebant/dignum duxerunt ipfum pre
aliis debere eligi in facerdore Si fcilcitantes Si diligenter qun
teS cuius filius eifet quia nemine illegitima admittebant mue
netur .B. Matiam effe inuiolatam uirginem Si ipfum effe filiu
dei/ prout ipfa etiam dixit illis & inter alios facerdotes templi
fuit 8i coperitur feriptus' & predidum myfterium occultu uo-
luetuur.Vnde conflat xpm gloriofum facerdotem fuiffe Si di-
gnitas facerdotalis maxime enituit in ipfo/quia perfedus deus
& petfedu s homo ciar/& de eo fcnbitur PfaLrop. Tu es facer-

d n inetemnm fm ordinem melchi/edech *

CTSccnndo hoc oftenfum fuit eminente rpe benedifte paflio
nis iue de renerenrn fibi exhibita ab omnibus fedenri fuper a fi
nam 8i pullum/dicentibus Ofanna bcnedidus qui uenit in no
mine domini.Et uaticiniunrZacharie induftum eft per Math«
dicen te.c.<>. Ecce rex tuus uenict manfuetus fedens fuper afina
& pullum/ptatem uero facerdotale oftendit quando te obtulit
in ara crucis in facrificium & oftiam/ut bene declarat Aug. in
lib» de duitate dei.c. 14. & lib 4. Tum etiam quando ipfe di-
xit. Nunc princeps mundi eiicierur foras Sc ego fi exaltatus fue
10 omnia traham ad me ipfum/ 6i locutus fuit de exaltatione
per crucem & de principe mundi ludfero/ quia omnes eranr fi
lii ire: Vnde ipfe qui eft ueriras incarnata & infallibilis dixit
Math.ult.Data eft mihi omuis pras. f.facer dotalis 6c regalis in
celo & in terxa/qui omnia dici t nihil excludit / hanc poteftatfi
iacerdotulem etiam ondit in.if. datione qh dixit lo 9» Accipi*
tefpm fandu quoje temi feritis peccata re mittentur eis/ regale
uero eminentiflime ondit rpe refurredionis poftej inferni da a
ftra penetrando fuos capti uos redimens diabolo fpoliaro &
iuferno multis corporibus fandojy refurgentibus cum jpfo &
accepto de ofte triumpho introierunt in fanda emirate/ & can
tat eccldia/propterea filie Hierufalem uenite 2c uidete marty-
rem cum corona/&c. & per ifta patet probatio minoris •
CETSed pro folutione aliquo jeargumenroje notandum eft pri
mo/cp fin Aug. regnum Chnfti fuper quo regnat fideles eius
flrnt credentes meum quibus dicitur uos de hoc mundo non
cftis/quia fi de hoc mundo fuifTetis mundus quod fuum eft
diligeret : Chnftus aut non dixit regnum mcu non eft in hoc
mundo/quia certum eft quoniam in hoc mundo & in alio re-
gnat fuper fideles fuos hic per gratiam & in futuro per gloria
hoc dixit non eft de hoc mundu/quia de hoc mnndo eft quic-
qu id homini eft a deo creatum& exuiciata ftirpe ade generata
fed iam facium eft regnum non de hoc mundo quicquid dc
deipfishomiuibus per ipfum xpm regeneratum eft/ dicente
apoftolo eripuit nos de poteftate tenebra tranfhil t nos ia
regnum filii duritatis fue. Et poteft dici tfm Chtifoft. q> reg.
nutu Chnfti non eft de hoc mundo/quia non fuit modo muti
dano fienr funt alii teges qui cx fortitudine miniftroxum acci»

piant potelhem regnandi/ipfe autem regnando fupet fuos fibi

i ipft fufficiens eft/nullo alio adminiculo indigena/ & ideo cete
tia regibus perfe&ius regnat»

t (CTSe eundo notandu eft/q> cum aliquid eft in fuperiori & inf«
ij jiori Si m principali agente Si miniftro Si in inftrumcnto per-
'i feftius eft m principali agente etiam naturaliter / poreftas ergo
il regalis Si in papa Si in alus regibus& principibus mundi/nobi
l liori modo tamen & excellentiori eft m papa q in eis quia in
B papa eft per confirmationem & difpofuionem atqj corredio»
B . nem ipfo^/in eis aut per exeeudonem & adminiftrationem»

<ETAd argumenta ad primu dicitur/negando afls/& ad proba
tionem dicitur primo/q» ordinantur ad unu finem ad bond

* ecclefie uuiuetialis St militantis Si in minifteriu ipfius que no

* folum corroborari debet armis fpiritualibus fed etiam materi

* aliBus aduerfus rebelles Sc infideles uolentes eam fubuertere q

1 ecdefia in le nullam patitur contrarietarem/quia in unitate «11.

congregata & in fide Si charitate Si fpe fundata Si folidata/ SC
- #m Apomulla tnbul.irioe aut aditerfitate diuelli poflitnr ueri fi
1 ; deles a charitate xpi&f&i per fidem uicerunt regna operati fut
® iuftitiam adepti, fiinti repromiftiones in Chrifto Ihefu drio
?■ noftro. Secundo dici poteft q> oia regna mundi Si omnis po-
teftas tam regalis q facerdotalis ordinatur' in deum Si fideles
| . omnes ad regnandum cum Chrifto inducanf Si in hoc ordine
x qtum eft de le nulla eft contra rietas/& prefertim refpeftu finis

£ q eft etema bearitudo q confiftit in caritate pfeda in illa cccle-

t fia triuphanti Si fuper celefti ad quam ordinatur lfta.Sed dices

* contra quia funt multa r?gna pagano^ 8i infideliu que no ot
t dinantur in deu nec polTunt extta unione ecclefie militatis fal

ii uari Dicitur q» iuftd eft de peraccidetis/quia nolunt audire nec

c intelligere ut bene agant/coparati funt iumetis Si (imiles fafti
ii funt illis/quia nolnnt obferuare legem Chrifti/que eft omniu
ik afluu humanorum regulatiua Si r e&e ad celum indudiua.Lex
X inquit Psal. domini immaculata conuertens animas reftimo*
ii niuin domini fidele fapientia preftas paruulis quos Cbriftus i
g euagelio uocar ad fe finite puulos fideles .i. filios meos uenire
a ad me/ipfoR! eft enim regnum cclopi/polTer etiam dici/q» ordi
if nantur in deu qa diuine mftitie effedus $ triupho fideliu uigec

i n eis fri inferno per afflidionem pertapt/& fic funt diuine iufti
iieinftrumentum& ex patre diibolo funt/ no folum illi fed
etiam rebelles Ro.& apoft.eccI.5£ extra unionem illius in pec.
cato mortali- defcedentes grauius punituri/ quia magis ingra.
ti funt de gratia benefido^ 8C facramenrorum quam a xpo in
eccle fia fufeeperunt. Ceteris paribus. Et ad probationem con
fcquentic di atur cp uerum cft limul in eodem tempore fecun*
dum adum fed quando unum eft in potentia & aliud in adu
& refpedu diuerlorum k ens eft •

CTAd fecundum Ar. dirimi 1 negando prima partem antece-
dentis ,f. q> non fuit Rex 8t ad audoritarem didum eft fupra
in primo notabili quomodo debet intelligi/ & ad aliam pro*
bationem dicitur q> talis abituum & ornamentoru diueriitas
non obftat quia po fiunt mutari abfqj detrimento feu dem mu
tione dominii / di quandoqj .b» Petrus arma portauit/nec abi
tus facit monachum iicut nec cathedra Epil'copum/& q> adus
^>prie non lint oppofiti ut fic didueft lupra in folutioe primi.
4t‘Ad tertium negatur confequentia &ad probatione dici€
negando q> figuraretur proprie facerdorium di donuniu xpi
per ordinem leuiticum lcd magis per facerdoriu 6i domimu
Melchifedech q fuit fimul Rex dc iaccrdos. Vnde dicit Apo.
ad hebre*7« hic eft enim Rex Salem di Iaccrdos dei fummi.

CT Ad .4. negatur confequentia/ di ad confirmationem dicrf
<p xps fecit hoc ut federer regno dato fibi per homines/ quia
noluit rex per homines fieri qui regnum dabar homimbus/uc
dicit Augu. Vel etiam poflet dici q> Pe. dedit illam poteftatc
temporalem quando comitensfibioues fuas contulit fibi Sc
eclaues regni celorum/ ergo afortiori Sic. Cui datur maius
ergo minus di xpo data eft omnis poteftas in celo & in terra
Matii, ultimo.uel lftud ferit piopter noftre humilitaris exern-
pium/ quia ex dcfedu nature nimium fuperbit homo/& ideo
a conterendum & humiliandum ceruicem noftram & elatio-
nem ut agnus coram tondente fe non aperies os fuum falua- I
tor mundi exinaniuit femetipfum/ & humiliatus eft.ufcj ad in -
ominiofam mortem crucis ut humiliemur cora ipfo in omni
tempore Si terrena fpernentcs tendamus ad celeftia folum ac
fummitentes colla iugo ipfiusipfum regem angeloni fequt
conemur/& Io.;. Non enim mifit deus filium fuum ut rndicct

\

i

k

I

F

>t

a

a

i

M

r

P*

lio

a

f

i

p

t

a

P

»

i

f

*

t

ii

t

$

9
'e

10

I

■c

D

#

«

i

mundum/ Ted at falaetur mundos pet ipfiim/ & ideo exple*
to (aeramento paflionis & refurredionis cdmifir Petro re.
gtmen ecciefic totu q> neceflariu erat ad regimen totius eo
clefie/& per cofequens de eledione fuccefioris pape ut anu.
tiaret aliis & pofter is ucrifimile eft/na fine capite tegi non
poterat. CT Ad quintu negatur aris quia ipfa utitur tan$
ancilla & mimftra fua/ qri oportet mfi principes tempora,
les refiftant hoc de per accidens Se inique agunt Se precipue
ubi eam exigit pro augmento fpirirualis potcftatis .fi pro
dilatatione fidei & ecclefie militantis cuius eft caput 8 e ma-
xime pro defenfione & tuitione eiufdem cotra hoftes Se re
belles ipfius/& ad recuperatione bonojK fuop* procedcdo
Vnde dato q> tu habeas a me unu ducatu/no (equitur tu no
uis reddere mihi ducatu/ergo non eft rneus.Sic in propofi
to aliquis princeps nd uult exhibere aliquapote flat e quale
habet papa/ergo talis poteftas nd eft debita pape. Et uiteri
us negatur priafieut ego nd utor pecctiniis/ergo nd habeo
illastur patet in tenaci Se auaro/quia arguit ab efle ad pofie
negariue. CT Ad fexi u negat affumptu fimplidrer Se ma
xime in eo in quo eft ptas fpiritualis regiminis ecclefie #m
plenitudinem/ficutin papa dicimus/& ficut dedudum eft
fu penus in (edo notabili Se in mfione ad primum.Vnde in
traditione clauiu includitur etia collatio rertenop ptatum
pro conferuarione bonop/fpiritualiu/& ficut eft caput «ede
lie fic etiam eft caput polirie mundane &rpalis dirigens &
inducens quanru eft ex Te oes hoies in deum Se ad regnu ce
lorum/cuius eft clauiger/na nulla lexautinftitutio didrut
leda mfi fit regulata per diuinam & ecclcfiafticam legem/
nec aliquod bonum morale perfedum efle poteft fine fide
ecclefie extra cuius unitate non eft falus .

C T Ad feprimu negatur ans immo qui didt Xpm nd habn
iffe ptatem fpiritualem Se tpalem conrradtdr eidem aperte
dicentem Math.ult.Dara eft mihi omnis ptas in celo & in
terra. Idem dicedu tft ad odauu Se ad audoritates adudas
dinturq» ipfenon dedignabatur parua & minora exequi/
(ed relinquebat ea minonbus/ficut; nec fadt Imperator
aut aliquis magnus rex fic Xps tantu maiora Se fubiimiora
cuxabat.fi inftruere nos de uita fua Se de xedemptide noftra

C

I

per ipfum faciendi ipfe enim elVucra p ax& uernsmediator
inter deum & homines/proprerea illi poterant recurrere ad
minores/& ideo non erat opus exequi illam*

CT Ad nonii dicendii eft q> ueru eft primo & principaliter
fed fecundario/quia fepe temporalis poteftas perturbatur/
oportet ut cum gladio fpirirualis poteftatis coarcetur/ ied •
non econtra ut infra patebit «

CT Ad decimu dicendum eft q> no fe debet papa implicare
negotiis fccularibus ficut nec aliquis clericus uel religiofus •
caufa tn chari tatis & pietatis cum debita moderatione fe in
gerere potiTunt fm fuperioris licentiam & ininiftrando U di •
rigendo de licentia fuoi« fuperiopt etiam litigare pro nego •
tiis fuoji moualterioRi (Si pro caulis pauperum & pupillo^
apud fedem Apoft.uel alias/& hec eft fententu.b.Thome.*
q.7.&.8(?.ar.2.& di.S8.c. decreuit : non ergo derogat di*
gnttatipontificarusficaufa caritatis & urgente neceflitate
maxime ecclcfuftica ad conferuationem ipiritualiu ad cor.
rectionem uicioread punirionem nialeficiop; ac manuten-
tionem pacis & iufticie I populo Chriftiano & libertatis ec
deiiafhce/ob dilatatione eiufdemquandoqj no folumne
gociis fe intromittere fccularibus licebit papam/ fed etiam •
ufqj ad fanguinem contra hoftes & rebelles ubi principes
temporales nolint preftare prefidiu militari & dimicande
bet luo loco & tpe exeplo pdeeef.liu beati Petri apoft.qui
cum uidilfet tpe paflionis xf>m pati ad arma materialia con
fugiens & ad gladios propria manu Maleo auricula ampu
tauit nimio zelo incenfus/uidens q> nullus principii iuuaret
xpm/immo erant cotra eum iux.il.ps.r. principes populo pe
congregari funt & conuenerunt in unu aduerfus drim & ad
uerfus Chriftum eius.Vnde uerifimileeffe uidetur q> fi Per.
coperuiffet tunc aliquem prindpu & potente eidem auxilia
ri no accefliflet perfonaliter/& xps «dixit apoft . qui no het
gladium uendat tunicam fuam & emat ad infinuandu no#
bis folu q> ecclefia apoft.fif caput qnqj gladiis 8c feno tueri
& prem uniri debet/no ut propter hoc uellet Impedire mot
te fua 8t redemptionem mundi fiefiendam na oblatus eft
quia ipe uoluir. Yri mirari nemo debet/fi qnqj cotingat imi
nentibus p didis caufis & nc xps fpofus ecd. cuius uices ge

Tit ?n terris offcnda tnrfto.Pont.p horrenfia bella ptrionalf
ter & inperrerite hoftes aggredi & rebelles q^fortaflis eii im
non feeiflet fi omnes principes terre aduerfus tales fufficies
& efficax preftarent auxiliu fine pfonali acceflu Rom. Pon.
qaia hoc facit qm zelos domus fue.i.ecd. comedit cfi & in
humanis aftionibus finem & intentionem agentis prinripa
lis quia caufa finalis eftcaufacaufa9f.2.Phi.precipue & prin
dpaliter homines refpicere debent & no tm ipfu opus quan
tum operis finem confiderando & deus ipfe gloriofus per
arma & horrenda bella acperoccifionem multopt in uett-
ri lege rimeri uohiir & foliis adoratione latria adorari /ut
patet in libris regum ad infinuandum nobis perhocuteti
am tpe legis grarieneexeeretur nome unigeniti filii fui aut
ne offendatur fponfafuaecclefia mater omniu fidelium &
magiftra/liccat qiicg amiis & bellis uti tpalibus fi aliter fpi-
ritualis fublimis ptas Si libertas eccl.fuc comode obfeniari
nequit/& iftud nedum iurf diuino fed etiam naturali eft co-
forme q> uim ui oem homine cuiufcuncp graduS aut quali
tatis exi flat repellere I3 omnes leges etiam in ablatione bo
norum fuorum omnia iura permittunt quare ergo ecclefia
terribilis utcafhow acies ordinata hoc priuilegio feu lege
priuari debeat & in didis cafibusno uidef/& fi iftud proue
nerit ex audada aut exceflu aliquopr prindpii letale crime
eft in eis & exceffusexceflfum innocat/& fuplendaeft ncgli-
genria ipfop: per Rom.Ponr. in cafu premiffo/ecclefia ad-
uerfus ipfos clamante per prophetani/filios enutriui & ipfi
fpreuerunt me.Et loquor coiter & in generali folu/qnia fer
mo cois nemine tagit//nec intetio mea eft a i priculares p-
fonas defeendere/na quilibet ppriu onus portabit & no eft
meum. Nec miru fi papa thelaurizat quandoq; & ignorat
cui congregantur hec.f.ut pugnet ,p ecclefiaftica liDertare&
ipfam manu teneat cum thefauris/q> non poteft cum fuis fi
liis & principibus facere/& fnpborv cuilibet loquens eede-
fic dicit per propheramJmpinguatus eft diledus meus im-
pinguatos dilatatus & calcitrati it & qualiter debet e (Te filii
redi & parati & humiles iuxta fponfum ecclefie-i. Chriftu
coram quo omne genu curuatur & cius uicario Ro. Pont,
qui eft caput Si uenis paftor cd. feu ouilis & gregis iefu x£i

in cuius menta dat nobis Xf>s omnia taaamenta falutis 8c
carnem luam ad manducandu St fcnguinem fuu ad bibcln
dum ut uiuamu$ i necernu tn.i 'f>.ui.dicit filii tui ficut uouel
ic oliuape in circuitu menfe tue ps*t: 7 » Vnde filialem St hu
mile ifinuat obedieri. Debemus fupremo Ponr.obedicntid
& no feruilem nec coada qui eft Vicarius faluaroris mudi
& pater omniupropter qd didtur Beatiflime pater/ per ex .
cellemiam St ideo propheta fubiungir (ic/bencdicetur ho«

. mo qui timet dnm.Debet enim reuerenter uenerari extolli
& beuedici ab oibus/quia eft deus in terris timeri St obed u
xi debet ad nutu precipue a potentatibus qui per talem po**
tentie excellentiam fue menfe ccdefic .ppinquiores exiftut
in qua dulcis St benignittimus diis Iefus xps ut dulcedine
fuam in fideles demonftraret/pane fuauifftmo de celo pie*
ftito efurientes replens bonis/ faftidiofos diuites dimittit
inanes«Ynde ueri filii fui uelut alter Elyas.qui cum lubrini
riceo pane illo roboratus ambulauit ulcj ad montem dei/
per quem defignamreccLRo.celfitudo)fic in fortitudine
num 1 modi ad montem hunc »i* Ecd«apoft.& ad protedio
nem ipfius conuolabunt St ucnient in cuftodiam adueifus
omnes rebelles St qui pugnaut contra eam/ St fupremum
Pont«'adorabunt St omnes reges femient ei exemplo llloyt
qui natum taluatoiem mundi (huius uices eminerer gerit)
cx extremis mundi partibus uenientes adorauerunt / Sunt
enim reges terre in Ch rifti uicarii {mimftetium attributi St
ftipendiarii.d.n. Pape St ipfius ecclefie militantis/dei euim
miniftri funt tefte Apio ad Ro«tj.& ad Collo.8 .Nemini ii
cer propriis ftipendus militare/& qut rapere aliena St edic
bona contendunt St fatagunt non funt in ftatu falutis/ de*
bent enim e fle contenti terris& ftipcndiisfuis Luce.)*

CT Ad tfndecimti negatur pna quia non eft fimilis rario de
indice feculari St ccdefiaftico quia fecularis omnino eft in
capax fpiritualis & ecfafticeiurisdidiois ut i.c.dccemimus
de ludi* Vnde nec fpiritualia polfidere poteft .c. cautam de
xeferip. propter q> V fias punitus fuit lepra Paralip. z6 . quia
ufurpare uoJuit ipirituaha/nd eft fic deiudicc ecdcfiaftico
immo ab initio omnes caufetemporales rradabantur cora
facexdoribus/ut imc.per nenerabilcm qui fil» funt legi « nec

funt contrarie ifte* iurisdi&iones / ideo 'fimal concurrere
pofilinr in una & eadem pcrfona/ut fupra diximus.

A<Lia.dicitur g> hoc ans eft falfum ad piobatidhem d t
co cum .b. Tho.jz.q. 84-31.7. g> abrenuntiatio huius poreft
confide rari pnmo fm cp eft in adu/& fic in ipfa no cofiftit
talis perfeftio fcd quoddam perftdionis inftrunicntunv&

. ideo mhi] prohibet ftatum perfedionis efle fine abrenutia-
tione proprio jk. Sedo poteft. cofiderari quo ad prepatio-
nern cordis /fic q? homo fit paratus fi opus fuerit omnu[di-
mittere & dcftnbuere&hoc direde pertinet ad pexfedion£
& fic* audoritas illa procedit fcdo modo# no pnmo.Cum
aur portftas iunfdict.poilir ftare in perfona dni Pape cum
hac animi preparatione/patet cp pofiit etiam ftare cu apoft*
pcrfedionc/unde xps petfedifiitnus fuit/# tn in eo utraqp
poteftas fu: t/quare nihil ualet pria. Multi enim funt prclati
cx deuotione fidelium habent & habuerunt i urisdid. tem-
poralem/# tamen no minus poliet in ipfisccclefiaftica di
gnitas / immo magis quia magis boni cenfentur.Et fi dica
turergo fuperflue ponuntur iunsdidiones ptincipum/ ne-
gatu tpnaimmo funt necefiarie/ quia plenaria iunfdidio
tpalis no fic ponitur in R.o Pont, quantu ad immediatam
exeeutionem omniu aftuu/qui fublimia curans leuiosa mi
noribus de telinquit.&c. ur lupradidu eft ad odauu.Et h(C
dida fufticianr pro manifeftatione & probatione fe partis
prime condufionis <p papa utran$ habet turisdi dionem.
Et notatur q>ifta argumenta pio maiori parte po fiunt ad-
duci contra pnmu Cor r clari u huius codu . & fic euam fol
ufpoffunr.# ideo drea illud non argui / kd ucriras ipfiu*
mulriplicitcr probabitur*

CT 1 erria pars condufionis eft/tp omniu Ro» Pont»
Yna e ptas q eri a malis a deo clargif fingularitcr.

<T O fltra P nmam paitem .Primo arguitur fic/ per il-
lud Luce aitEcce gladii duo hic/ergo funt
.due.poteftates Sc non una /patet confequentia/quia potcfta
tes dcfignanrur per gladios. fiT Secundo fic poteftarcs di-
scingatur p adus & obieda fed funt diucxfi adus & obieda

Igitur fant diuerfcpoteftater. fTTertio fic/plures funt or-
dines Epo$e/ergo non eft tnntu una poteftas/ans pater per
Magiftru in.4. fent* CTIn contrariu arguitur per iJ.Can»
•0 . Vna eft columba mea/una eft perfefta mea/una cft marri
fu e elefte genitrici fue/ergo poteftas pape fimiliter erit una
& refpeftu ecdcfie/cuius adminiftrationem gerit /ficutfni
Apoft. unus deus una eft fides/unum baptifma .. fPro quo
horandu eft primo/q* duplex eft ptas in Papa. Vna que uo-
catur ordinis que eft refpeftu corporis xpi ueri. Alia ptas m
risdiftiomsueladminiftrarionisque eft refpeftu corporis
xpi miftiri/fi primo tunc eft una in oibus unitate reali/quia
in oibns eft unus carafter facerdotalis/dico enim facerdoti
bns &epis talis ptas no plurificaf nec ex pte ipfo^iacerdotd
uel eporum offerentiu quia omnes offerunt in perfona uni
us facerdotis .f. Chrifti non enim in aliam perfonam pro-
feruntur illa uerba facra mentalia, hoc eft. &c.q in perfona
Chrifti. Vnde dicit Crifoft. in humilia deprodirione lude
cp xpsqui menfam illam ornanirdifcipuIoR.in cenaprefto
eft menfe noftre quam confecrat/quia no cft homo qui pre
pofita panem & uinnm corpus & fanguinem facit /fcd ille
ejui eft crucifixus pro nobis xps cuius uirtute confecrantur
licet facerdoris ore proferantur/ nec etiam exparte rei obla-
le/quia unum 8c idem corpus numero offertur per unu
Epmficutperaliu & alium facerdotem.f.xpi/& una & ea-
dem paflio xpi q comemoraf per omnes/non ergo ex parte
iei comemorate plurificatur/Prime ad Connth.xi. quocies
cun<£.&c.& fic ptas ordinis una eft realirer in papa & in oi-
bus Epifcopis & faccrdotibus/& in tali poteftate omnes fa-
cerdotes non funtnifi unus facerdos/&' Chriftus unum ha-
bnit facerdotium tfm Apoftolum ad Hebreos .7. Eft autem
una poteftas iurifdiftionis in papa quadam unitare ordinis
quia fiue laici ordinenfad clericos/uel clerici ad dericos.di
co in ipfo corpore ecclefie myftico fiue econuerfo/ueloes
ordinantur ad clericos& facerdotes/Hoc habet quodam or
dine facere papa & intra) fe & ad fe clericos 8c laicos ordi-
nare/Et ifta eft fententia beati Aug.j. de trini.c.quarto. C6
eludunt autem argumenta q» funt plures poteftates iuris-
diftionis refpeftu plurium comuniratunv& fic plurificatur

potcftates & non aliter.

t£Tro quo notandum eft q> f in Philolophum in libro Po
liticoruin plures funt comunitates & facieres unum / quate
una elt communitas uiri que refultat ex pluribusdomibus
Alia duitatis que conftiruitur ex pluribus uicis que eft per-
fc&i/quia fi duitas fit bene ordinata in ea debet inueniri
quicquid necetfariu eft ad uita humanam. Alia eft comuni-
tasprouinde que exfurgit ex pluribus duitatibus. Alia re-,
gni que eft ex pluribus prouinciis . Alia eft comunitas toti-
us orbis que conftituitur ex ommbus regnis •

CTIn prima prefunt presbyteri parrochiales/quorum quili
bet regit unum uicum & unam parrochiam. Infecunda
prefunc Epifcopi/quia ciuitasquelibeteft comunitas perfe.
eia ficut quilibet fcps eft facerdos perfedus cum poflit fimi
le fibi generare * In tertia autem comunitate prefunt Archi
epifeopi feu metropolitani. In quarta prefunt patriarche &Z
primates* Sed in quinta preeft fummiu Pont, quia quantu
eft de iure omnes qui funt in toto orbe debent liibiici fum
mo Pont, ficut de iure diuino/nulluspot faluarinifi fit de
corpore ecclefie extra qua non eft falus/ita de iure eft q> ois
qui funt in toto orbe lunt fub poteftatc Ro« Pont & p illos
duos gladios due poteftates eiufdem intelliguntnxfed una
redudtur ad aliam tanq inftrumentum ad cauiam agente
principalem £c prout didum eft / & Ipirituale femper ha- .
bet regere & gubernare corporale/& per ifta hec etiam ibl-
uuntur argumenta : Vna eft ergo poteftas omnium Roma
norum Pontificum/q» eft conclufio*

CETSed contra fundamentu iftius conclufionis poteftmub
riplicitex argui. Primo fic / plures funt ecclefie q una / ergo
male dicif quod una eft ecclefia/ confequenria patet/an tecc ,
dens probatur per illud Apocalip. pnmo.fcnbit loannes
feptem ccclefii5/& Pfalmifta 6 . in ecclefiis benedicite do .
mino. CTRefpondetur q> uerum eft q» funt plures ecclefie .
ficut plures fune comunitates fdlicet parriculares/feduna .
eft ecclefia uniuetfalis ficut didt Porfinus in capitulo dege
nere plutes homines funt unus homo fic etiam plures co-
elebe particulares funt una ecclefia in comuni / Si fic ad ar-
gumentum negatur confequenria •

'

CSecundo arguitur fic.Ecclefia primitiua que erat ex du
cumcifionc 6c ecclefia prefens que ex baptifmo diftingun-
mx/ergo funt due eccJefie & non una.Rnderur negado c 6-
ftquetianvquia una & eadem fides eft antiquo p: & modtf
norum/& q» ipfi crediderunt implicite nos credimm expli-
cire/& q> crediderunt de Mefiia fututu nos credimus ia ue>
nifie.PofTer etiam dici/q> diffinguntur ficut lex uetus & uo
ua/& tancf figuratu & figura/ac ut fpica & femen tan^ per
fcdum & imperfedum/fuit enim perfeda per Chriftu/qui
non ucnit foluere legem fed adimplere/ ergo difbndio q
fuit refpedu diuerfopt tempop non arguit pluralitatem/fi,
cut unus homo qui nnnceft paruus inepiens & i mperfe-
duspoftea efficitur maior & fapiens ac perfedus/ no ideo
cftplures hominrs/fed unus homo.Sed contra ecclefia eft
cois hominibus & angelis ut dicit Augufti.fuper Pfal.
fed non eft eadem fides/immo angeli no habent fidem/ fi,
cut nec uiatores habebunt in Paradifo/ergo ecclefia eft di.
ftinda.Rnderur diftinguendo minorem uel cp no habear
fidem ficut nos hemus/& fic conceditur uel <p no habeant
illud quod fuccedit fidei noftre & fpei .f.charitatem / & fic
negatur. Vel aliter poteft did negando prefuppofitfi / quia
nos loquimur de ecclefia militante uiatop & no de illa tri
umph.mte coinprehcnfoft feu bearo^.Vel poteft dici/ cp li
cet diftinguaf refpedu lubicdi/no tn refpedu finis 6t obie.
fti quod eft deut reuelatus uel reuelabilis qui eft trinus &
unus.& eft una eriam refpedu finis qui eft bcatitudo confu
mata iuxta illud.Beati qui non uideiunt & credideiunt/qd
dixit lefusThomedidimo/uolenti non folum credere &
sidere fed palpare. Sed contra etiam arguitur fides/ fpes/
charitasifta funt accidenda diftinda&diuetfa in diuerfis
igitur 6c diuerfe eccIefie.Rndetur q> licet non (int idem nu
mero/conueniunt tamen in fpecic : uel q> licet fint diuerfa
fubiediue/no tamen obiediue/quiaidcm eft obicdu oim
fideliu ut didu eft fupra • Sed uolo q> aliquis excoicetur in
hjfte talis eft extra unione eccIefie/& tn non eft excoicatus
apud deum/ergo eft alia ecclefia per quam talis faluamr^
Rhdeturq» talis fic excdicatus in nullo leditur/immo po
tuu metetur fi patienter tollerer ipiam iniuriam/ & humili

^ W \ 4

taris meritum recoprehenfat talis exedis damnum/nihifcv
minus ramen tali fententieobtemperandu eft fi a fuo iudi-
ce fulminetur & cu iuridicis circumftantiis. Preterea ui de-
tur. talia ad unitate ecclefie no perrineant que eft congre-
gatio oium fidelin tn qui funt in peccato mortali fiit extra
charitate/& eft fides mortua in illis.Rndetur q» etifta fide*
reducit: aliquo modo ad fidem iuftop* fideliu / & eft eadem
in fubftantia quis no in circuftanria 6 i perfedioe/ dumodo
non fit herefisquia per talem proprie fumptam efficif ho-
mo infidelis/& no folu membru fetidu fed membtu diabo
li & mortiferi. Sed contra Cathecuminns habet iftas tres
uirtutes forma tas/& tamen no incorporatur xpo/quia hoc
eflet per baptifmu f m Au g. de baptifmo paruulop:. Rnde
tur q> licet capere no incorporetur incorporatur mente uel
licet no incorporetur numero incorporaf merito fm Tho»
in.4,fen. di.4-& f m Apoft.ad Ephe.j. habitare xpm p fide
i cordibus nris dicit.Preterea no fuit femp baptifmus/ergo
no fernper fuit ecclefia/ans patet an xpi aduentu erat circu-
cifio Sc non baptifmus. Rudetur q» licet no fuerit in re fuit
in figura. Vel aliter q* licet non fuerit tunc erat tn fides xpi
uenturi unde ortus eft baptifmus/& fandi patres ueteris le-
gis etiam incorporabantur per fidem crederes futuru quod
nos credimus iamuenifie/quia extra fidem Xpi nunq fuit
nec erit falus ineternti : & fic negatnr pna. Contra plura
funt baprifmata .f. aque penitetie & fanguinis/ ergo no eft
una ecclcfia:ans notu eft/ficut habetur in glo.ad Hebre^.
pna patet/ quia ab unitate baptifmi fumiturratio unitatis
ecclefie. Rhdctur cp licet tria in opere fjnt tn unu f m q> eft
unus effedus quia quilibet operatur una falute / in fpetie tn
f m Tho. non eft proprie nifi unus .f aque fub debita forma
celebratus/aliaauthabent uirtutenuSi tn baptifmns aqque
haberi no poteft pro tunc fit in propofito/& no aliter*
Preterea Aug. tangit aliam unitatem in lib* de bap* de qua
in.c. eft unitas de con.di*4*eft unitas ecclefie que late patet
in facramentis uidelicet focietate & communionerergo in-
fufficienter eft aflignata ecclefie unitas. Rndendo negatur
pha/& ad audorirate loquitur ibi Aug. de unitate baptifmi
quod eft fundamentu omniu aliogt facramento^.Pretere*

. D,

non funt femper idem fideles/ergo non eft femper fides ea
dem ncc una/ aris patet per mortem & generationem fluuc
rtiluunr/& confirmatur quia ecclefia eft cogregatio oiutn
fidelium ut in.c. ecclefia de Confe.di.u Rhdendo megatur
pha quia manet femper eadem fides manet eadem forma
iacramento^ quibu. formatur ecclefia manet eadem lex &
eadem regula ueritatis/permanet eade habitudo & ad unu
caput & ad unum finem ultimu/ficut partes alienius ai alis
fluur & retiuunt ide tn aial manet form afr primo de gene-
ratione/& Aug. luper ps.t>s. fibi defcedcntibus & fuccedcti
bus mebns unus homo ulqj ad finem leculi extenditur ♦ „
Preterea demoues reddunt & contremifcunt fimiliter da-
nati Iacobi . 2 . ergo unam ecclefiam uidentur nobilcu face
re quia habent eade fidem, indetur negado pftam negaf
et habea-: eade fide quia ipfi credunt ex perlpicuitate na
iuic 6 l antiquitate tpis quia uiderunt multa miracula/fide-
lesueto ex dono fpiritus lanfti. & loquimur in propofito
de fide prout eft donu.lT.& quidam habitus infuius impera
tus auoluntate. Preterea fi iemper fuit unitas ccclefie hoc
maxime uidetur efie quia femp fuit unus paftor & unus re-
flor qui uifibilitcr cum ea comoraretur fed hoc no habuit
femper/igitur fuit alia & alia. Rndetur q> licet non femper
ecclefia fuit fic tn tempore habebat ordinem & aptitudmc
ad talem principatum que tamen non habuit uifibiliter co
uerfantein ufqjquo fatta fuit fplendidior & opulentior / ut
poft plenitudinem gratie que per Iefum xpm fafla eft lo.i*
r uit enim in principio fui ftatus paruula & no habens ube-
ra Cjnr.ulti. Preterea & ultimo arguitur fic/ papa mortuo
ecclefia non minus eft una qua antea/ ergo talis ordof ad
unum caput non facit ad ecclefie unitatem . Rhdendo ne-
gaf pna/quia fedes non morif mortuopapa tu eda quia ot
do talis femper maner in habitu ad unu caput / & poteftas
ad eligendum aliquem femper manet in ipfa fede . Eft ena
adu talis ordo in ecclefia ad eos / < ui uirtute fummi Pont*
illo rpe in ecclefia quo ad aliqua funguntur cuiufmodi eft
facium collegium Caidinalium/& (iccouincituraliqnou
fcyfmaticotuin / opinio fed de boc plenius dicetur iufra *

N

CTSed fp fingulariter etiam elargitor a deomalis,
huiufniodi poteftas que eft fecunda pars iftius
conci udonis. patet «

liS^ltnn au&oritate Chrifti dicentis pilato nolenti eu
tradere morti non haberes prarem nifi tibi
data efiet defuper modo certu eft cp illa poteftas fuit mala
per quam xps qui erat deus etemus & poteftas erema feu
deus ipfe tradebatut morti & membris diaboli .f. pilato &
crucifixoribus.Preterea dedit ipfe poteftatem maligno fpi-
ritui ut tentaretur & portaretur ab eo etiam duftus ab fpiri
tu fando Math.4- Duftus eft lefus in defertum a ipiriru ut
temtaretur a diabolo ergo a fortiori cuilibet alio/& permi*
fit mulierem quandam quandoqj in papatu uixifle. Prete-
iea Apoftolus dicit ad Romanas.13. non eft poteftas nili a
deo/& iubet Apoftolus potentatibus etiam difcolisut fi/
delis debeat obedire q> no feciffet nifi talis poteftas a deo
efiet. Pro quo fciendum eft q> fm comunem opinionem
omnium dodorum& 'etiam Gomentatoris in.ro. Meth.
ad produ&ionem cuiufiibet effedus hebenris aliquam en-
titatem pofitiuam immediatius concurrit ipfa caufa prima
.f. deus q fecunda caufa feu agens quodeunqj creatum fic
cp quelibet creatura & inferior caufa dicitur caufa partialis
fui effedus & non totalis/de malo pene Sc de poteftare p
quam diuine legis &iuftitieexercenturnulli dubium eft/
quin a deo producatur malum etiam culpe non (impliciter
f m quoad efle materiale/unde potentia peccandi & ipfe ac-
tus male uoluntatis.Vnde fm Aug. oritur omne peccatum
& prout eft quedam qualitas abfoluta eft a deo immediati
us q ab homine/prout autem dicit & importat quanda di-
formitatem per quam deformatur legi diuine 6 l eft puari-
catio illius que eft quedam briuatio boniratis/& no eft ens
pofitiuu producitur & fit ab ipfa creatura & non a deo nifi
pmifliue/na aliter cflet ca pcti q» no eft dicendu/b aliqui te
neant oppofitu/mihi tn illa opinio no placet & eo^ argu-
menta no cocludunt nifi cp cocurrit ipfe deus quo ad efle
pofitiuu & materiale ipfius peccati non quoad efle formale
ipfius peccati,# fine deo fadxi eft nihii.i. petm feu pnuatio

debnebonitarispftmnihilaliud eftqdi&um ucl faftu feu
concupitum contra legem dei & femper aliquid pofitiue co
currit anrecedenter uel concomitanter uel confequenter: &
dico illud notanter propter pftm omiflionis. De ilhs lati us
dicetur ai s. Sed in propolito malitiam & prauitatem mali
piati .pducut & male reg£tes leu ad abufus hmoi potellatis
collate a deo fingulariter pducif folu ab ipo pielato & ficut
donum prophetie malis qnqj colatu fuitut BaJae & Capfe
qui prophetizauit nefdens q> melius eflet quod unus more
rerur q fi tora g es periret/no ell etiam inconueniens qd po»
teli as hmoi malis etia conferatur/ ut inferius dicetur/ quia
hmoi dona funt gratis data & no gratum facietia : & fapie
C. Data ell nobis poteilas a deo & uirtus ab altifiimo/ & Cu
cut omnes riuoli deriuantur a fonte/fic omnis ptas regendi
deriuatur a deo qui ell rex regum & diis dnantium/ omne
ergo dominiu abjeo ell & ois ptas producitur ab ipfo effe»
ftiue/etiam ell a deo formaliter .fi ratione cuiufda ordina»
donis que eft inferioris ad: fuperiore : & talis ordo compe»
iitur in omni prindpatu & habet aliquam ratione boni etia
in malis/ nam per poteftatem collatama deo fiithanelob
probatus ell ut iullus apareret/ & Petrus temtatus eft ne de
fe prefumeret.fi per |andllam tpe pafliomV/ & Paulus coL
laphizatus ne fe extolleret/& ludas damnatus ut fe fufpede
ret/fimiliterexprinripatudemonurelucet effeftus iullitie
dei in damnatis. Et fi dicatur contra/quia ibi nullus eftor»
do fed fempiternus honor. Riidetur q> ueru ell proueniens
ex ipfis demonibus uel damnatis feu relpedu ipfoje fed bn
iefpeftu dei imperantis talem penarii illationem fm iuftitia
fuam iuxta culpa jii demerita & fm menfuram peccatorum
&criminu feu delido^ menfuratur adeo tancf a reftifiimo
iudice menfura penapn 8c Fm hoc uocauit demonum princi
pem quo dixit loquens de paflione fua/nunc princeps mun
ai eicietur foras/& ego fi exaltatus fuero a terra .i. per cruce
omnia traham ad meipfum per inferni fpoliationem. Etia
finaliter uidetur efle a deo quia quam diu fumus in hac uira
preliamur cum mundo/cu came/cu fpiritu : & fumus bella
rores 6c in hmoi exercitiis dnantuijboni angeli malis ange
lis & homines hoibus & finaliter etiam fperatur corona le«

- . ' ... 4.'Digfti2ed'by Gp0:

gitime fertantibus iuxta illudApoftoli in agone no corona
bitur nifi qurlegitime fcrtaucrir/& fic eft in ecclefia ifta mi*
lirante que eft terribilis ut caltro jacies otdinata& nuncj ta
le bellum euacuabitur ufqj ad confumarionem feculi prime
ad Corinthios .13. In prauitate adeprionis/in malitia feu,in.
tentionis prauitate ut ;fic nuncj concurrit deus. Vnde dicit
Greg.& habetur in glo.q> poteria prinripatus & ptate deus
tribuit elario'nemueropotentie malitia noftra inuenit/eft
tame a deo ratione entis & ratione ordinis & ratioe finalis
redudionis etia fingulariter. fEt notatur fcdo*q> opa dei/
licet omnia perfeda fint/ea tame que a deo & creatura agu.
tur poflunt habere aliquem defedum feu deformitate pro.
nenientem non ex parte dei fed ex patre ipfius creature eoa-
gentis.Et fi dicatur nemo debet uocari ad Pont, nifi uocef
adeotanq aron ficut dixit Aqoft.Rndeturg» uocaf a deo
tnentaliterper uota eligentium qui funt dei necopoiterq»
uox diuina ibi fenfibiliter audiatur & hec dida fufficiant de
tota prima conclufione/& quo ad omnes fui partes fummu
uero& plenum q» confertur a deo fum.Pont. latius etiaatqj
etiam in fequentibus & in finali correlatio elucidabitur «
P'Vnde aduerte quod illud quod in una ppSnum p repo fi.
tarum fortaffis obmiffum uidebinir ne crebris fiat repetitio
cp fafti dio fum foret in aliis declarabitur/^ quod obicurum
apparet in una clariflime per aliam conlpicietur : Et fiet fic/
g»gratia diuina mediate rota queftio clarifica ta erit bene &
comprobata qtum ad omnem partem habentem diffi culta
tem aliquam.

circa predida de poteftate Pape oritur unum

v-u 14 dubium utile .f.Vtrum talis poteftas fo.
Ium fit in mediate a deo in ipfo & mediante papa aliis exi.
beatur/pro cuius dubii folutione dicunt coiter aliqui dodo
res & bene q> loquendo de poteftate iurididiois fpiritualis
& tfporalis talis poteftas eft triplex ♦ Prima eft immediata
queomniufpiritualiu&temporaliueftTolu in papa a deo
eidem immediate collata / alia eft ordinis & aeriuata que
eft in omn ibus Ep is & prelatis/ credo tamen q> Pont. Max.
& epifeopis hcc ordls equaliter conferatur pofito q» papa
efletfacerdos/namaliter non haberet nifi ptatem plenaria

fpiritualiu omni u Sf temporalia • Alia eft poteftas quafi in •
ftrumentum fupreniu rantu in minifterio attributa / & hec
eft Imperatoribus & regibus & principibus per Ro. Po. at.
rnbuta/quia flcut f>m PBm in .1« Ethico. Siue corporalibus
bonis non contingit e fle felicem fle nonxontingit Ium mu
Pont, pofle hanc luprema ptatem fine temporalibus prind
pibus exercere. Vnde talis principu pras temporalis non eft
de efle illius nifi quo ad exerdtium/cft tamen de bene efle
& ad magnu decorem flcut bona temporalia etiam fe hnt
ad ipfam felicitatem & ad exercitm uirruris moralis/nihilo
minus fine illis aliquis dicif habere perfedam uirtutem 8 C
uirtuofus hr & bona teporalia uirtuti debetur in minifterio
& haberi maxima uirtute maxla bona flbi debetur f m lege
moralem fle f m legem diuinam maxime principi maxime
principari debet & principatus dominium& ptatem folum
ab ipfo deo fummo opifici ei debuit impartiri quantumad
poteftatem ordinis que refpicitcorpus Chrifti ucrum/&q
eft refpedu ipfop: facramento^ puta ut dixi cp talis eft in
papa & in ipfis epifeopis per equalem immediarione quo
ad hoc dumtaxat/# eft etiam opinio Augu. de Ancona ia
fua fumma/& hanc Chriftus equaliter coceflit Petro & aliis
Apoft. quo jy petfonas reprefentantepi I0.19. quia ipfexps
folus fuit inftnutor omniu facramenrort/fed loquendo de
alia ptate iurifdidionis & coadiua primo & principaliter
fpiritualiu & temporaliu talis folum eft data Petro & fuis
fuccefloribus immediate a xpo/pater primo/quia talis con
fera ur folum per clauiu collationem 1'ed claues xpi folu co
tulit Petro & no alteri Math .1 c* Tibi dabo claues regni ce.
lorum igitur, Chriftus fm glo. folum uult unumVicari.
nm Sc unum caput efle in ecdefla ad cpoia&fingula mem
bra recurrant.Preterea Papa poteft illam auferre . Chriftus
ergo poteft illam dare pna nota eft/ans patet qa deponit/
quos uult& priuat/ptas ergo iurifdididionis refldet folum
in papa/pterea cuius audoritate fit prelato^ eledio& cofit
matio fed audoritate pape iftud fit/igitur minor probatus
quia ei$ dicitur-Damus uobis audoritate miniftrandi i fpi
imiahbus# tpalibus/igitm fm ptatem ptelato^ m dixi eft

M

dcriuata {3fertim iurifdi&. in cis mediante papa cui taedia

te confertur a xpo/&confirmaf perCociliu Ephi, dices fic
fe habet ptas epo^ ad papa fic radii folares ad fole & riuo-
1 i ad fonte & rami ad arbore/eft ergo talis ptas deriuata in
aliis apapa/fcd de ptate tpali Impatop* & regum patet pri-
mo fic/pras eoji: pcrptaiem p.ipe inftitui & ordinari fi bo-
na fit & etiam regulan/& per ipfam condemnari^ iudicari
debet fi bona no fit/ ergo talis ptas no eft immediate adeo
fed eft ab ipfo in miniftcriu pape& ptatis fpiritualis attribu
ta/pria patet/aris quoad utran$ parte probatur.rr.di. quod
ptas pape cuiuflibet ordinis dignitatem & gradu inftituete
habet/ipfam ucro folus xps fundauit & fupra petram fidei
mox na Icentis erexit q> beato Petro eteme uite clauigero
terreni fimul&cekftis imperii iuracomtfitfmqi habet in
dicare & deponere pater.ij.q.t» .ubi dicit q> Zaccharias Ro«
Pont.rege Franco^ no ta pro fuis iniquitatibus cf et ,p eo
cptate ptatis erat ut inutilis a regno depofuit.pterea Im-
pator & oes alii pftant obedietia& iuramentu fidelitatis
dr.6j.di.c.ti biduo q» Impatoriurat fu. Pon. nuq madatd
futi pterire & fibi in oibus fidelitate feruare ergo a fortiori
ceteri reges & principes terre tpales.Et nota q> fi inueniaf
qnqj aliquos Iinpatores dedifle feu cotulifle aliq bona rpa
ha ium.Pon.ficur Conftan.dedit Silueftro/hoc no e intelli
gendfi ipfi dare qd fuu e/ fed reftituere qd iniufte & tyrani
de ablatu eft Eoae mo fi legaf qnqj aliquos fum.Pon.dare
bona tpalia Impatoribus & regibus-hoc no e intelligendu
dniis regnor fed magis in pacis eccl. cognitione/qa feruu
dei no ops litigare fed mafuctuee &oibus coplacere &hoc
intellige fi pofiibile e & erga huilesqa fupbus deus refiftit
huilibus at dat gram & depofuit potetes de fede.&c.*fic &
uicarius fuus & uice gerens eiufde fe debet nam iuxta- apfi
doftrina fi hoibus placeret fetuus dei no eflet/ & fic qn<$
feruatu & reduftu gladiu a Petro in uagina euaginan nece
fle fuit cotra hoftes fidei & aduerfus rebcl es & fedi Apfi
ce inobedientes Romano^ Pont.inftituta funt & mandata
contemnentes. Preterea omnis poteftas tpalis eft fubdele-
gata ptas Pon.Ro.igitur eft in minifteriu attributa pna p y

alis probatur.rr.q.r.c. quicuncg litem habens cuilibet liattS
eft facto finde fedis antiftiris: iudicin eligere /SdCic paret fo
lutio dubii & cp o is pras rpalis eft in minifteriu pape attrt*
buta/& eft pro aliquali declaratione correlarii i media te fe-
quenris drea cp etiam latius loquemur de iftis •

^ed rurfus 2K

dum uel de poteftate ordinis uel nirifdidionis fi primu hoc
eft quoad caraderis impreflione uel perfedione uel habitio
nem fi quo ad caraderis impreflione quilibet facerdos poC
fet dici equalis pape quia ita in fimplid ftcerdore imprimi
turcarader ficut inp.ipa/& ira bene cofecrat unus facerdos
ficut alter nec m igis eitxps aut ucrius coipus xpi panis cd-
fecratu s per papam q per fimplicem facerdbrem/ficut ira eft
unus Chriftianus etiam ficut alter ratione fufeepti baprif. fi
ueroquanru ad perfedionem caraderisomnes epi lur equa
les Ro.Ponr. quia omnibus epis datur etia faailras creandi
feu generandi fibi fimile/quia eft perfedus facerdos ficatSC
papa :8c in hoc & rurfus epi reprefentant Apoftolos mo tx>
Iis honor fuitpariter in omnibus nec perrus in ilto preceflir
illos/ nec fuit data ei fingularius Io.i. qii didum eft eis acci
pite.GT, quo Re remiientispfta remittentur eis : no enim di
xit x£s accipe fed 3cdpite fiait in collatione clauium dixit*
Tibi dabos claues regni celope & no uobis . Etiam quo ad
«3 .f. in habitione huiuscaraderisnapofleteligi unus dia-
conus in Papam tunc facerdos fimplex in hoc eflet maior
co qui eflet uerus papa, p - Quarto etiam in ratione meriti
multi enim martires fuerunt & pares & forte maiores ,b.Pe
tro.r.q.y.c.puto cp fine ulla fui cotumelia Cyprian. eps apo
ftolo Petro comparatur quan tu attinet ad marririi corona
quia & fi diftar caredratis gratia/ una eft: tamen martyrum
gfa / & fi una fimplex uerula fanda efletin hoc melior Ro,
Pont, non fando quo ad hocfolumodo/&unus predeftina
tus fimplex eflet melior quo ad deum q aliquis Ponr.repro
batns/nam & xps plus dilexic Petru quado eum negauir ^
nnq fecerit ludam reprobum qui melius fuiflet cp nunqno
ceretu r : fed de hoc magis dicetur afs . Sed quo ad prarem
iurifdidionis temporalis contingit loqui dupliciter; Yel

* *

quanta ad immediatam executione & adminiftratione / &
fic Imperator & reges funt maiores Rom.Ponr.nechoceft
condignum fublimirati -S.S. ut fupradidum eft qui debet
altiora curare/# ideo ex hoc no habetur q> fint maiores ro.
Ponr.fimplicitet immo ifcriores/ quia argueref a dido #m
quid ad didunt fimpliciter. ficut nec xpo proprie pertinet
aureola/ quia diminutione importat icd pen met ei aurea/
fuprema/& excellens .

CTSecundo quantu ad immediata audoriratem quam ha*
buit a deo ut iupra didunt eft & ufem iurifdidione que ar-
guunt 6i important excellentiam^ fublimiratem/ & fic nui
lus eft pape cqualis & eft rnfio ad dubiu* Et ex didis habe
ripoteft una ratio quare epos uocat papa fratres .f. ratione
perfedionis caraderis/alia aut ratione conformitatis natu»
reproptet c^nec ipfexps confunditur/ quia deus & homo
uocat omnes homines fratres dices / nomen tuu nuntia bo
• fratribus meis/& etiam ratione meriti ut didunt eft/ led ra»
rione inrifdidionis nullus eps autprelato^eft equalis Ro.
Pont. Vnde dicit Cpriflus in li. thefaurojti q> apoftoli in epi
ftolis & in euangeliis affirmauerut in omni dodrina Petro
collatu efle doniiniii &eius ecclefie regimen tenere dantes
eidem locum in omni capitulo& fynagoga i omnieledio-
ne & confirmatione cui .f. Petto omnes iure diuino caput
inclinatur & primates mundi tanq ipfi dno Iefu obediunt/
& dicit Crifoft. in quadam homilia Penthe. ecclefia maior
eft celo & ancelis l & omni 'creatura ergo eius caput quod
eft papa maiuseftomni alio feu & poteftati nullus poicft
adequari que maior omni alia/ in terris efte dinofeirur .

Y ~ Sequitur iam uidere de primo Corre
lario prime Conclufionis .

primo fciendu eft poftq prima pars illius eft
K^ll 14 f U p ra elucidata.f. q> omnis poteftas imperalis
eft ipfi Ro.°on. in minifteriu attributa & omnia regi & gu
bcmari ab ipfo deo qui eft fpiis.lo.r. fic adio ipfiu* i oibus
cocurrit effediue q alia adio f e ca'e fatis ex ifto coftat coipa
le regi ab ipo fpuali ee licceflanu / qd et expflt didt Doc. i
li.de con.O qui perpetua ntundu ratioe gubernas ftabiliiig

E

lis Si Apoftolis tentus & reputatus . Preterea omnis lex oi(
tutem habet ligandi atqy foluendide & prout eft confor-
mis legi diurne & euangelice 8i regulata per legem etex*
nam/cuius imago & lignum eft; lex diuina huius mimftcx/
& difpenfator uicarius eft papa.Et prima caufa operatur pet
fas medias 3i papa eft medius inter deum Si Chriftianos/
fictu nec aliqua lex fuit data populo ifraelitico nifi mediati
te Moyfe qui reptefentat papam/ dicente eodem de utero
No.j. ego iequefter & medius fui inter deti & uos/ut anuli
tiarem uobis uerba eius ♦ Vnde fic eius eledio & confirma*
tio a papa dependet fic legum 8c ftatutoru approbatio. Va-
de & antiquitus etiam ex lege diuina 8i ex facra feriptura le
g es humanas aflumebat/nam Pompilius qui Romulo fuc
ceflit in regno per decem uiros leges ex libro falamonis cd
feribi decreuit & in latinum fermonem trallatans in «xii. ta
bulas expofmt/ut dicit Yfodorus in libro ethimo.&iuriscd
fultus ponit cp cum aliquid addimus uel detrahimus iuri
diuino di naturali tuc ius ciuile efficimus / fed cp nulla lex
habet uim coadiuam feu diiTolutiuam ut homines retrahat
a malo 8i conferuet in bono 8i iuftitia nifi ut fupradiximus
fit conformis legi diuine patet per Aug. in libro de uera re
ligione.c.xii.& libro primo de libero arbitrio dicentem in
temporalibus nihil cit iuftum q» nonex eterna lege fuerit/
& in fuo poli libro. 4 . c. z. omnium legum inanis eft cenfn
xa fi uoluntatis diuine legis imaginem non gerat/ex quo fe
quiturqcqdeft iuftum iu foro interiori eft iuftum in foro
exteriori & econtra. Sic ergo patet q> ficut Imperator xeci.
pit a papa imperii temporalem adminiftrationem/fic ab eo
xecipit mftitutopt 8i legum approbationem non maiorum
enim quia #m eundem Augu.Leges etiam did uon debent
que iniuftefunt/acab omnibusiobferuari fubditis ex pre.
cepto pape iubentur/ut in.c.cercum.x. di.ubi papa mandat
hocexprefle:ergo& aliojz principum 6c regu rigor & ua-
lor infti. & legum a papa depende t . Quia fi.id qd uidetux
minus ineffe. ineft .fi imperatori ergo 6i id quod magis X
aliis regibus & principibusorbis terrarum/ hoc etiam con
firmatur per eundem Augu. 9 .di.c.quicunq; Legibus impe
latorum que pro dei uoluntate feruntur obtemperare non

unit adquirit grande qericulum qui qncp legibus Impera,
foris que f m dei uoluntatem feruntui obtemperare uult ac
quiiit grande premium & nullius Imperatoris regis uel al*
terius leges feu flatura alicuius roboiis uel firmttatis efle ce
femur nifi quatenus funt per auftoritate pape confirmare Sc
approbate: itaqj omnis uis direftiua aftuum humano p que
in illis conrinetur& legi diuine conformis a papa deriuatur
& illa de hoc primo Correlatio difta fuffictat «

UTDe fecundo Correlatio prime
Donclufionis agendOm efl *

iPt ftVrf inter aliquos doftores decertatio fit no par
llt-vl- uaan debeamus dicere credo in unam fan-
fiam ecclefiam aut credo unam ecdefiam.Dico efle dicen-
dum ficut ecclefia coiter dicit arca hunc articulum no me
areflando.Fundamenrum & aflumjptum huiufmndi corrr*
lariimultipliciter probatur &poriflimum facre feripture Si
Chrifli infallibili & infragabili auftorltate/ut mamfefle il-
lorum perniciofum errorem cofutemus qui aflumunr que-
libet pofle in fua fefta & fuo errore faluari aduerfus fande
& apoftolice ecdefie unitatem extra quam q> non fit falus
(ic probatur»

U7 Primo fides Chrifli efl fupremu Si primum fundamen-
tum cp nemo mutare potefl f m glofam fuper Paulum ad
Hebreos undecimo. Si fine qua, non efl bona mutatio . Si
prime ad Corinthios .5. Fundamentum aliud nemo potefl
ponere preter id quod pofitum efl quod efl Chnflus lefus
ergo alia opinio feu fcfta alias fundata & edificara ut corru
at necefleefl.&.*4 q.r.Beda dicit. Quicunqja bonitate
fidei uel focietate Petri Apoftoh quodlbet modo fe met
ipfos fegtrgmt tales neqj uinculis peccatorum abfolui nec
ianuam poffunt regni celeflis introire/ tum etiam quia fm
Apoftolum ad Hebreos.xi.impofiibile efl fine fide compla
cere deo/hinc etiam extra de trinitate Si fide catholica .c .r.
dicitur una eft fidelis ecclcfia exrra'quam nullus omnino
faluatur . Ethoc multotiens dixit Chriflus in euangelio fi-
des tua te- faluam fecit ut pote mulieri / di eadem mulier

CSexto proprct continuam camis refiftentiam aducrfus
fpitituin repugnaris/utex t.ili pugna reportare poflimus co
ranam apud xprn/qui rebellione illam eriam ab Apfo fuo
electo Paulo humiliter deprecanee amouere renuiefed dixit
ilh.Siilficit tibi gratia mea Paule/ per quam rcfiltere pote-
rat continue rebellioni camis & parris fenfiriue.Ad qd etia
abftinentia & fuga multu iuuanr.

CTSeptimo poteft dici quod lftudprouenir propter nobili
tatem membri & fexus ut quando refiftit fpititui mens per
cipiat genus omne humanum per diluuiii collapfum & per
mortem peripfum eredum fore. Vnde nulla lege ipfump
quocunqj delido riteamputatituberur & agit fine labore/
&ddedabiliter ut omnis caro uiuens in fpecie confiftat 6 $
dilatetur ad diem iudiciiufq; &fiateiufdem continua pro-
pagatio. Vnde & peream partem ( nonex uirili femine tn/
led miltico expiramine & .fl*. opatione) fal uator mundi ex
uirgine gloriofa & uirgine permanente nafei uoluit : in fi
gura cuius ille magnus patriarcha Abraham iurauir fuper
femur fuum 6c circucifionisopus ideo faftum fuit/ljimtua-
liter etiam bapti Imum in remiflione peccatoa: infinuabar
quare eum extra matrimoniu polluere abufus eft/& femper
peccatum mortale/fi uero extra uas debitum& prefertim cu
uiro nephandiflimueft: eft aut uir frigidior qu.icunqj mu-
liere calidiflima & no habituata calidior. & ideo puto q> p-
pter maiorem rcfiftenria quam habet caro uirilis aduerfus
fpm ipm magis mereri apud deum in ifto qmulier quccuqj
in quo caftiraris decus fi continue uigebit angelicum eft &
prope diuinum. Nec iftud alienu a propofno cenfebiturfi
exempla fepe deduda & deducenda rede confiderentur.C
epoia mebra naturalitercapiti obediut/q» in ifto propter p-
dida notabilem patitur exceptionem# argumenta a Gmili
femper claudicant uno pede/quia no requiritur inter diuer-
fas res omnimoda fimilrtudo/nam dicimus fortem homi-
nem affimilarileoni/uelcfieficut leofubaudi in forrirudi'
n z/oi fic de aliis multis.Q.uarc no debes ledor mirari. Nec
iftud poreft per aduerfarios deduci in argumentu inferetes
ergo aliquod membtu licite poteft refiftcre^capiri feu ratio-
ni/que per macerationem carnis & ieiunium 6c alias domi-

natur eidem/fieat& papa caput omnium fidelium domina
tur eifdemr per diuinam legem in qua fua fuprema poteftas
capitalif 3 & eximia liquido expreffaeft.Et per fando pa-
trum infticura fole darius eundis mortalibus aperta & refe
rata exiftit/cui igitur refiftere nephas eft & letale crimen.

CT Sed pro dedararione illius partis correlarii )reucrtente*
unde egrefli fumus) fcilicet q> leges temporales dependent
ex dominio Ro.Pont. copetenrcrcorruitexpredidis/quu
ad eum pertinet condere leges confirmare & deftruere qui
habet plenarium dominiu & pleniflimam poteftatem ctiaj
coadiuam in temporalibus prout infra manifeftabiturfed
papa habet tale driium& poteftatem/ ergo ab ipfo depen-
dent oes leges & ftaruta temporalia etia circa res .pphanas
maior feu prima prepofitio nota eft quia non uident aliun-
de otiti quam ab huifmodi uniuerfali doninio & eximia
ptate. Et ultra aut tales leges abfblutu innocentem 6c ligat
reum 8i nocentem/ quia funt ad conferuationem bonoru
maxime fpirirualium & plertim dignitatis papalis que ma-
gis bonum & maximum in terris eife dignofeitur/ aut funt
ad defolatione maloru/que deteriora finit fi fpiritualibus
aduerfantur. Generaliter autem confiderate aut ligant aut
lbluut homines qui fuper terram funt/fed iftam uim ligan-
di at<$ foluendi exprefle tribuit xps Petro& ex confequenti
eiufdem fuccelfonbus/ qri tradidit claues regni celoru fin-
gu lari ter illi & non alteri dicens quicquid ligaueris fupet
terram erit ligatum & in celis/& quicquid folueris fuper ref
ram erit folutum & in celis/& paftorale driium fiue regime
fic dedit illi foli & non aliis dicens tibi dabo 8cc. Etpafce
oues meas.Nonhoc dixit imperatori nec Regibus / xpj
rex regum 8C dns driantium / fed q» plenum eft & fummu
totum fuo uicario U locumtenenti in terris comiflir fed di
c es contra quia multe funt lingulares leges & inftituta que
ipfe Papa ignorat. Dicitur q>ip(e fit in uniuerfali illa ficut
& in uniuerfali etiam confirmat quando dat eis poteftatem
regendi &c impandi i fideles fuos/non requiritur lingularis
confirmatio omniu hmoi fin gularium ftatutore/ quia dat
eis ptarem ad ifta.Conftituiteumprincijpem fuper omne
terram & ut talis fuit ab omnibus x£i difcipulis & apofto- -

manens dans eunda moueri celi monentur . Et motu regu-
laii & ordiuatiflimo ab ipfis intelligentiis feperatis omnia
agunt propter finem fm Philo*, i. cthi. fed Iramen adus in*
fenfi bilium ficutfagitra a fagittante fic a deo prima caufa
in fuos fines diliguntur ac omnia que fub celo funt faciens
hominem deus pro fe omnia fubiecit fubpedibus hominis
oues Bc boues uniuerfa infuper Bc pccoia campi/ uolucres
celi & pilees maris qui perambulant femitas maris ps.8 . Bc
ideo celi enarrant gloriam dei 8c opera manuu eius enunci*
ant firmamentum/# nihil eft qd le abfeodat a colore eius
fcilicet adionis fic intelligentie in tantu q> fi no effet talis
concurfus adionis fpiritualis prime caufe i omnibus rebus
omnia in nihilum redigeretur fm Aug.Er ipfa ecclefia uni
nerfalis dr quodammodo anima fpiritualis cuiuflibet ho-
minis fpiritas 8c uiuificans illum & ideo homines fpirirales
fm Apoft. efle debemus/quia no ex folo pane uiuit homo
&ficut naturaliter nifi «corpus (it coniunftu anime infor-
manti illud moritur tpaliter Bc eadem ratione membra ip*
fius amittunt/ideo uitam fic fpiritualiter nifi homo fuerit
coniundu s corpori mifticoecclefie& per facramenrorum
formam informatus / que dat efle falutis moritur eter -
naliter Bc tanq membru putridu Bc aridum proiicituiiigne
eternu/# flcur membra totius corporis humani funt in mi*
nifterium Bc famulatu anime naturaliter attributa fic cp re*
guntur ab ipfa Bc ad nutum ipfius operantur/cuius quidem
nirtus prindpaliter Bc adequate confiftit in capite fic a capi
te didi corporis miftici feu ecclefie/ quod eft K o.Pont.om
ne temporale regimen gubernari & emanari natura indice
rite a diufna prouidentia ordinatum fore dinofeitur con*
firmati. Vnde dixitxps Petro foli.Propterea pro te oraui.
ut no defidat fides taa fed tu aliqntcouerfus cofirma fratres
tuos.Et rurfus/quodainqj ligaueris fuper terram erit liga*
tum Bc in celis/& quodeuncp folueris iuper terram erit folu
tum 8c in celis/in fpe fide .f.& char itate/ q> fitjper euangelia
&ueram alimonia fpiritualemtj efcam per quam BC non ex
lolo pane uiuunt homines fpiritualiter hic/ & in futurum
etemaliter/& iracg ficut per fpi ritum in corpere naturali ui*
uimus *i. per animam / fic fpiritu conregnabimus in celis/

quia (i fecundum eam em uixerimos t fit dicit Apoftmorie
mur «f. fpiritualiter •

CE"Sed oritur ibi queda patua difficultas circa illud quod
dixi de omnium membro pthumani corporis erga animam
& caput obedieda/quare in membris inferioribus iftud n5
habere locum naturaliter experimur/& ne inftari poffit co.
tza nos propterea multiplititet refpondetur •

Et primo ag illud prouenit ex infirmitate ipfius nature 8t
carnis (quia fpiritus promptus eft caro uero infirma) que
fuit lefa 6C contaminata in primo parente per peccatum ori

g tnale.omnes enim in adam peccauerunt:& fumus ait apo
olus natura filii ire.ac omnis homo mendax & omnis ca.
io fenum/fa&us eft homo ficut equus & mulus.
CTSecundo ut homo ideo cogatur(depofito camis appeti
tu) erigere quoq & eleuare mentem in deum Si uiuere fm
fpum bC ranonem quia alias fi frn carnem ut iumentu fac-
tus eft apud deum.

CTlerno ut fragilitatem fuam &(loci uilitatem unde exi.
uit homo maculatus & in peccato originali (qd indeori.
tur coceptus) faluatoris noftri precio fam mortem ftequen
tius recolat/per qua & per eius fanguinem a miferabili fet
uitute peccati redempti fumus.

CT Quarto ut recognofcat homo peccator & multis pecca
tis obuolutusqtum debeat penitere qn propter unu petm
folum oportuit xpm pati fi nobis & lic intrare in gloriam
fuam & ut fuper omnia uitet petm fuperbie quale ruit illud
f Sexto ut natura humana (qua deus fi nobis affumpfit 8C
qua deo pf i in ara crucis igne caritatis incenfa) luxuria mi
niine polluaf que in oftia & facrificium obtulit/ qua maio.
rem nemo erga fuos habere poteft nunq . Nam maiorem
charitatem nemo habet q ut quis ponat animam fuam .£
uitam pro amicis fuis/ficut fecit xps pro nobis/qui nec in.
carnatus nec minus paftus fuiftet fi pnmus|parens nofter no
peccaffet. f Confidera o peccator fi quis amicop tuorum
& capi & torqueri ac fufpendi uellet pro te/ur te a mone &
patibulo liberaret qtum debes eirfic xps ut teja patibulo in.
ferni liberaret captus/paflus/& mortuus eft pro te.O impie
ingratitudinem tua aonfidera 6c fac penitennam.

faftguinis fluxum p.ftiebatur Luce.8.ide diciteeeo Math.x-
& Apoft. ad Galla. 2.dicit ex omnibus operibuslegis no ia,
ftificatur homo nifi per fidem/ & ad Ephe .$« Gratia aurem
faluatiefiis per fidem & fm omnes expof . Per fidem nulla
alia lex aut fides intelligirur nifi folum xpiana/hinc fandus
Athanafius in cymbolo clamat.Hec eft fides catholica qua
nifi quifq? firmiter fideliterqj crediderit faluus efle no pote/
rir.& xps Math.ul. CLui crediderit & baptiratus fuerit fal-
uus erir/qui uero non crediden t condemnabitur. 8 c lo.x.qs
non intrat per oftiu.&c.& huiufmodi oftii clauiger & oftia
xius eft papa.fed accedit aliunde.f.deuiando atramite catho
lice ueritatis per fcyfmara.f. uel herefes aut ah.is/JUe fur eft
latro in patibulo infernali fufpendendus . Quid fit fides re-
flantur A pf i Paulus &Bama.ad.i4.&potcft fic diffiniri £
affenfus firmus alicuiusarriculifideifineexcitationedeQp
pofito.Falfum eft ergo ac manifefte herericum q> fegregati
ab unitate fidei& eccfe apoft. poflint faluari.CLuinimo etia
diuifus a papa & decifus/eft quocg ab ecclefia feparatus f m
beatum Cypri, in.c.fcire dcbes.7.q.r.& iuxta,b. Hicro.44.
q.r.c.heceft fides. & fm papa Pelagiti^.q.i.c./cyfma.
p Sedqucreret aliquis hic rationabiliter derpe quando in-
cepit ecclefia. & relidis uariis modis -loquendi multorum *
Dico cu beato Aug. qui in nulla arte uel facultate ncc mi-
nus in philolbphia & theologia uenit nifi cxrollendus.Cu
Ius oppofitum quidam dedor modernus dixiffe .b.Tho. ei
dem minime intelledo nec bene uifo falfo in ,phemio fue
phificenuperafcribir.Vndefalfumeft didu.biTho. in ali-
qua dodrinam nec philofophia diui A ugu. fpreuifle fed in
omnibus & fingulis operibus fuis & per eccl. apoft. appro-
baris & qui p os faluatoris audire meruit bene fcripfifti de
me Tho.& coioncm omniu fandorum 8 c facras traditiones
fumme potius ueneratur& extollit fana dodrina & fandi-
tate replems.Nec in aliquapriii.f.Tho.quos predictus do
dor modernus allegauir facit p fe imo potius aduerfanf’ fi
bi ut patet uolenti diligenter &: mature prefpicere & intue-
ri. illas Cu diuo Aug.inq fup ps.118. &.128.& in glo. fuper
*2.ad Corinrh.4.& idem in fermone dclacob & Efau . &: in
lib.de ciuitar deiJdem pulchre confirmans.# fuper ps«3&

cj> ecclefia que eft congregatio omniu fidelium incepitab
Abel iufto & durabit ufqj ad confumarionem feculi & ufqj
ad initans ultimi decedentis, Et loquor de ifta ecclefia miH
tanti uiaroRi & non de rriuphanti beatop: qne durabit fine
fine & ineternum.JEt eadem q> fit fides antiquopir& ir.oder
norum idem Aug. telbtur indida glo.fe ad Corin«4. Sed
credebant futurum quod nos iamuemife credimus &pre.
dicamus.f.filiumdeinafdturummorituru refurrcduiu &
ad celos afcenfuru &c.Nos uero iam natum fuiffe mortua
& tefuttcxiffe & ad celos afcendiffc.Et fic patet quid dicen-
dum eft de phma parte fecundi correlarii prime coclufiois*

CTCirca illam parte de appellatione* &c.

at fciendum

terminata fiant per.4. Concilia incurrit herefim/fed in Co.
cilio Ephifino prout fcribitur.ij. di .c. fic inuenitur q> a fe
dis apoft. fententia nulli appellare licear/ergo erroneum ui
detur effe corrariu/tu et quia hoc effet ctedere papam non
effe caput ecclefie/cuius quide unitas & firmitas eft ex uni-
tate capitis/qua quidem unitatem credere eft de nrcefiitate
falutis & unus de articulis fidei.fcilicet. Credo in unam fan
flam Catholicam & apoftolicam ecclefia . & per ecclefiam
apoftolicam intelligiturecclefia Ro.ideoq; aocaf aboibus
fedes apo.extra qua nufq e falus & loquor d iuridica appel
latione que fit in feriptis & per petitione apoftoloptreueren
tialium &c. Et ficut caufa prima poteft fufpendere effeftum
caufe f c agentis ignis cp non calefacit ficut fecit de Danie-
le & fociis fic de quolibet agente naturali poflit / quia non
eft maior ratio de uno q de aiio in ordine ad aliquod pofii
bile/non tn poteft fufpendere creature dependentia & turis
didionem quam habet fupra illa per qua poteft quodcu$
creatum annihilare & dominium fubtrahere quia tunc no
effet magnus dns nec creator uniuerfaliu necolporens. &c«
Sic etiam papa licet eximat aliquem ptatem fui prelari cu-
ius effeftum mrifdidionis impediat & auferar ne agat In il-
lum uel alium tamen fibi femper rRo.Pont.luprema& exi
miani ac pleniorem fibi relinquens poteftatem non poteft

fiibtrahcrc aliquem a iurifdiftione fupioritate Tua quia qu6
admodum fe cffe caput omnium principum ufc totius mua
di primum negaret: ex quo patet q> decretu in oppofitu
& fic contra Tuam plenariam ptatem quam ime jiate a xpo
fufccpit facere non poteft. Et iequitur q> cu a minori ad ma
iorem fiat appellatio & collegtu. je.Cardinaliu fit minus eo
ut inferius probabitur ab ip(o Ro.Ponr. ad collegiii Card.
non poffe appellari . p - Et rurfus fequirur q? a papa prelenti
ad futurii no liceat appellar ;/quia effer nunq diffinire litem
fed differre ufq; inetemum/ quia non effer maior ro quare
aprefentiad anum fururu appellaretur/ & fic confequente*
& fucceffme ufq? ad columationem feculi & effet proceffus
in infiniru q> eft impoffibile & piis nobilior& perferitor eft
q ille qui eft m potentia ficut actus q potentia/ut dirium eft»
&per piis a maiori ad minorem appellaretur in iftocafu*
Er fi dicatur appellatur ad futururanq fi effet pfenstuncin
fringitur ccckfie unitas & par imparem no habet dnium/&
fi Paulus appellauit ad Celare tanq ciuis Ro.contraimpro
perantcsei/iftudnon fecit ut fubditus uelminor/fedutci»
uis/uel fi uoluit lubrici ipfi Cefari hoc fuit propterhumi/ira
tem fic xps uoluit humiliari cora pilato /cuius non erat fub-
ditus/& fiepatet cp talis appellatio a prefenri papa adfuturu
effer friuoia/& inanis. Et rurfus appellari ab ipfoaddeum.
ordine comuni & iundico abferuato effet ridiculofum/nec
admittendu & folus papa dicitur cffe uicarius dei quia folia»
quod ligatur uel foluitur per eum habetur folutu& ligatum
f m deum fnia igitur pape & fnia dei una effe uidetur / ficut
una fnia eft pape 5c auditoris eius cum ergo appellatio fem
per fiata minori iudice ad fuperiore ficut nullus eft maior
ieipfo / ita nulla appellatio tenet a papa ad deu / Vnu Con
fiftorium eft ipfius pape & ipfius dei cuius Confiftorii claui
ger & hoftiariuseft lple papa/nullus ergo poteft appellare a .
papa ad deu ficut nullus poteft intrare ad Confiftonu dei ni
fi mediate papa q eft ercrneuiteCdfiftoriiclauiger & oftia

rius/& ficut nullus poteft appellare ad feipfum ita nullus po
teft appellate ad iplum deum quia una fnia eft & una Curia
dei & pape. Hec A ug.de Ancona in fua fumma.

Tu et quta talis uideref fubterfuere iudiciu a deo in terris in

ftitutum & iuftiria de celo f cedente iuxta illud ps. Veritas
de terra orta i & iuftiria de celo,pceflit& beari qui fariur iu
ftitia in oitpc cuius minifteriu auferre uita fimile &mora!e
ab oibus hoibus & mores ipfop: facere feroces & pecorales
quod quide minifteriu maxime confiftitin ui & proceflu
appellationis prpoter q> clamant leges & iura fi grauaris ap
pellacp fit ab habentibus fupiorein terris pqdexcludirur
papa.Tuerquiaiuftificando fe appellat iniuft/ficatde ne-
ce (Vitate alium.f. iudicem a quo & reprehendit illum quod
non eft faciendum ut homo iuftificctur coram deo iu lumi
ne uiuentiu. Exemplii expreflum habemus de pharifeo Lu-
cc.r4.Qui rephendes publicam! expulfus eft ab eo &econ
tra publicanus iuftificatus defeendit in domum fuam . Nec
eft fic de oratione & precibus iufti queimediate& inuifibi
liter intrat ad deum appellatio / ut fic notu eft q> non/poreft
intrate/igitur 116 eft admittenda fed repellendi penintus po
tefttn iniuftegrauatus orando humiliter petere iuftiriam
deo qui fepe Innocetes iuuit/ut clare patet in Daniele&Su
fanna utiqj & multis aliis. Vnde dicit per prophetam & mi
hi uindiftam & ego retribuam maxime fi fuerint uidue pu-
pille & perfonemiferabilesomnitemporalifubfidio defti
tute fuper talibus prefettim deus eft uldor& dcfrendit.f.per
efFe&um & affliftionem mulraru pena tu & audire clamo-
rem qui uenit ad eum de terra urru opere compleuerint ex*
tradeaccufitionibus.c.qualiterin.a.&ipfe pupillum &ui-
duam fufeipiet ait ps.& uias peccato» & iniquo^ ludicu di
(perdet/&inhocerianosdiuina ulftione uidimus aliquos
mq indices ordinarios aduerfus uota principii & Ro.°onr.
prelertim ad gentes & hmoi mifcrabiliu perfonarii genus
omni humano prefidio deftitutu inh umaniter impie & ini
que perfecuti funt & opprefierunt uehementer & cu magna
kuitia & feritate.Genus inq innocens & quod nnnq pecca-
uitfcu a fimilibus criminibus extraneum & imune &peni-
nis alienum exiftens/agenres inquam inmaniter&ois iuris
naturalis equitate & pietate omiiTts uidimus enim alios gra
ui languore affliftos alios miferabiliter interiflTe.Er hec mi-
ferabilespcrfone nobiles .f. pupilli & uidua dei ulftionum
libere agentis cum lachrimis diuinam iuftiriam implorant

nindirt tm non nifi contra inique agentes / humiliter 'int*
precantur & expoftulant eteriiam mercedemabeofperan
tes/ qui dixit/ in patientia ur a poflidebitis aimas ueftras.fic
qui p.itfus cft p nobis fartus obedies ufq? ad morte crucis
xps lefus iuftus iudex fortis & potens terribilis / iudex incq
uiuop: & mortuorum/ falus uita & refurrertio nra / rertum
iuditium fuum nimis . Apud quem ficurnnlla eft uicifirudi
ilis comurario/ficin die illa iudtcii magna & amara ualde/
quando celimouendifunt& terra/ nulla erit perfonafeex>
ceptio. atqj iudiciumdurifiimum fiet his qui prefunt/& pu-
pillos & uiduam fulcipiet/ & uias peccatorum difperder.Ec
hec deappcllatioeabhominead ipm deum dirta lufficiar*
CT Verum fi accipies appellatione pro impeatione quada
aut orone/liccbit iniufte grauitas & oppfiis. Non aut md
iuridico & ur preferf & de quo intelligitur coda» &fic ec
loquunf doftores deappelJarioe. Etcftquafi appellare fic
corra ipfum deii/ cu papa fit medius & fequefter inreripm
& homines ficut fuit Moyfes/& ppterea Datan & Abirou
terra abforbuir quia corcmpferut fcntetiaMoyfi numer.Kf*
Et qui cotemnunt facras fententias Ro. Pont. 6c fi no a ter-
ra ablprbunf/ a demonibus tamen in inferis rapienf. Quu
dei locum tenentem Ipreuerunt in terris •

CTSed q> nec ad uuinerfale Conciliu ecclefia ap-
pellari a papa pofiir. Hic eft magis infiftendu
quia pro nunc magis ad ppofitum efle uidef*

fpt a TCt ® & 9’ poflat} appellari a papa

v ad Conciliu generale. A.deuiO'& obii
quo/ feu a fallibili ad infallibile & rertum poteft appellari *
Ergo a papa ad Conciliu. aiit patet/ pna probaf / quia papa
poteft faii & errare & talis comunitas non ♦

_it Secundo a minori ad maiore poteft appellari/ fed ma-
ior eft poteftas in Cbcilioqinpapajlgif/ maior eft nota
minor pater quia papa mortuo ad huc maner poteftas/ i ct>
cilio igirur . CT Tertio eminentibus grauiflimis & enor-
mifiimis criminibus in papa& ecclefia tota icadaliaatibus/

potioresterrepofluntappellaje/na infimili ,pmdendu eft

maxime quia eminet magnu periculu aiarum & ibi cautius
eft agendu igi£ * GT Quarto ubi papa uellet direde contra
ius & in per mditiu alicuius priuati principis aut coitatis/m
ferre alrqd damnu tunc puidendu eftv&no uidetur q> meli-
us iftud fieri pofiit e( per recurfum ad principes xpinos& ad
Imp.maieftatem& per appellatione hmoi/ig;f. CQuin
to bonu comune preferf bono particulari / ergo taliter ap-
pellate licer/ans patet p Aug. & f m Phi. pna probaf quia
uFe Cociliu refpicit illud magis qa plures tagir. GT bexro
papa iniufte uellens punire & opprimere p:.Gard.& factum
Collegiu eorunde deftrucre/tunc ad principes 8 c ad Impa.
nc ad ipfum fuiuru conciliu/ut afs faCtu legimus recurredu
efiet et p appellatione/ergo 8 Cc .

QTInoppofitum atguituranullo maiori feu fuperiori ad
minorem feu iufeiiore/licet appellare fed audonras Conci
lii eft minor q audoritas pape/ergo abipfo ad Concilium
non licet appellare/maior colligi? ex.c.2.q.6.&.ff. aqui* ap-
pcl.no li.l.infra & ex multis alus locis pollet haberi ; q> a fu
periore ad inferiorem no licet appellare minor uero faris
paret ex preccdennbus 8 c infcquenribus ac in ultimo Corre
lario rdponfiuo ad prepofita queftione latius manifeftabi-
tur /pna nota eft/quia in quarto prime figure/ & confirmat
mamfefte Gelafius papa iftud.p.q.3. Vbi inquit . Ipfi lunt ca
nones qui appellatioes totius ecclefie ad huius fande fedis
examine uoluerunt deferri ab ipfa nufq prorfus appellare
fanxerunt & nota uim illorum uocabulorum etia & pror-
fus omnem uiam appellandi ab ipfo papa ad generale Co-
cilium excludentem»

GTSed adhuc ifta conclufio ratione naturali feu morali per
fuaderi poreft que fumitur ex .3. Ethico p: & ex fando Tho>
in prima feEkdio eft determinatio Cocilii/fit enim Con
cilium ex multis perfonis ut per illas preponantur diuerfc
uie ex quibus ille precft Concilio pofiit unam pre -aliis eli-
gere fine papa/ergo fina eius audorirate in Concilio nulla
poteft fieri eledio.Nam f m Damafcenu eledio eft multis
preexiftenribus unu pre eltero eIigere/& ideo priftini pres
fanxerunt merito.17.di.ut audonras ufium Concilio^ ec-
clefic penes Apoftolicam fedem refideret»

CTEft alia ratio in regimine morali/ ordinem iudiciarium
& terrenum nemo poteft immutare nifi papa / qui uice dei
gerit in terris. Sed ordo iuditiarius qui uertitur inter homi
nes prefupponit audoritate pape ad cociliuni conuocandu
&audorizandum /& modum etiam appellationis unius
ad alterum ordinado. Friuola ergo eft appellatio a papa ad
eoncilium/cum tale ordinem iudiriarium ecclefia inmura-
re non poflit abfq$ Ro. Pont* audoritate. Sed nota cp pote-
ftas dicitur equiuoce de poteftate pape /Side ptate condlii
quia in papa dicit adum qui eft nobilior potentia/ ut fupra
didum eft/nam deffi ciente papa & mortuo/poteft cociliu
ilbi prouidere de paftore & papa/eft enim habitualiter & ra
dicafr / in ipfo cocilio/ in quo ut fictatumodo maior effet
tunc q in papa /quia illa manet perpetuo in ecclefia &con-
gregatione fidelium/ ilia uero adualis papa decedente de»
cedir.Si inferatur ergo potentia concilii eft maior/no ualet
confequentia.Nec fequitur quia arguitur a pofie ad e(Te & a
dido fecundum quid ad didii fimpliciter/ led bene eft ma-
ior ut fic dumtaxat / maioritate uero aduali maior eft po-
teftas ecclefie in papa q incocilio quia per illam papa poteft:
agere quando uult/cociliu uero non/cii appellare fit agere/
importetq? appellatio adionem a papa ad cociliumnon te-
nebit talis appellatio/ & hec diftindio eft ualde notabilis ,p
folutione multo p: argumentorum/ que in hac materia fieri
poflunt / & uidetur q> ficut maius bonum eft bonum ducis
q totius exerdtus/fie bonum pape maius eft/quia totius eo
clefie gerargici ordinis papa dux eft & caput . Et ficut p hu-
iufmodi appellationem tolleretut talis ordo/ ita amputaret
tale bonum quia propter unumquodqj tale/ira & illud ma-
ius/ modo bonum exceritus no eft niu propter bonu ducis/
nam bona produda a deo oia funt bona & ualde bona /qa
uidit deus eunda que fecerat& erant ualdebona in fe/& fm
Aug .propter ordinem quem habent ad inuice/ itaq? modu
inordinatum feu aliquam deordinatione etiam ipfe deus fa
cere non pofletfm beatu Tho. Sed hunc ordinem indicia-
liuni ipfe deus appofuit/ut patet in libris iudicu/& uoluit (i
militer fuu apFm Paulu appellare ad ccfarem & no adaliqcf
Conciliu/ ergo a papa ad Gonciliu appellari no poteft/ nifi

eflet propter herefim propriiflime fumpta /Si ad qua uellet
fuos iubditos fortafiis inducere.Necualetfi qiicg a iege ali-
quo ad Conciliu regni/ficut a rege Franciead fuprema Cu
nam perlamenti 6 i Cocilii Parifien.qnc^ appelletur fiue ad
Cefaream maieftate/quia hi omnes habent iuperiore in tet
iis & recognofcunt illum per uera obedicntia.l.papa/ Papa
uero nemine recognofcr fuperiore nifi xpm regnarem in
cehs/& qui papa indubitatu in .b.Perri fucceffore uicariuni
di locutenente eiufde caput & fupremu pallore oium/cofti
tuitin terris. Tum etiam quia papa eftiudex maximus 6 t
fupremus in ecclefia Si paftor eximius/ergo no habet fupe-
norem Nam hoc implicaret etiam inui uocabuli / nullus
ergo maior ipfo Si omni alio maior Si fuperiorians patet p
«c. N icolaus .9.q.3.auftoritate pape maius no efle iuaicium
quia dns pofuit m ea totius ecclefie principatu ut in.c.noli
xi.di. Tumetiam/quia a patre ad filios a capite a quo mem
bra recipiunt influentiam Si non econtra. A pallore inq ad
oues neqj ad gregem no licet appellare/ergo nec a papa ad
Concilium minus licet appellare. Confequentia patet a fi-
mili ahs notu eft in.cRomana Sc in.c.fi quis.a.q.tf. Tum et
quia fuu eft de tota ecclefia iudicarc Si no econtra / ergo ab
eo ad ipfam feu Conciliu nemo pot appellare.pna nota eft,
quiacuinoeftdatuiudicarenoeftadipfum appellare, ans
patet in.c. cundta.9.q«3.Cunfta per mundu nouit ecclefia cp
iacrofanfta Ro.eccl.de oibus fas habet iudicandi nec cuicj,
de eius liceat iudicaie iudicio liquide ad illam de qualibet
pane munduppcllandu eft/ ab illa aut nemini appellare p-
miflum eft. T um etiam quia Conciliu iudicandi accipit po
teftatem a papa Si no ccontra/ut infra etiam dicetur/& facit,
ad hoc.17.di.per totu Si extra de eledione.c. figmficafti .
Verba multor textuu Si decreto pi no exprimimus breuita-^
tis gratia/fed fententias ueras ex eis fumentes ledon fi uelit
uidenda fepe relinquimus.Tum etia quia idem eft tribunal
pape Si tribunal Chrifti/ergo a papa ad Conciliu no poteft
appellati.pna patet a fimili.aiis probatur per Chrjfoll.fupe*!
illo uerbo lo.ulr. Pafce oues meas dicit At loco mei prepo-
firus efto& &caput fratru tuojy ut ipfi loco meo te aliumen
tes ubiqj terra ^ te in throno tuo fedentem predicent Si con

firment & confirmatut etia ifta ratio perc. putamus de con
fue.Ii c* hoc etiam patet per audoritare ulium cociliorum
ecclefie cj> a fententia apoft.fedis nulli liceat appellare ut in
♦c. ne romana de eled. in Cie» 8c in.c. figntficafti fupra eo*
dem tttulo.& in.c. licet eo.ti. in ccclefia romana aliquid
fpeciale conftituitur/quia no potefl haberi recurfus ad iupe
iiorem/& Hoftien. dicit cp nulla fuperior fed ipfa fuper o es
cft/& hanc conclu. rede praticarunt Concilia u fia/ ut patet
ex geftis Concilii Ephcfini & Calcedo.,ut late oftedit Leo
Papa in epiftolis quas 1'cnbitTheodofio & Matfiano impe
latoribus & Anatalio epo/Coftantino politano/in quibus
liquido & clare tenet iftam conclu. &.b.Tho. in queftioni
bus de peni.q.x.Ro.Pont. ait hec lua audoritate pot cuius
fola audoritate fynodus congregari poteft a quo inia fino
di confirmatur & ad ipium a finodo appellatur que omnia
patent in geftis Calceaonen. Concilii. Ex quibus manife*
fte patet condufiouera & manifcftus error illote qui tenet
& faciunt contrarium»

CT Ad argumenta &rad primu ueru eft in cafu in quo papa
. erraret in fide quia tunc no effer papa fed ubi maneret eade v
audoritas in ipfo nullus pot fe fubtrahere ab eo. Sed dices
quid in tali cafu dicendu foret de ordinaris & promotis per
eu & ad epifeopatu qui epi & alios ordinat ad ordines pref*
byreratus & tales celebrant &c. & credunt fideles ipfum ee
. caput ecclefie uerucg papa. Et dato q> herefisfit occulra&
propriiflime fumpta dicendu effet pie(& faluo meliori iudi
cio)quia difficultas non eft parua cum lex diuina& Chrifti
nullam patiatur peiplexitate q> ignoratia inuinribilis tales
excufaret & defedus presbytero^ fuppleret uirtus altiftimi
facdrdot is & etemi que no eft alligata facramentis fed poti
us uirtus facramentoitt allegatur eidem & fimplicia corda
fidelia pie refpicit/fed de ifta materia latius larius dicemus
alias.Neceffetidemiuditiudeerrorepatrato in eledione
Ro.Ponr. propter maioriratem fadi nam in lore duoit uel
trium ftat oe uerbum . Preterea huius argumeti negaf pna
fimpliciter/quia tunc ad nullu indicium poffet appellare 3i
omne tale eft fallibile & fledibile qa folus deus nojpoteft
afili nec fellere decipi nec decipere & omnis homo medax.

licet in uerirate Conaliu uniuerfalisecdefie plenariu rite &
canonice congregatum/ut infra dicetur in his que fidei fut
errare non poflit/quia credimus in hoc cafu uirtute .flf. effi-
cadter ibidem/ & in tali cafu perfi de cooperari ne decipe-
rentur fideles & credentes in xpm per fidem & euangelium
ab eo qui eft infallibilis & decipere nemin# poteft /& ifto
modo Conciliu taliter congregatu nec ufis ecclefia errare
non portft/Jcqucndo de potentia ordinaria & ia ordinata*
CT Ad fecundu argumentu negatur miror/& ratio patet ex
prediftis.f.cp ftat maiorpras in Concilio, Ad probationem
dicitur/q>uerueft radicaliter & in poreria/non rn inaftuut
fupradidu eft. CT Ad tertiii uero & quarrii per ea que infra
dicemus circa quinta condufione clarius difibluenrur/qm
licet poflir in fimilibus impediri & poflint eide rcfiftere ali-
quo modo/tale tn impedimentu feu refiftenria no arguit fu
perioritatem/quia tue & Paulus fuperior fuiflet Petro/ quia
reftitit in faciem fuam uel in fimilibus eft deus orandus ut
eum conuertat/quia ab ipfo folo poteft iudicari ad Corin.
4. qui aut iudicat me diis eft/& cor ipfius in manu fua eft/
ut ipfe dignanter prouideat/& alia remedia adhiberi pof-
funt in fimilicafu/quelatifiime tanguntur a diio Petro de
turre Crem.Et f militer a.d. Alexandrino fuper decretu que
breuitatis caufa relinquo »

CT Ad fex t ii dicendii q> bonu coe maxime refpicit bonum
capitis & pnpe/quia afr coitas aliqua no edet bene ordinata
nifi haberet refpcftu ad unu caput principaliter/ ut fupradi-
ftum eft. CT Ad feptimu uero dicendu eft ficut ad .3. &.4*
&poflcr congregari Coriliu/no tn fineconfcnfu Ro.°ont*
qui fi non poflic haberi poftq no occurreret herefis notoria
& pertinaciter a p 3 pa defenfa/ad tepus tolleradus eft& ora-
dus e diis deus &c.Si aut fic herefis occurreret ne du obedi
endum no eflet ei/fed ut alter antexps perfequedus. Et hec
difta fufficiant & manet clara coclufio qj a papa ad ule Co
cilium minime appellari poteft .Ex quo ultimo inferrur:q>
minus ad Imperatote uel regem .per fodi a fortiori fi id <}d
magisuideturincflenoineftnec id quod minus/ pot in ca-
fu haberi recurfus ad cos ad effertum ut precibus aut aliqua
uia cum moderamine tn impediant autrefiftant/no tamen

uiolenter nifi in predido cafu notorie herefis & pertinaci»

terdefenfe.

GTSed ultima pars huius Corrdarii que
latis corruit ex premiff s .f. q> papa non
habet in terris 1'uperiore adhuc aliquid
exprefiius dicemus . ,

&U!CaUld luperius alicuius fuperioris/ell fupe»
vfwi \ rius inferioris illiuKuperioris/fed papa
«ft fuper uniiierfali ecclefia audoritate Si ptate igitur eft
fu perior omniii inferio^ ipfi ecclefia umuerfali : pria pa tet
quia indari . 3 . prime figure maior eft maxima in PBia /8t
prefertim in his que lunt eiufdetn ordinis St rationis/ut hic
minor aut multipliciter Si breuiter probatur /caput quod
libet preeminet membris St fuperius cft ipfo corpore fic pa
ftor fuo grege/igitur ans eft uetum / pna patet /quia papa
eft caput Si orrjnes fideles ecclefie untuerfalis funt tanq me*
bra 8t ouc s Si ipfe paftor ut fepe dedud j m eft in premillis
& amplius mfcrius dicetur/ igitur : Condufio uero q> non
haberin terris fuperiorem/quiahoc maxime effer uhs ecd.
ueluniuerfaleConciliu/feahocnon/utfupra probard eft
immediate/tum etia quia prelatus totius ecclefie princeps
ipfius 8t princeps mundi habet infuper plenam St fuprema
pratem eft generalis xpi uicarius/& ut breuius loquax eft de
us in terris/quia locumtenens ufis Si uicegerens ipfius St
fic coitei nominatur a fandis patribus St a tota ecclefia St
omnibus dodoribus luam audoritate St poteftate rationa
bifr & canonice extollentibus . Et hec de ifta particula cor.
relarii pronunc dida fufficiant .

©cauttur ^cunda Conclufio prlnripalis qua uni»
^ 1 co pretextu breuitatis caufa determinare

in tendo.f.cp poteftate fua/papa (que ab oibus extollenda 6
& debent oes eidem obedire) poteft reprimere poceftatem
regum Si eos reprehendere 8t deponere. &c
CTEt primo q> eft ab omnibus reuereter.&c. Reueretia ad
appft.ledem&uniuerfaliumConciliopi St antiquo^: pa»
rrum illuftri teftimonio colligitur ex eo q»fynode ipfe ufes
femper Ro.Ponr. patre St caput eoyz profitenres lemper ue
nerare funt ac ea$t robur St audoritatem ab eo pendere rc»

cognofcenres femper folite fiint humiliter petere que$ pet
eosftatura&gefh audorirate apoftolica confirmari ficut
de multis exem planter oftendi poteft/fi enim qn oriens to
tus & Affrica fidei xpiane titulo & gloria orat illuftris quan
do orbis totus chriftu loquebatur cu fmdifiimis uirisoes
fermeecclefieprefulibus glorierenturdefertotpe & mon-
tes fanftos fouerent/ml unq ullis in locis contra frdis illius
audoritatem & dignitate leuiter fuit attemptatu.Modo ue
io ualde dolendum effer (& loquar cu .$£ Cardi. de turre
Grem.in fua fumma) fi qn ferme in fola occidentali parte
Ghrtfti religio (incera & imaculata ferueretur facie illius fe
dis minueretur aut fupprimcretur audoriras» Abiit ma-
xime confiderando quanta mala hic & in futuro illius emi
neant/qui apoft.fedi aut illius honori fiue audohtati deto
■ gare ptefumunt/ patet in lib, Deutorono. c. 8. prophetam
fuicitabo uobis (dixit deus) de fratribus ueftns /quicunqj
non audierir prophetam illum ego uldor. Ad iftarn pena
etemam 6 c tpalem fibi infligendo ut dicit glo. & per pro-
pheram intelligitur papa>Ex quo uetbo habetur q> impug-
nantes fum.Pont. refiftentes ubi grandi pena & grauiffma
puniuntur/ac ut predidu eft. Significatur enim ium. Pont»
per montem fynai de quo dr Exodi. 19 q? die tertia defeen-
dit dns coram omni plebe fuper montem fynai dices filiis
ifrael.Ne afeendaris in montem nec tangatis fores eius/ois
enim qui tetigerit monte morietur.Sigmficatur etiam per
archa ut tradat bene beatus Aug.in lib. deciui. dei *is c.16.
& in lib.p Fauftu manicheum negantem in libris hebrcoyi
aliquid effe de xpo prophetatu. Et poffumus colliger ex di
dis Aug. q> quatuor modis illa archa xpm repreleutabat &
totidem fum.Pont. eiusuicegerente & uicaritim. Er primo
quantum ad eius di fpofi tionem / fuit autem difpcfitio&
proportio illius arche/talis q> tringentopu cubito^ fuit lofi
gitudinis menrura/quinquaginra cubito y laritudo/ trigin
ta cubitofu/ alttudo ira q> erat archa fepties longior q lata
fm que modii proportion at u eft corpus humanu& no fi-
ne myfterio caput habes & oculos uerfus celu eredos nam
longitudo corporis humani eft a uertice capitis ufqj ad
ueftigia / latitudo uero ad dexteram / &i ad partem aliam

G ii

finiftram & latitudo eius a dorfo ufqj ad uentre * Vnde erit
corpus humanti fi bene fit proportionatu lepties longius
latum/& dedes longius qgroffum fiue alrum/dilpofirio et
go illius arche figmficabat corpus xpi in utero uirginis con
ceprum/copaginata fuit illa archa ex lignis leuigaris/quia
ecdefia cuius xps caput exiftit copaginara c ex uiris f&is in*
eternum manfuris/ligna enim leuigata ut dicit glo.Ge.vii*
Ligna impurrefadibilia funr/& no folum ligna illa erant Je
uigatu/ueru etid quadrata & bituminata A qa leuigata erat
fignificabant fandoiy incorruptionem:Q.uia uero erat qua
draca fignificabant fando p: conflantia & perfedione/ ut fi*
cut quadratu femper redum flat ita fandi nec profperis nec
aduerfis frahgul / fed quia bituminata figmficabat fando 94
diledionem/eflenim bitumen perfediffimu glutinu cura*
torum. Continebatur aur in dida archa natura mafculina>
& feminina de olbus aialibus que fignificabant duplice na*
tuum in xpo diuina & humana per qua fada cft oium fan-
dorum redemrio fm ueritate & j?m figuram/ quia fm figu*
ratiuamfignificanonem duplex natura in xpo fignificara
eft p duplice naturam exiflente in archa.f. mal culinam & k
minina : Fuit aut illa archa ficconfumata q> in parte inferio
ri multum lata 8 c in partefuperiori multu Jtrida/fic ecdefia
cuius papa fponfus , exiftit inferius eft multum ampla prop£
multos filios quos' habet & multa membra habentia diuer*
fos adus / fuperius tamen eftmultum ftnda/quia in uno cu
bito perfidtur & confumitur iuxta illud Ge. 7. in cubito co
fumabis fummitate eius/ in uno enim xpo capite tota eccfa
eft perfcda cunis uicanus papa exiftit & ficur omnes conte
netes illam qn, Noe conftituebat ea intra aquas diluuii fuf •
focati funt /quia non credebant deum hoc .ordina ffe/fic o es
qui contemnunt iuffa & fententias Rom. Ponti* & ecdefie
fubmerguntur in aquis niuium infernalia A tranfibunr de
illis ad calorem nimiu ficut dixit propheta : Et qm non re-
de uidentur credere in ecdefiam fandam & apoft.nec roma
nam eccl. effe matrem A caput omniu alia jv ecdefia $4.
CTRedeinqdefignatuseftpermontemSy/nai quantu ad
impugnantiu A no obedienriu fibi punitione Gea. lu.pon*
gent uicem illius prophete de quo dicif D euteronoafi. pro

r .

/ • \ 1 • •

pheram fufcirabo de fratribus ueftris quicunqt non au die-
xet illum ego ulftor ad iftam penam eternam & tpalem fibi
infligendo/ut glo.dicit Ex quo uerbohr cp impugnantes
fummu.Pont.& refiftentes fibi grandi pena puniendi funt/
omnis enim dicit dnsqui tetigerit monte morief / fignifi
caturetiafum. Pont, roe ciufde generalitaris qaficutmedi
ante illo mote dcfcendit deus fuper toto populo iudeorum
fi c Si xps mediate papa defcendit fuper toto populo xpia-
norum/ rdefublimitatisquiaficpapa fublimior eft omni
alio plato/& roe audoriraris regalis/quia ficut de illo mon
te data eft lex fic & de ipfo papa / & oiaiuraexqrendafunt/
omnis ergo qui hunc montem aufu temerario tangit impii
gnando uel fibi non obcdiendo mori debet/non quacuncg
morte/quia manus fic monente non debent tangere/fed la
pidibus eft opprimendus & iaculis confodendus in detefta
rionem talis peccati ut dicitur eodem lib.Iraqj quanium ad
gubernationem & quantu ad impugnantiu punitione fin-
gularius Si fpecialius pras pape e a deo q ptas aliopi.Ex qui-
bus ethabetur/cp illi qui et uerbo im.p^tant & maledicut
illi/maxime defiderantes eius morte in hoc exeerabiles ho«
micide funt Si grauiter deum offendunt/feripeum eft enim
qui dixerit fratri fuo racha reus eft iudicio/& qui oderit fra
trem fuum homicida eft. A fortiori ergo qui noc egerit aut
dixerit p fuu Si ufem patre oiunt Si locutenente der in terris
na ficut qui maledixit uicario alicuius epi uidef Si ipfi epo
improperare Si maledicere/quia eius uices i omnibus gerit
fic qui maledixit Vicario xpi/xpin maledixit Si ei potius in
iuriatur qui conftituit: illum principem fuper oem terram
oem.fibi conferendo ptatem & dignitaris lublimitate/ & fi
non roe perfone quia alia perfona/perfona pape alia xpi/no
enim idcimus q> fint plures xpi quoR unus fuccedit alteri/
ficut dicimus q> funr plures pape quos: unus fuccedit alteri
nec tpale fuccedit etenio cp eft perfona xpi fuccedit ergo ei
non m perfona fcd in officio & ptate quilibet papa pot ali
quo modo cedere paparui Si renuntiare Si expir.it officium
papatus in tali/xf>sj ueronon quia eft pontifex & facerdor
in eremum/mulra igitur uicanus xpi pjpa uidelicer foii Si
ue.icran debet oia nam omnes Gaidiuales quos in cieauo-

ne conftituit principes mundi afliftuntei ficut Apoftoli alfi
ftebanc xpo . Sed petetet aliquis utru papa aperte malo de-
beatur honor. Rhdctur cp fic/ut dicit glo.i.petn.j. fu per il-
lo uerbo/ o es honorate eos fi mali funt qui uobis prefunt
debitum honorem non lubtrahatis/non aut ratione officis
& dignitatis quamdiu a deo tolleratur in papa & qdiu non
delinit efle papa/quia non exibetur alicui honor ille in tefti
monium uirtutis lue fed aliene / nec peccat in officii adep-
tione/fed quia indigne exequitur & fieexibendus ei honox
propter ipfam exeeutione non ppter indigniratem.Ex quo
lequitur idem dicendum elTede malis prelatis ep is & facet-
dotibusdoftoribusacreligiolisaperte etia malis refpedhi
gradus uel officii aut habitus & non propter indignitatem
. aut meritaeo^ etiam honorari debent a fidelibus ratione
uirtutis aliene & non proprie. Vlterias lequitur q> meri las-
ci & nullum haberes gradu uel officiu uel dignitate aperte
mali debent ex charitate cornum amari led no ueneran/led
dices honor eft in honorante fm PBm/uerum eft in ho no-
tante fapieter & no*iprudenter ut folu pp pulchra o rname-
ta & fpedofitate corpale peife aperte malas p fotus ut me-
retrices Bc lenones copluresiprudenter&2 legem morale
&poliricauenerantur &rreuetentur q> facere no deberent/
cu honor fm Tuliu fit exibitio reuerentie in premui uirtu-
tis quam li quis no habet aut (ut diximus)imufte reueretux
ab hoibus. Ifta diximus incidetaliter fed iam ad propofitil
unde egredi fumus reuerrentes uideamus quas penas incur
runt papa no honorates & illi inobedietcs.Primo pena ma
lediftionis qua Chaam patris lui derifor .pbatus eft Gen.j.
Vri Aug. nihil ita deo placet ficut obedienhaChaam ideo
maledidus fuit&poft multa fecula manet/quia patri no eft
obfecurus ficut Sem / qui obfecutus eft patri benediftione
habuit in oia fecula hoc quare dico utobedienria exhibea-
mus patribus noftris/fed qui patribus no obfequif deo nd
obfequitur.Hec ille. Dr enim Deuter.17. maledidus qui de
honorar prem lud.Scdo incurrit crimen lefe maieftatis pro
eog> uTis eccFfqj principe & reSoreat m eo regem regum
& dnmdnantium/cuius uicariuseft inhonorardiceie drio
Lu.x. qui uos contemnit/me contemnit* Tertio incunuu-r

zelus fcifmatis proeo q> ecclefia p: ortinium fundamentum
deferunt dixirdris Peno & fuccefTo.Tues Penus & fu per
hanc petram edificabo ecclefia mea.Et beatus Cyprianus i
.c.qui cathedram. 95. di.qui cathedram fuper quam ecclefia
fundata eft in ecclefia fe efle no confidat . Quarro incurrat
labem herefis eo q> apoft. fedis priuilegia uiolare prefumdt
ut inquit Nicolaus papa in.c.omnes.iz. di. qui Ro. ecclefie
prmilegtum ab ipfo fummo oium ecdefiapt capite traditu
auferre conatur hic proculdubio in herefim labitur/ fidem
quidem uiolatqui aduerfus illam agit que mater cft fidei
& illi contumax inuenitux qui eam cudis ecclefiis pretulif*
fe cognofdtur . Hec ille. Quin to excluduntur omnino ab
fpe regni celeihs&Bonifatius papa fcnbic aduerfus beati
Petri principatu quifqun infurgit habitator celeftium non
potent efle regno jiuTibi incf dabo daues regni celorum q»
nullus abfqj gratia genitons intrabit, hec ille. Quam idea
dris Petrus de turre Crem. in fumma fua inquit . Confufia
& innomenia et temporalis hic huiufmodi prefumptores /
fequantur non modo antique hiftorie que oes tales cornu,
meer interiflerefcrunt/fed etiam fcandala ipia & inconue*
nientia que Bafilicnflbus fuperuenerunt pro eo q> difcon 8 C
fociiprelumprionem imitatores diabolica remeuute Ro*
Pont. Chnfti uicarium & ecclefia totius prelatum ac redo*
re fibi fubiicere arcerarum aperte Luce demoftrat » hcc ille*

IT Sed q> debeant puniri 8c reprimi qui
cunqj rebelles & potcftates lm pe tales
inobedietes pape que eft alia pars Con

elutionis fecunde .

flfclirriDlt c,tcr con ^ arc P° tc ^ & manifeftari * Tum
pnmo audontate beati Auguftini infer*
mone apoftolopt Petri & Pauli dicentis . O mira potentia
& ineffabilis gratia faJuatoristquis plebeu pifcatore & apo
ftolotu principem & Regibus obfiftere/ reges lanttificare
regnis oibus impare mundum refrenare legibus/ demonis
calcare pedibus uidere umunbus celum hoibus aperite me
rira mundi ccgnofcere& culpas & crimina hoibus relaxare
hecille*Et Innoccn.j. in.c.folitede maio. & uoed. fcnbens

Imperatori Conftantino politano ficdidt/potuifles autem
prorognriua fa cerdoni ex eo intelligere potius quod eft di.
ftum non a quolibet fed a deo/non regi fed facerdori/non
de regia ftirpe fed de facerdotalipfapia defcenden ti de facer
dotibus uj qui erat in Anatoth. Eccecoftitui te fup reges &
regna ut audias & difcipes & cdifices 6c plantes* Cum ergo
fum.Pont.fir maior illis facerdoribus aforriori eidem talis
ptas a deo attributa fore uidetur.Vnde conftateu in tpahV
busfupremu apice atrigiffe pratis/ut omnes poflit corrige*
re ptates tpales reprimere ampliare # ftringere & quofcucj
principes terrenos culpa exigente punire/non tri habet eam
fm illum modum & fm quem habent principes tpales fed
modo digniori & fublimiori/utfuperius circa primam con
clufionem diftu eft/& fuirrhfum ad rones&ad argumeta
que eria contra hanc conclufionem fieri poliunt .

CTSed ratione et iftud notabiliter pot perfuaderi que fumi
tur ex primo ethi. Finis enim predpit & legem imponit his
omnibus que funt ad finem ut fm exigentiam finis debito
modo fe coaptent & adinuice ordinentur f m uniufcuiufqf
menfuram & modu/fed proprius finis qui inredirur p prin
dpamm papalem eft eterna feliritas ad qua ordinatur ho/&
diriginir per lurtutes rheologales .f. fidem /fpem/& charita*
tem fine quibus nemo attingit illam. Finis aut que intedit
poteftasfeculariseftfelidtaspolitica ad que ordinatur ho
peruirtutesmorales.Sednullidubiuquin finis fpualispta*
tis potior & principalior fit q finis fecularis pratis/ que pa*
gani & infideles atringerepoflunr/ergo ptas fpualis & ma-
xime dni noftri pape qui eft dux pater & reflor populi xpia
ni & dirigere & regulareprecipere & corrigere atqj leges da
re roborare & confirmare principatibus & prati fcculari fui
proprium eft. Et confirmatur ifta ratio/ quia nec ipfe uirtu*
tes morales queordmanrur ad Theologicas / quis exerceri
poflmri genere fuo.No tn bene nec]meritorie fine Theolo
galibus/quia fine fide impoflibile eft placere deo & hoc eft
q> coiter didruriaduerbiu .f. bene uel/meritorie/uirtutis pfi*
cit opus & non nomen quia bonu facere contingit fm tur-
turem moralem/ bn aiire & meritorie 'non nifi fm theolo-
galem .Et ideo pagani Philofophiqj morales nomen folii

habentes propter defeftu huiufmodi aduerbid^ inciderunt
#m Aug. & Hiercny. In domu infero^ : quia non debitis
rircuftantiis/ & ficur ars militaris ftu architeftor prccipit &
dnatur omnibus ordinatis ad illam utpore fabuli frenefa-
ftoria &c.ficpras fupremapapalis dnatur oibus aliis inferio
tibus ptaribus ordinatis adipfim defendendu/ conferuan-
dum/& exaltandum/# ratione hmoi maxime hec pras dici
tur fupior/& ficut artibus inferioribus deficicntibus*milita-
tis emendat & corrigit fabre .f. uel frenifaftore/ fic papalis
ptas iperat fecularibus ptaribus inferioribus ipfa corrigit^
& emendar. IT Etrfic et dicimus fc habere theologiam ad
oesahasfcientiasquefamulantureideiuxta illud Prouer*
.9. Vocauit ancillas ad arce/ & theologii ad aliosdoftores
in quacun$ alia facultate fiue fcienri.i promotos/ quibus et
preefle & preponi debet ipfis aut theologia quecft dedeo#
de<his q dei fut no eet cereris fcieriis fupior & excellerior q»
eet abfurdu dicerc/fed de ifta materia magis infra dicemus»
Sicqt Ro.Ponr, fe habet ad reges & principes tanej archite-
ftor ad alios arrifices/ille enim propter quid & regulas iudi
candi fcit/ifti nur.f.artifices mechanici rancf experti in mul-
tis ipfiim quia fciunt « Propter quid 3Ut ignorat propter <jd
debet illis papa leges dare f m quas debet iurisdiftione fua
exequi & populu regere in ordine ad beatitudinc fupemam
cuius difpefator clauiger & oftiarius ipfc papa cxiftir& oftiu
eft xps Apo.3. qui aut intrat aliunde ad ptates tpales fic di-
refta* & ordinatas ad beatirudine ille fur eft & latro /dixit
xpsineuangelio/&ficpatet auftoritare & roibus qualiter
Ro» Pont, ratioe papalis dignitatis ifta por.q> er corrobora
turper illam glo.fuper uerbo. Pafceoues meas Io.ult . Cla-
rum eft aut q> pafcere gregem dnicum terrena fubfidia fi ne
cefieeft fubditis prouidendo aduerfariis refiftendo & emn
tes corrigendo nontlolum exigit in paftore fpirirualem po
tcftatem fed eriam rpalem. Vnde atm coccflb alicui aliquo
officio feu regimine ceieanf cocefla illa/fine quibus offjciu
fiue reginie illud refte expediri non po de officio del.c.r.&
♦c. preterea manifeftii eft q> Ro* Pont, apicem poteftaris fe-
cularis dicendus fit habere.Vnde Inno..-3 in.c.folitc de ma.
&ob. fcnbendo imperatori Gonftan.poli.q> iure poterat

ipfum Sc corrigere 8c increpare fic ait.Nos aut & fi no incre
pando fcripfimus potuiflemus rri ronabilirer increpare/no-
bis enim in bearo perro funt oues xpi comifle dicente dno
p rice oucs meas no diftingucdo inter has oues Sc alias ut
alitnu fe a fuo ouili demonftraret qui Petiu Sc fuccef. fuos
m.igiftros cognofceret Sc paftores.vfade conft.it Ro.Poru
habere apice utriufqj pratis, etia debetur fibi talis peminen
tiaptdtis/quiaeiuseftconfideraredehis que pertinent ad
alique fine cuius e cofiderare de ipfo fine ficut patet de me
dico qui no folu optat & colligit q funt neceffaria adfanu
tatem qua principafr in tendi t/ied et iudicar de ipedictibus
illa ut remouear/& ita de aliis/fed ita eft q> corpus ordinaf
ad aiam/et f m o es naTr loqucntes Sc Ro. Pont, maxie cofi
derat deaia Sc eft fuimus iudex aia^/ igr rencf? confiderare
& iudicare de his q pertineec ad falute ipfius .f. de ptaribus
tpalibus ut bn reg.inf & dirigant i deu & ipedicnres hmai
regimen debet corrigere incrcpare/ut bu Sc rede uiuatur
in hoc mudo cuius eftprinceps.Vn roe talis princip.itus ta
lis er poteftas tp.ilis fibi pertinet / fimiiitei loquens xps de
incorrigibili Marh.iS.dixit q> fi ecclcfia no audierit fit tibi
ut ennicus & publicanus adiungens conftqueter . Ame di
co uobis quecucg ligauerit fupcr terra erum ligata Sc i celo.
&.b.Paulus hoc iudiciu exercuit excoicando fornicator^
notoriu.i.ad Cor.y.ex quo hr et q> fornicatio eft phibira fj
lege diuina Sc oes xpiani ptinet/& ffit de foro cccfe nec po
(funt trahi a foro fuo ur eft tex. xi.q .1 .quecunqj coteriones
inter xpianos orte funt ad eccl.deferunf Sc ab eccfafticis ui
iis tcrminabutur Sc fi obedire uoluerint quoufq; obedianr
a liminibus cccfe excludaf.hec ibi .Verum nota q> quis hoc
fit ius ecd. fibi a deo collatu tn ipfa no femp uia eft ifto iu
re nec ubi<$ ptim ad uitandu fcandilu ne putaref q> eccfa
magis qrerer emolumentu pecunie aut glorie rpalis q cor-
reftionc uiciopr/ptim pp audatia aliquo jutyranojK i quo p*
terris plurcs eccl. funt fundate/q pp fua uiolenta potentia
no permiferunt eccl uti iute fuo. CTSed nota qd Icribit p
fatus Inno* piatis gallicanis nullus q fit fine metis ignorat
qui ad noftru iudiciu expedet de quocuqj pdo mortali cor
npere quelibet xpianu Sc fi corrcdione corepfcrir p dcftri-

ft otiem eccTa ftice cenfure coattere/& fcribebat cotra rrg£
Fr.ncie in.c.nouit extra de iudi. Por.n. principes feculam
noiabiliter ncgligetcs a dignitate deponere & no folu cen
furis coarcere/g> patet in.c.alius.rf.q.tfutbi Gclufi. pa. Con-
ftan.lmp. ita fcnbit alius ite Pont. Zaccha. de quo in nra
ppone rege fracofe no ra pro (uis imqratibus q ,p ccq> rare
piat s erat tanq inutilis a regno depofuit & Pipinu Caroli
i mp. patre in loco eius fubftituit/& licet Ro. Ponr.no pofc
fit aliquos reges confirmare/quia fi credunt p confanguini
tate aut populi eledionc et £ter hcrefi3 ob nonullos alios
defidusnorabiKspoteos deponere fm Petru de Palu.in
fbm.qaa fecit de ptate eccl. & fi in excbicarione pfeueraret
aliquis princeps no obediedo mandato Ro. Pont . potcd
dt ponere & fuos fubdiros a iurifdidione tpfius & iuramen
to abfolucre^pterea ficut fcifmaticum& inobediente perri
nacem/&lnnocen.4. Regi portugalie qui magnus dilapi
dator erat & prodigus qui etia monafteru & pia Joca uidu-
as&pupillos dcftrutbat &grnuabatdcditcp adiutoremfiC
pium minime regnare perimfir nifiperndmmiftratciem
u r in.c. grandi de fuplen. ne. prela, lib - 6 . & hec cft etiam
opinio dni Vliriciin fummaun. & cft bonus textus & no
tabi lis Gregorii .7. in .c. nos fandorii .if.q.tf . & Vrbani.r.
in «c. i uratis eadem queftione & cnufa/ & unus gladius in
uaginam conuerfus eft in manu Imperatoris fed no nifi ad
nutum fuinnii facetdotis/ hec eft cois glo. Ioan.i6.& Maf*
«1$. & in.c. quidem cade caufa& queftione Etheceftetia
opinio bti Tho .2. f e.q.40.ar.2.quomodo ad clericos pri.
net diiponcre alios ad bellandii bella iuftautfepius fadu
legimus & Ber. fup illo ecce gladii duo hic ait oportet aut
gladium eflfe fub gladio .i. tpalem prarem fub fpuaM/idem
Inno.in .c. per uererabilem extra qui filii funt legirimi ex
ftcra feriptura ira dices no folu in ecclefie patrimonio fup
quo plenam in rpalibns gerimus ptatem / uerum etiam in
aliis regionibus certis caufis expedis tpalem iurifdidione
caufali ter exercemus non q> alieno iuri p iudicare uelimus
fed qa deurro.c«7t. feriptu eft / fi difficile & abiguu apud te
iudiriu effe pfpcxcris inter fanguine& fang.lepra & Ie. cam
&ca3/fi£iuditiu iter pottas uidcns uenciari/uenics ad facer.

leuitirf genetis Sc ad iudicetn qui fuerit illo tpe qui iudica-
bunt iuaicii u:ri ratem & facies queeunqj dixerint tibi qua
prefunt loco/quem elegerit dns fequerifq; eos fnlam/qui
aut fuperbietit nolens obedire facerdotis iperio qui eo tpe
miniftrat drio deo tuo decreto iudicis moriatur/ ergo a fot
tiori fumino fiicerdori qui eft papa tale iudiciu pertinebit
f m diuinam aucToritate que pro maxima rationu haberi de
bet Sc certe eft ualde notabilis & clara/q Sc fi pfalute ,ppria I
digeatrpaliminifterioer pro apoftolico ftatu fui qiuaeft
pater omnru fidelium Sc princeps mundi debet per omnes
fideles per decimas & portiones bonos rpalium fubueniri
Sc ab oibus plusq pater Sc mater uenerari ficut xf»s in terns*
quia uicarius eius eft et per aififtenna perfoml e prout opus
fuerit.S.S * ut poftir fidei oftibus refifterc 8 C deprimere rebel
les Sc inobedieres/ ipfe enij folus legirimat ad feculares ho
nores Sc dignitates extra qui fil. funt le. ipfe poreft fupplere
negligentu uel tyronniam drios tpalium erga fubditos ut
nepcriudicentur ut colligirur ex eodem Innocen.in.c. licet
extra de foro coin. Sc confirmatur inconuincibiliter/na fm
eundem Innocen.in.c, Venerabilem extra deelec. quia im-
perium Ro.proprerea a grecis tranftulit in Germanos Sc po
teftatem Sc ius eligendi regem imperatore poftmodu cenis
principibus contulit Sc in pertona Caroli/& glo. ibidem di
cit legimus in ctonicis ^ cu Ro.eccl. opprimeref ab Aftul-
fo rege Longobardos petiit auxiltu a Conftnntino Sc uero
filio eius impcratonbus Conftatinopoli.& cu nollet patro
cinari ccclefie Stephanus papa. 2. narione Ro. tranftulit im-
perium in Carolum magnum qui fuerat filius Pipini/ que
Zaccharias predeceflbr eius fubft/tueratloco regis Franco-
rum quem depofuer.it ut luperius diximus/ & idem papa ua-
cante imperio ut in difto.c.licet habet iurifdiftione impe-
rialem in rpalibus.Dicit Inno.T umet per ptatem quam ha
bet fuper infideles fimpliciterpotens auferre eos unia. Bil
prob it.b.Tho.z.Pc.q.x.ar.r. poreft Sc punire iudeos tam pe-
na tpali q fpiriruali indirefte/utin.c.poftulafti extra de iu-
deis.Idem inno, tenet. Papa eriam poteft auferre dnium ti

? arale fidelibus principibus propter herefim fm eudem .b.
ho.2 f fe.q.i2^ir,ulr. quod etiam colligitur in .c« ablolutos

1

i

i

i

t

i

ii

ft

3

D

3

f

I

>

t

I

i

extra de heret * c * nos fandorum & x* in ratos . rr. q . 6.8c
poteft indicere bellum contra hereticos dc tyrannos & con
rumeliofosfideiChriftiane/autoccupatores bonopt eccfe
aut perturbatores pacis & quietis populi Chriftiani/no qui-
dem ut occidant murilant/fed ut fidem defendant ecclefid
& patria liberent/ & terram ab infidelibus occupata redu-
cant ad x£m/& fup hoc poteft dare iufte & liate indui geri-
as magnas arma ad hoc Tumentibus ena religiofis fi neccf-
Ihriu fuerit .Hec prepofirio faris fupercg fatis paterex p didis
ex quibus tandefequitur Ro. Pont, .S.D.N. IVLIVM «II*
Pont max. quofcu iqj fic delinquetespofte & potuiffe/pri-
mre&priuaffe/ deponere &depofuifle. Cluippe & fi in fi -
milibus de meritis 8i culpis exigentibus (impliciter indulfe
rit illis nimiumifericordireragit & pp nimiam dementi!
apice fue fupreme poteftaris offenderet potius. ,Et fi quan-
doqj in]fubfidium ccclefie ob libertareqj & manutentione
eiufde & ad maximam zizaniam nup in Italia ortamtener-
nandum/ cu magno & coftamiflimo aio prefarum.S.D.N*
(mature fatiftecg fenedutis laboribus metuqj & periculis pe
nitus fpretis)& cotepriv impterire& ferueter hoftibus 6i ad
oerfariis perfonaliter cu armis & potenti exerdtu occuriffe
fepius uidimus. CLuod procul dubio non nifi zelo eximie
caritatis erga xpm 6c facro fandam matrem ecdefia hoc ra
preclarii opus afcribendu uenit . Nec mirari debet quicuqj
mortaliu fed potius heroicam & admirabilem animi forti-
tudine admirari: licet uticg & cu affedu conreplari/ fadum
mq (acris fandionibus ,S.P. ualdc coforme. E t ifta loquoi
(nouit deus qui eft mihi teftis & in hoc flendo tpe) folum
quia zelus domus dei comedit me. Et hecdidafufficunt
pro fecunda conclufione •

CTCirca primum Corf. huius fecude cdclufionis
.f.cpConaliu generale decretum irritas facere
non poteft contra Ro, Pont*

rf* Ttrf f* ex premiflis (aris inferatur iftud Correlarium
&q U oadiftampirtein/naexillis conftarpa
pam nullum habere fuperioxem in terris & efle fupremu in

UltY nihilominus ifto prefuppofito fic facile probari poteft
Tum primo/quia ipia concilia generalia ut magis inferius
dicemus non poflunt prefigere legem Ro.Ponr. ergo non
poifunt contra ipfum decretum irritans condere/ pria paret
a forrionfit ans ,pbaf per illud.c. figmficafti exrra de eled.
Tum er quia inferior no poteft annullare aut irritare leges
fupenotis.igitur/pna nota eft/aris probatur quia hoc eft ol
no contra ordine rois nahs/qm inagcnnbus er naturalibus
caufe femqunt impedire caulas fupiores & primas. Vr defi
&celu 1‘edpjpi eft lupior ipfis Cociliis generalibus cu fit
ftipmus & in fine queftionis latiflime mamfcftabif/ igif. &
confirmaf per rex. inferor di.ro. T u «ia quia quicquid au
doritatts hnt dia Coctlia eft a papj/ergo ipia non pofiunt
decretu irriras facere corra ipnvmc minus anullare nec irri
ta te leges fuas/ficut nec ftelie extmguere lumen folis : pna
pj a fimili/ans pj ex didis Et hec dida fuffictar. Si latius cu
pias informati circa lftud quere traditu que ? Bafilicn.con
ciliu. Card. de rurre Cre. edidit cum eflec illuc prcfms / &
contra hoc opus ponlfimu militat .

- QTScq iitur alia pars correlarii .f. q> papa qnqj

poteft caritatiue & reuerenrer admoneri. J

quod primo arguitur fic feriptu eft Exo.r*.

1 ** Beftiaq tetigerit mote lapidabif /igrpapa
e rephenfibilisipna pj/qi per monte papa fignificat/ut fup
onfum eft pb -ftia quilibet inferior, f 7 Sedo fic/quia papa
porter ex hoc irritari & fcadalizari/fed hoc no eft coucmes
infertori/igif. ^Tertio rephendens/fe her’p modii agens
rephefus uero p modu parietis fed ages nobilius eft natu*
lalirer pacienre pp q> Sc forma fubftarialis pfedior ee dr/&
principaliter ipfa ma prima.t.Phy. V duarto in apro & no
in fecrero debet rephendi/ergo no cantatiue qui eft malus
lecretus&oculrus/pnanotaeft/anspj/qa paulus qui erat
Inferior Petro i facie refiftir fibi& cora roro populo ad gal.
.y.ide Paulus fcribesThimor.adTy.i.dixir peccante cora
oibus argue ut ccreri timear. Sexro ad ide/q i feribif ad ,y.
q> Petrus Anania & Zaphire uxore eius de pdo occulto pu
blice rephedir/quare.Scc. fTn priu eft il.Mar.is.& hr.t .q.r,
fi pcccauerit in te frater tuus cottipe iliu inter tc &ipm lolu

ergo fi ifte modus debet obferuari in fratre peccate a forti©
ri lftud in fupmo pre fieri debet reuerenter quare &c* Et co
firmatu t/quia ois ho eft fr pape iux.il.ad htbr r.ubi xps no
cofufundebaf dicere nunci.ibo nome tuu fiibus meis/ergo
ad papa extendif correftio frna/ciica q> Ij aliq teneat p illa
tex . fi papa di.4.q> p frem no Itelligaf papa/ideo talis rnfio
nifi in ca herefis inq qlibet eft fupior/qa agif de ca dei no
fe extedit ad ipm papa/pp q> faluo femp /amori iudicio di
fcendum duximus cu dno Aug.de ancona/q* correftio feu
rephenfio tripfr cotingitfieri.Primo fimpliciter # fperado
aliqua emenda ex hmoi admomride ut fit et coiret/ acofefi
foribus magnop2diio5L:/&fic no derogaf fue dignitati.#
cp aliquis fm quid & in hoc fiat quodamo lupenot ficut et
tenet.b.Tho.cp dc hecriapeitetis prreferari pftm qd tri pei
pceptu pape fieri no pot.Scribit et Aug Hier.in quada epfa
Rogo te ait ut me fidenter corrigas ubi mihi hoc opus effe
prefpexcris. Sedo modo poeft fieri per modum impii 8 C
fuperioris iurifdift. Tertio mop modu denuntiationis &
incufatiois cora iudice & lftis duobus modis talis correftio
feu rephenfio in papa no pot hrc loeu/ & fic procedur ro es
q coi tas fiunt in oppofitum/ illa ergo correftio que fit prio
mo deb.t fieri di /crete ut fperetur aliqua emenda. Sedo de*
bet fieri reuerenter & no mo temeratio & p poriores eccl.p*
latos. Tertio/ut no fiatea diff.»mationis/fed cu quada mo*
deftiabeniuolentic. GTArgu.primu^ceditfifiatindifcre
te temerarie aut fine bnuolena quia talis eft potius beftialis
& fic precurfus fuit Oza tanges archa# maria percuffa eft
lepra.# nota hic debitu modii & ufem ad corrigendu que-
cuncp piatu p humiles# ,n feriores eo/& fic pj et lolutio ad
alia duo argu. Ad illud de Paulo puto effe dtcendu cp in ca
fidei# in caufa herefis publice talis reprehenfio eft fienda
publice quia equalirer quilibet tenetur dafundere xpi fide
6 c uirare errores mamfeftos cetra illa/# hoc uidetur annue
K glo.fuper illa auftoritate dices q> nequa^ Paulus Petrum
cora oibus rephediffet uf i facie fibi reftmflet nifi ei fuiffet
par uel cqualis/q> eft ueiu quantu ad defenfionem fidei / #
fic uidef effe folutu dubiu eft inter Aug.# Hiero.in ifto ;
In quo uidetur die uani/# hoc dicit «b. Aug. i quoda epfa

dino Hiero. di refte qd p uerirafe fidei minores maioribus
lefiftere poflhnr in qua Epia tradat ift a queftione/ cu ergo
judaizare 8i poft promulgationem fidei alios ad iudaifmu
pro uocare e flet contra tramitem euangelice dodrine meti,
toin tali cafu Petrus a Paulo reprehendis eft/& fle inhu»
iufmodi cafu iufte aquocuqj fideli ne du a pr.Car.qui genit
uicem apFoRr poflet cortigi.Sed cum non fit inconueniens
q> aliquis fm quid fi maior papa ut fupra probatu eft. Et fle
in propoflro dicimus q> Paulus fuit minor Petro & maior
& equalis f m diuerfas rationes. Minor enim ptare prelatio
nis/quia folus Petrus fuit cephas.i. caput tonus eccl. Maior
aut preroeariua eledionis/quia eledus fuit a Chriftoante
& poft relurredionem.Vnde in bulla pape Paulus ponitur
a dextris & Petrus a finiftris:fed equalis fuit officio predica
tionis & fidei defenflonis Vnde in tali ca fu iufte poterat pe
tru reprehendere ficut equalem fibi uel minore. Sed & mi
hi uidetur addendum pronunc falua fnia melioris ipfum
papam reprehendere non liceret cuilibet fideli etiam in tali
cafu folum hoc facere eft Cardinalium opus / qui habent
nicem apoftolo^ & reprefentant illos.In quorv tamen de-
fedum liceret cuilibet fideli/na nemo difcipulopt nec alio-
rum minoRi Petra rephedit fed Paulus rarionibus p didis.
UT Ad quintu diritur/cp ueru eft de peccato notorio / & in
piaris. GT Ad fextu dicitur q> Petras non puenit ad hmoi
noririammodo iuridico feu humano / fed diuina reuela-
tione/& fle procedit contra illos fm formam diuini iudicii
& fuit exeeuror illius /fed q> no poflit citra deu ab aliquo iu
dicari/ patet ex premiflis/ quia no habet in tertis fuperiore
crimine herefls proprie fumpte dempro.Et hec de ifto Cor
relario didi fufficiant.

CTSecunduueroCorrelariuexhisquediximus drea pri-
tnam concluflonem de ptateeriam malis anributa loquen
tes de difformitate peccari que nihil eft priuariue illa legis
& precepti diuini preuaricario & glo. fuper illud Io «f. fine
ipfo faftum eft nihil/didr nihil.i .peccatu modo cerru eft q>
papa gerit uices xpi/ergo fine ipfo.i. fua ptare aliquo mo
concurrente feu ecclefia .i. factamento^ & fidd comunioe
& que fit per unione ad ipfum caput quod eft papaoidine

diuifus ab ea nihil poteft nili peccate & pfertim uoles uni
tatem ecdefie uiolare perturbando ipfam uel alias que uo
luntas eft graue peccatu & fi uelinretia couocare conrihfi
gratia reformationis fine ipio & fedis apoftolice cofulrati*
one ficut nec apoftoli fine xpo (eodem teftante Si dicente
eis fine me nihil poteftis facere ) nihil utiqj faciut/& de his
latius inferius dicetur/ atcjillisprefertim loquif qui geruc
locu apoftolopi ac propter hoc in Conciliis huiufmodi in
primis gratia fpusfan di deuore inuocaf que inrillis nifi me»
diante Papa Si ut patebit infra/ nihil penirus operatur/& fit
tunc ex Concilio/conciliabulum.Ceteru papa habet claues
tegni celopt Si ipfe folus eft dauiger Si hoftiarius/ergo ni-
hil facit qui fine ipfo in regnu celopj intrare contendit/a

t ao diuifus homo femp eft in peccato mortali & i ftatu p-
itionis Si oia opera eius fiunt in peccato / Si nihil profunt
ad uitam eterna/ quare &per eaqueetia infra diccnf/ifta
de hoc correlatio, dida fufficiant.

CT S*q u,ur ‘3* conclufio q» papa eft fundamentu
ecdefie/feu illud in quo ecclefia fundatur.

Hf ncl tct <l u,a P 3 P 3 uertls inq & indubita -

JyllUU tus habet eandem pratem imediate

a xpo circa ipfam’ecd.& fe. apo. ratione fucceflionis tanti
& quanta Petrus habuit .f. ligandi atqj foluendi in celo 8e
in terra Si palcendi ouesxpi fedendiqj in prima orbis fede
& fentcnriandi Sic. Et licet ceteri apoftoli dicantur funda-
menta iuxta il ud plal . fundamera eius in motibus fandis
glo.i. apoftolis/tamen fingularius petrus ipfe fnndamenti
ratione a xpo fufeepit qn. dixit illi lpedaliter fingulariterqg
M ith.n?. tn es petrus Si fuper hanc petram edificabo eccle/
fiam mea . Edifitium igitur ecclefie eft Si petrus & eius fuc.
ceflor papa fundamentu illius eft. Confirmatut quiaedifi-
jium Si fundamentu corrdatiuefehabent/ & rclariua fm
Arift. pofita fe ponunt Si fimul natura exiftunt. Quod fecit
quando dixit illipufceouesmeas/&qnfeciteu ciauigeru
fuum Si regni edorum hoftiatium traaedo fibi claues Sic*
Vnde Augu ficut Paulus edocuit petra autem erat chriftus

m

Ita perxpm Petrus fadns eft petra di cente ei dno tu e; pe*
trus&c. nam ficut in deferto iulTu diuino fidenti populo
iudaico aqua efluxit e petra/ ita uniuerfo fidenti p fidei ari-
ditate ex ore Petri fons falurifere cofefiionis emanauit qil
dixit petrus xpo/tu es x£s filius dei uiui/hec Aug. & texis
de fe clarus eft & idem oes fandi exponentes illud fenfc-
unt.f. cy ipfe petrus Sc fucceffor eius uerus 8 c indubitatus
papa fundamentu ecclefie exiftir uel in quo ipfa fundaf ec-
clefia. Vnde Grego, papa in epiftola ad firacufanu epfcopu
quis nefriat fandam ecdefiam in apoftolop: principis foli-
ditate firmataC qui firmitatem mentis traxit in noie ut pe-
trus a petra uocaref cui ueritaris uoce dicitur tu es petrus&
fup hanc petram edificabo ecclefia mea. Et papa fundame-
tum excellenter dicitur ppter eius cathedre apofto. ifupa-
bile m igifteriud qua ut in.c. i fede & in.c. hec eft fides.24.
.q.r.habctur extra maculam femp eft catholica ieruata reli
gio & H-e. in.c. uecus ibide damat catrade petri comunio
ne fintiot luper illam petram ecclefia fundaram fcio/ qui- ’
cun^ extra hanc domu agnum comederit prophanus / eft
quiiuarchano fuerit peribit regnante diluuio. Ad idem
fandus Cyprianus/ qui cathedram petri fupraq fundata eft
ecclefia deferir/ in ecdefia efie non confidat . Que fenteria
ualde notabilis eft & contra multos prohdolor multum ac
noftra tempeftate militans . Siqj ratione huius fupreme ca
trade Sc primatus papa eft in quo ecclefia fundata eft/ cuius
fedisaudoriras quodam fundametum, ecclefie eft. Et hec
eft eciam lententia diui Thome dodoris noftri ( quem in
omnibus prorenui poife noftro ac in lingulis 1 ne rixo immi
tari conamur) .f. in fine .2. fen. Et Nico, pape in.c. oes .zz-
.d. Sc beati- Aug. in fer. cath. fandi petri. Sc cy fupra funda
mentum cy chnftus pofuit ecclefie edificii altitudo fublim-
tafcg eminenter cofurgit/idem Auguftinus dodor irrefra-
gabilis confirmat dehabetur in .c. pudenda .24.q.i. cp ec-
clefia eft fundata i radice apoft.fe.maner firma eiusiuditia
quafi deo iudicantepet ipfam dicit Origenesin gio. fuper
Mith.u>. Qipdcunqt ligaueris &c. ex quibus omnibus au
doritaubus Sc rationibus breuiter Sc abfqj argumentorum
CQnrroueriia dedudis luce clarius patet conciufio *

!

CTSequitur alia pars.Cq ab ipfo papa Coti»
cilia uniucifalia redpiut firmitatem .

Yfospr pft doftrina A riftotelica in primo «hi. q fm oi
livvl Ul dinefiniumeft ordoartiu primus ergo finis
feu confideratio qui totupopulurcfpicitiolum eft qui toti
Reip. prefidet/fed papa prefidet toti Reip. xpiane/ cu fit ca-
put & princeps/ergo ipftus eft propnu cedere & ftatuereea
que totum populu xpianu refpiciunt/didum eft eria fupra
q felicitas humana que maxime confiftit in bonis fpiritua-
hbus anime- que 51: cofcruator & diftriburoi fupmus eft ipe
pape/& fi alii inferiores hoc faciant ipio* ptas talis deriua-
tur ab eo/& hec eft fnia .b. Tho.in.:a.q.i,ar. ult. Ipfe enim
eft princeps principatu no dependente ab eccl. fed a deo im
mediate ut circa prima condufionedidueft/& habetur in
,c.$.di.n.& m.c.lacroianfta dim.legcs aut no habenr uigo
iem & uittutem coadiuam/nifi ex pnnripis audoritate ftue
eius in quo tonus coi ratis eft collocatus ut eft clariflimum
apud omnia lura/ut bene teftatur Anaclet .ille fandus papa
# martyr m.c.leges.j.q^.Leges inquit eccl. apofto. firma-
manius audoritate & 16 qm in apoltolica fede totius ecd.
principatus eft collocatus ut in.c. nolite errare di.12. & irne.
bafilicas de con.di.i.Hoc ide patet ex ptatica fando* anti-
quorum Concilio* quo* ueftigia & documenta tranlgre-
di indecentiflimu effet: & iuxta illud qd feriptu eft ne trans
grediaris terminos antiquos hoc praticauit ille deuotus &
bonus xpianus Imperator Martianus fcnbens Leoni pape
fuper celebratione cuiufdam fynodali Concilii & fatetur ni
hil habete firmitatem in Cociliis fine aude ritate Ro. Pon.
Hoc & aperte conftat ex Concilio Calcedonen. in fnia da-
ta contra Diofco* contumacem : Hoc idem gloriofe profi
tetut Imperator luftinianus in,c.de fum.tri. & fide cat. feri-
bens ad papa Ioan. petens approbatione fidei fue & fuoru
confirmatione cui papa annuit ibidem & confirmat. &c. &
fic confequenter omnes fandi patres robur & confirmatio-
nem requiefierunt omniu ftatuto* que conficiebant in Co
ciliis nullam fi cecus feciflentpofie habere firmitatem rede
dcfde arbitrantes . Ex Cociliis primi tiuc eccl. ortum ex em

pium rite affum etes.In quibus omnibus prefens fuit beatus
Petrus tanq uertex collegii & princeps totius congregario<
nis & loquebatur primus diffiniens & fentetians omnia/ ut
aduu*r. &.ty. patet de eledione Mathie &de ceflationelo
galium. Vnde cum grauis queftio mota effet in Concilio
apoftolopt Petrus ranq princeps .ut ait glo. & alius .in qua
idein epiftola ad Hiero.r. loqutus eft/ & rurfus qjftatuta
hmoi ait a Ro.Pont. fumat firmitatenvhocpatetin epifto
la Nicolai pape in odaua fynodo qua uniuerfo clero ecde-
fie Conffantine feribit & leda fuit & recepta cu cmni laude
fuop inftituta confirmari debere per ipfum rede infinuante
in quo Condlio unum inter alia fcrbiitur neminem iuftt.
ficatum per fedem apoft.damnatu per ecclefiam. patet eri i
ex illo / q> ex Calcedonenfi Concilio uticp 'circa fextan»
adionem legiturprout refert yfidorus lib. concilio^ $in
oibus i ynodis apocnfani.i. uicarii fiue legari apoft.f edis de
aetas fententias propter fumma fediseiufde audoritarero
confirmabant & fablcribebant/quia ante nullum robur ha.
bebant» hec ibi. Idem Nicolaus papa in Concilio Rome ce
lebrato fic ait/qua propter inftrudi predeceffop noffrorum
aIioru9 fando ^patrum audoritate decemimus/anj ftatui
mus &c« ut in.c in nomine drii di.23. Idem conftat ex Con
cilio celebrato et Rome per Alexandrum terriuin quo ut
habetur in.c.licet de eled.duxit ultra etia aliquid adfungen
dum/Hoc idem patet ex Concilio Lateraneh.tpe Inno,f,ut
in.c. damnamus de fum.tri.Idem ex condlio generali tpe
eiufdem Innocen. in.c. licet de bap. & eius effedu. Idem in
«c» in quibus extra de peni.& in.c» facro approbante cocilio
exrra de fen.exco. Idem ex.c. ubi peticulu de eledio» lib.f.
Idem colligitur ex Condlio uaririneri.ut in.c»i.extra de fu*
tri»Et ex Concilio Lugduri. ut in eodem.Idem patet p epi*
ftoIamAdrianipapemiffamlmpatori Bafileead odauam
fynodu.Ex quibus oibus rede colligitur Condlia ufiaim
mediata no fufdperea xpo audoritate {} a fum.Pont.&ecce
c[ grauiter errant tenentes & facientes cppofiru tanto ^ fan
gcftojii trafgreffoies/miru profedo effer q> ta gloriofi
principes ecdefie fum» Pont.pfumpferint un tali modo lo
^ueudi ut omnia diffinitaconftinna declarata & prohibita

in Concilliis uniuerfilibus fiie afcriberent aiidorftari fiad
co$t auftoritatem non perrinerer/fed Concilia immediate
a Chrifto haberent audoritatem talia faciendi . Et fequitur

t , auftoritas Concilio ufium dependet a papa immediate
t hec de hac pane Conclufionis nos locutos fatis e fle fuff*
riat.Que dida fundamenta etiam multorum infra deducen
dorum efle poflunt >

UTSequitur alia pars concIufionis.j.cp auftoritas pape
a nullo citu deu poflit reftringi fcu ampliari pj •

(T* tini<^ rn t m cftfnftirucre aI, ^ ua ' P t5tem *^ 1US etl *

^ v l ll 1 1 deftruere illam/ patet quia ad ean

dem anilla pertinet hec coiter 8c in magnis & eminenti ffc*
misedifidis hoceftmanifeftu/fed deus gloriofus/ ut fupra
oftenlum eft immediate ipfam ptatem papalem 8c auftori*
tatem inftituit/ergo ipfe folus poteft illam auferre/ minue*
te aut ampliare nec creditur pofle de potentia ordinata ma
gis ampliari/quia deus non eft diminutus nec minui / quia
non eft ibperfluus/nam opera dei pcrfe&a funt maxime in
his que falute anima je fideliu concernnnt. Sedo pater/quia
ptds papalis eft ceteris oibus fuperior/ut patet ex pmitfis/cd
Ibit igitur a nullo poflie reftringi aut ampliari:ans patet/pna
j>batur quia rcftnngere aut ampliare ptatem alicuius/fupe*
xioris ell.& cofirmaf per illu c.quis di.u* Tenio pj/ quia fi
hoc eflet maxle fleri poflet a Cocilio ufi/led hoc no ut in*
fra probabitur/igif piia pj a fortiori & coflrmaf per illud.o
inferior di. 21 . imo eft anicuius fidei difFinitus in Concilio
Conftan. et q> ptas pape fit fupma in ecd. Quarto pj/ quia
in fundamento fuper qd fundatur ecdefia nullus pottage*
xe augendo uel minuendo aliter tale fundamerum eflet te.
nue uel fuperfluum/fed in papa fundaf eccl. & eft i ipfo
uero fucceflore petri ut pj ex premiflis/ ergo nec ampliari
nec minus reftringi ab aliquo pot dtra deu q> eft conclufio
cofirmaf per ili q> lcribit Vigi.pa.dileftiffimo fuo fri Eleu.
& in quo excellenda Ro. ecd* manifdte infinnaf .Nulli in*
quit uel tenuiter fcieti/uel pleniter fapieti dubiu eft/q> eccl,
R.o. fundamentum fit & forma ecclefiarum (Ecce ^ aperte
codudir) aquafubiugitois ccclefie principium fumpflfle

t

nemo te&c credentiu ignorat/& confirmatur Ifhid idem in
fnia per 4C.omncs.22.d1- ubi dicitur q» qui Romane ecd.pri
uilegio ab ipfo fummo oium ecclefiajd capite conatur iefi*
ftere hic procul dubio in herefim labitur. Et precipuu oiura
priuilegio^: datum a xpo eft ipfa plenitudo ptatis notu eft
& fua potiflima dignitas ♦ Eade eft fnia Nicolai pape cuida
Michaeli Imperatori fciibetis fic Priuilegia fedis apoft.nul/
latenus poffunt augeri /nullatenus minui/nullatenus infrin
gi/nullatenns comutari qm fundamentu quod deus pofuit
humanus no poteft auferre coatus &q>dns ftatuit firmum
ualidu^ confiftit.Illi igitur potiffime peccant/ qui dei ordi
nationi refiftere temptant/ nec obmmendum efle uidemus
hic q> Greg.<>.ait contra prefumptione cuiufdam Michaelis
Conflanti nopol. CUiifquis Ro. eccl. audoritate uel priui*
Icgia euacuare uel diminuere nititur/no hic unius eccl. fed
torius xpiaitatis fubuerfionem& interitu machinatur cuius
copaffione uel fuflentatione ulterius refpirabunt filie a quo
uis oppreffe unica illa fuffocara matre ad cuius iefugiuap.
peliabunt ad qua refugiu habebunt: ipfa enim Athanafm
ipfa oes catholicos fufc ipit fauet defendit & .ppriis fedibus
pulfos refli tuit.hec ille. & multum egregie.Probatur etiam
quia ipfe eft uicarius dei / ergo non nifi a deo pot eius ptas
aftringi uel ampliari / pna nota eft/ & ahs patet ex fuperio-
ribus/& per ifta patet error illo qui in hac parte leifonem
fequ untur opinantem in fuis operibus contrarium.Hec pro
ifta parte conci ufionis di da fuffiriant .

CT Sed quod papa non fubiidatur legibus
& ftatutis Concilio^. Sic.

lIMObatttr nu J J “ s princeps fubiicitur legibus quas
. ipfe ftatuit/fed papa eft fupremus pria-

ceps.Vn uis omniu legum (ut fupra di du eft) uigore habet
&firmitate/ergo ipfe non fubiicitur legibus & ftatutis hu'
mfmodi/maior patet/quia nullus ftatuit aut inducit arma ?
fc/nec illud intendit princeps condendo legem feu aliquod
ftatutum ad iftam condufionis difficultate fequendo .b.
Tho*in.r.r.q.p8.ar.^ » dico fub diflindione q» fm quod lex

• *
• •

feu ftaturu de fui roe diro habet primo.f.quod eft regula ha
manoru aduu & a diuina & etcma lege regula ta fi iufta eft
& lex dici debeat. Sedo prout habet uim coadiua/ & fic du
pliciter aliquis poteft did fubiedus legi . Vno mo ficut
gularum regule &ifto mo omnes illi qui fubduntur pore-
ftari fubduntur legi qua fert ptas. Alio mo fic coadiue co-
genti Sc hoc modo hofes iufti Sc uirtuofi no fubduntur legi
fed folu mali leges/ergo ille nihil po fli.int ejano hnt uim co
aftiuam ut probatu eftfuperius de pape ptate igitur legibus
Si ftatutisquibufcuncf p pofirionem humanitus tradita no
fubiicitur papa / quia nullus propriede iure naturali colligi
tura feipfo Sc dico notantur humanitus tradite &c.proprer
legem diuinam que eft a deo tradita quam tenetur obferua
re papa/quia non eft maior chrifto perfediflimo deo Si ho-
mine qui licet foret impeccabilis no tn uenit foluere legem
fed adimplere & debet uiuere moraliter ac fapiunterSt f m
quatuor uirtutes morales /prefertim illas que Cardinales ap
pellantur que funt prudentia iuftitia temperantia Sc fortitu-
do / Sc dicuntur cardinales / quia circa cardines fic uoluitur
moralis Sc fulget cu quadam exquifira ueruftate queeuneg
dignitas aut poteftas habes eas habet potiffimos uirtutum
habitus inclinantes ad adus omniu aliop; uirtutum mora-
linm/& ifte uirtutes a theologicis Scoes leges humane ab
iftis oibus deriuanrur/& ex illis fi rede fuerint nutriuntur /
fed deiftis alias dicemus.Necpropter transgrefliones ipfa-
rum ficut nec leges diuine nifi propter herefim proprie fum
pra pot ab aliquo citra deum iudicari pro gtauiftimis rame
peccatis &eccl. totam fcandalizantibus poteft/ ut didu eft
fupra caritatiue hortari/fic igitur princeps fupremus dicitur
fblutus a lege/quia nullus i ipfum poteft iuaitiu condens
torium ferre fi cotra legem agat ficut ipfe per iurifdidione
coadiuam in quofcunqj prinripes terre legitima exigente
culpa exercere deponendo lpfos.&cut fuperius dedudum.
extirit/tn de bene effe fcu quantu ad uera di redione & ut ex
emplo fuo perfone fimplices indebitum humane uite faci-
lius deducantur Sc leges &ftatuta fanda obferuent debet
ea obferuare Sc ius in.c.cum o es extra de conft.cp quifq? ius
qd in alium ftatuit ipfe eo uri debet 6i didum lapientis eft

patere lege qua tu ipfe tuieris/eft enim fuper omnia ftatuta
SL iura pofniua Si notu eft q> u is coaftiua Si adiua legis tri*
fit i inferiore tanc( in fubditu & paffum & non in fuperiore
agentem. Et ficut m naturalibus ignis agit in aqua &non
poteft proprie agere in (e ipfum/ipfe .n- papa eft agens fup*
mus in terris oium iurium pofiriuofy informando illa pet
formam .f. uim obligatoriam/ que a lege e terna primordi-
aliter regulatur & oritur. Ipfe enim papa multis uiris fapi&
ri (limis eft femp fulcitus & circundatus friencie & fapienrie
;p totius orbis &chriftianereligi6is regimine & gubernio
plenitudinem habenribus/unde ipfe papa habet oia iura in
ferinio pedoris fui/ diftribuit illa ficut placet ei & difpefat/
reftringit/ ampliat/ confirmat/loluit/ difloluit/ligat/capit/
lelaxat/ claudit celum& aperit in uirrute clauium/ipfe enim
clauiger & oftii celo^Cquod eft xps)ipfe eft oftiarius & qui
per ipfum renuit intrare fur eft & latro alimonie fpiritualis
cibiqj animapt noftrapj ipfepaftorpafcit&nonpafcitqn &
ubi unit efurientes replet bonis & diuites dimittit inanes Si
potentes de fedibns luis humiliat & exaltat paupere facit Si
ditat/nam totius precii & thefauri celeftis ipfe thefaurarius
fit diftributor & difpenfaror opulentiflimus gladius/ quem
Petrus predecefloripfiusreddiditin uagina/fuus e & poteft
eum euaginare bellum incitando contra infideles rebelles
quoq; 8c refiftentes eidem nullum habens in potentia forti
rudinisparem in terris nec equalem/ omnia iubierifti Chri
fte fub pedibus eius 8l principe mundi faciendo ipfum oim
terreno^ ptatuum regumqj & principum regem & fiipre*
mum conftituifti Imperatore nullis alio^ legibus fubditu
fed oium legu & iuriu fuperiorem & conditorem inftituifti
omnia uniuerfaliter iudicans a nemine ipfum uicariu tuum
in terris indicari pmitris omnia iura pofiriua in ferinio pec
toris &anim i 'fui recondens/# q> fortius eft papale ipfam
fupremam ptatem malis etiam Pont, ut fupta probatum ex
tirit/equalirer conferri difpofuifti fine permififti qua eriam
uenerari timeri & honorari huiufmodi ptatem & ofFirii
gratia dignum fore fuperiusinfinuatum eft/nifi tales hereri
ca prauitate infedos liquido cognouerimus . Et hec de iftj
condufione dida fufficiant.

V •

.i S mh

ITCtrca primum Correlarium huius tertie >
Conci ufionts q> Concilium ulis ecclefie
no habet immediata au&oritate a Chri*
fto feu poteftatem fine papa.

Wrmilftir P nmo audoritare illa Deutoro.17.fi difffc
jd I M I Qjg am biguum apud te eft iuditiu.&c*

furgefg ad loeu quem elegerit dris deus tuus/ueniefg ad fa
cerdotes leuitici generis facies queeug dixerint nbi nec de*
clinabis a dextris neg a fimftris.Vbi glo.hocquog in eccl*
feruandum eft/ergo fcquitur cp generale Concilia in loco
quem elegerit dris audiendum eft m fnia fua nec declinati*
dum a dextris neg a fiuiftris.

QTSecundo xps dixit omnibus Apofh Math -r8 « Queeug
ligauerit in plurali/fed Epi Se prelati habent loeu apoft igr
ipft poliunt Conriliu celebrare immediate a Ghrifto pote*
flarem accipientes •

fTertio p illud eiufdem.c.ubi fuerint duo uel tres in nomi
ne meo congregati ibi fum ego in medio cope . ergo uide*
lur cp a prefentia Chrifti Concilia capiat immediate ptatej
& non a papa*

«T Qoa no ex illo lo.xx* accipite fpiritum fandu .quo pt re*
miferiris*&c.ergo Concilia fine papa &c*

UT Quinto arguitur ex conciliis uniuerfalibus primo ex oc
taua iynodo in qua potiores Concilii congregati in dam*
nationem Focii ira dixifle legunt*

U^Sexro hoc uidetur etiam contineri in quodam decreto
ConciJiiConftanrien •

CT Septimo papa mortuo uel capto a barbaris aat fimilitei
ecclefia habet audoritate a xpo imediate/ igitur patet pria*
Nam aliter non fuffitienter prouidifiet ecclefia fue xps / er*
go &c. Et ideo aliqui tenent iftud fide tenendum efle Se fu*
biiciunt ptatem papalem ipfi Concilio*

lfl °PP°fi tu arguitur/corpus fine capite aliquid
^* 7 *'^* 4 * K agere non poteft naturaliter/igitur Concilia
quod eft corpus ni hil poteft facere fine capite quod eft pa
pa/nihilinquitale.i. habens alique ualore feu efficacia &
pria patet a fimili Se cofirmatur per Xfidoru Se per edem me

K

dicorum fmam qm omnes nemi & corporisfenfus inde ini
tium capiunt a teg ex eo omnis uiucndi caufa oritur/ & ultra
bene fcquitur/ergo eft contra ratione narurale/ergo potius
contra fidem q,ex fide que contra ius naturale dependes ex
diuino non eft/licet bene fuper naturam tri non conrra*
Secundo arguitur fic/talis affertio repugnat euangelio igi(
nullo modo eft admittenda pfia nota eft anseft ipfius xpi
dicentis Io.uk.Symon lo.Pafce oues meas.dixit hoc Petro
fingulariter & Crifoft.fuper hunc locum Petrus fuper oms
qui filii funt accepit ptatem/ergo a papa Concihu immedi
ate recipit ptatem * Tertio arguitur per illud lo.x. Erit und
. ouile Sc unus paftor/confirmatur/quia tuncConciliu effer
alius paftor/ergo non unus/hoc eft repugnans didis xp i/et
go male didtnr.Quarto iftud repugnat uni articulopt fidei
igitur/pna nota cft/ahs probatur/quia credimus una fanda
catholica ecd.Et cofirmatur/quia ifta unitas refultat ex una
fuprema ptate papali ut fupra etia declaratu eft / Sc deducif
pulchre ex.b.Tho.in.4«di.24<& habetur ex glo.Math.itf.&
ea de eft fnia Cypriani ad.y.presbyteros feribens/deus unus
eft xps/una ecclcfia/una Si cathedra una fupra petiti dfti uo
ce fundara/aliud altare conftrui autfacerdoriu nouum fieri
preter unii altare Sc unii facerdotiu no poteft quis alibi col-
legerit Ipargit adnlreriu eft/impium eft/facrilegiu eft/quio
quid humano furore conftituitur ut difpofitio diuina uio-
letur. CXuinto iftud repugnat difpofitioni diuine/ igirur
pna patet/ahs probatur per PBm .3. politico^ Sc .$♦ Erhr. cp
fuprema ptas eius non eft in multitudine fed in uno totius
multituaims principe fiue capite locata fit confir mamr qtn
diuina prudentia hunc hierargicu ordinem fic difpofuit Si
conftituit poriftime inter eledo^ fuopt unu ouile Sc unum
paftorem/fed q» in eccelefia fua fit tale regimen monardeu
optime probar.b.Tho«corra gen.c.7*.& bene atteftatur Ju-
lius papa in.c.nolite errare di.xi. Sexto hec affertio dero-
gat honori Sc priuilegiis eccl. apo.igr/ pna py aris £>baf ex
au7*p tOf 8c ex.c. confulimus.2?. q.t.& ex.c. fignificafti de
eled.& ex multis aliis locis. Septimo ifta afferrio/ubftra-
•hitobedientiam debitam Ro.Pon.ex.iure diuino/igtf ma
la affertio Sc fajfa/confequentia p atet/antecedens probatui

9

per.c./qui funt di.sr. Vbi inquit beatus Greg. peccatu paga
nitaris incurrit quifquis dum xpianum fe aflcrit fcdi aport.
obedire contemnit/# uide q> mulcum nota in extrauagan*
ti Bonifacii unam fanda ccde.fedes apoft. diffmiuit de ne»
^flirate eflfe falutis omnem hominem fubefle Ro.Pon.qu*
autem fedimifetunr ab hac obedienriafiqui illi fint i quo
ftaru fuit iudiccnt ipfi cx his. Odauo ifta aflerrio manife»
fte repugnat diffinitioni fedis apoft . & fandorum dodo
rum fentenrie/igitur mala/pna patet ex terminis / aris ruro
probatur ex .c S» finifti extra de eledio. ubi Pafcafius papa
didtomnia uniuerfalia CociliaperecclefieRoinaneaudo
ritatem. & fada effe & acccpifle roborem, didt etia beatu*
Tho.in lib.contra impugnan.re. Chrifti/q> fine audoritate
Ro.Ponr.# eadem interueniente Concilium congregari
non poteft . Condufio hec aflerrio ab ecdefia tollit hierar-
gicum ordine ergo mala/ pria patet/ aris norum eft fupra
immediate.# confirmatur per Dio. Ii. de ecclefiafticalerai
chia qualiter ifta eft ad inftar celeftis & triumphantis eccle»
fie ubi oes adus depedet ab uno principe.f.deo.#c.Ex qu|
bus manifefte patet no ad uirtutem fidei pertinere ut aliqui '
errantes defecerunt# arbitrari funt Concilium uniuerfale
poteftatem feu audoritatem immediate fufeipere a Chrifto
£t abfq; afliftetia Ro.Pont.& affenfu/quod eft ? ueritatem*
U7Et ad roes ante oppofitu ad prima negatur pna & ad au
doritatem dr/cp no eft ad propofitu quia no. loquitur de co
cilio generali/quia tunc no erant in ufu / fed potius farit
nobis/ut in arduis occunatur ad Collegiu Card. & ad fum»
Pont. & glo.hoc indicat & hec folutio rite &bene corrobo
ratur ex 5 dis Innodn.c. per uenerabile extra qui fi. funt le.
CTAd. 2 . diritur fimpliriter negando priam nec illa audori
ras fadt ad propofnu.Tu primo/quia xps locutus eft Petro
non collegio cogregatto fedfmgulariter.Tufcdo/quiaibi
erat Petrus cuikiidt in edis & non in celo ad denotandum
excellentiam Petri fuper ipfas .Tum etiam/quia hoc no fuit
abfente Petro|/ Tum etiam/ quia ipfi primo & fingulariu *
dixit. Tibi dabo daues regni celomm/tum etiam didtur <p
data fuit poteftas eis ordinis & non plenaria iurifdid. ficut
Petio/que fingulariter # paftore# principe copt cpftriui»

Petro/quem fingulariter & paftorem & principem eorum
conftituit & in exercitio pratis iurifdid. uirtute clauiu indi
gebant quas folummodo Petro & no Collegio feu Cond
lio contulifle legimus/& fi bene refpidatur dida auftonras
ut conftat / plus pugant contra aduerfarios & magis p#
uobis eft militans/preterea foli Petro dixit xps / proprerea
pro te oraui Petre ut ne deficiat fides tua tu aliqn conuer-
fos confirma fratres tuos. Hanc oratione non afcribit con-
cilio nec minus confirmatione aliopt.ut plenius in refpoii
fione tituli queftionis dicemus «

CT A tertium dicitur q> ex illa audorirate & ex ratione non
poreft argui q> ideo conferatuptalispras iurifdid.quia tuc
in qualibet congregatione muliepifiueuirojf daretur ifta
poteftas/q? afferre cflet abfurdu & incidere in errorem uaJU
dentium/qui omnes fandos homines daues ecdefie habe*
te prefumplerunt.

CT Ad quartum dicimus ficut ad fenindu. Ad quintfi nega
tur pna/quia ex uerbis illius fpnodi no poreft haberi q> illa
prarem im mediare habuerunr a xpo/alioquin cu omnis po
feftas fit a deo f m apoft. ois talis effet immediate/quod no
eft uerum.& fic comittitur fallatia figure did.

<T"Ad fextunegaf pnaut declarabitur in fexta coclufioe*
CT Ad feprimu uero que maxima aliquibus efle uiderur ne

S atur aflumpra immo melius prouidetur fic ecclefie na ual
e laboriofum & graueefletfiinfimilibusfemperconuo-
cari oporteret generale Cociliu & ideo fandi patres merito
prouiderunt ut notatur in.c. ubi periculu* Idem quocg li,<r.
ut cirius cocurrant Card. ad eledionem & creationem Ro.
Pont. In quoja collegio ut in radice perfiftit/ tunc talis ptas
nec habet illa pleniflima pratem nin fm quid de quo aliqd
fupradiximus/& in quolibet magis dicemus. Et hec de pri-
mo Correlario tertie conlcu.. dida fufidant. Secundu uero
correlariu faris fuperqi fatis ex premiffis corruit & conftat
efle uerum & magis infra dicetur. &c.Et ulrta quia chriftus
ipecialiter fingularitercp locutus fuit utens ifto fermde fin-
gulari& idiuiduali xpsjpafce.Tihi dabo/& ego dico tibi/qa
tu es Petrus & fuper hanc petram/ & ter examinauit ipfum
P ctrum lo^x. quando fibi ecclefiam comifi t dices trina in-

terrogatioe fa&a pafceourr meas q> n6 fcdt collegio nrqj
cccklie . Et ruxfus Pene pro te oraui ne defidar fides tua/&
tu aliquando conuerfus confirma fratres tuos. Vnde ex his
uerbis que in euangelio palfim & exprdTe topenuntur ex
hac immediata locutione quanu(c|ecelefieneccui^ colle-
gio legimus feafle.Et uniucrfalirer dicendu cft nihil pofle
collegiu Card. papa mortuo nifi q» e eis per ftatutu eiufde
prcdeceff. cdmifium.& 10.14. Chnftus dixit Apiis fine me
nihil poteftis facere confiat ipfi Petro /& per pns cuilibet
uero fucceflbri fuo pratem eidem & no Concilio xpm con
tulifie latis manifeftat/nam ut confiat ex ui fermonis non
important nifi fingularem & immediatam uni indiuido .f.
Petro pratis amplifii me collatione & queeunqj conditio-
nes indiuiduales / & eflfedus collationis hmoi continua-
tionem perferutaris no aliud rede fi iudices leftor quicuqj
fueris fapiens comperies q Petro, & no Concilio hanc im-
mediatione xpm operatu efie. Et uoluit immediate ipfa di
nina prouidentia ipfum Petrum & primumfic fupremu efie
uicarium fuum in terris/& non fic collegiu aut uniuerfale
Condlium/quare friuola eft aliquopt & aduerfano^ opio
cor prefertim ipfum uicariu Chrifii & fum.Pont. alteri in
terris fubiedum fore exiftimarunta quo pofiet etiam dtra
herefim proprie fumptam iudicari & male*

CTSequitur quarta Conclufio ♦

mc conciufio

tis quibus firmiflima fide adhibere necefle eft/& fuerit iam
circa unitate ecclefie unius principis qui efi papa fuprema
ptatem in ecclefia ipfa habere efleq? fundamentum fuper q>
ecclefie uniuetfalis edificium eredu eft credamus atq; ideo
unam fandam catholica & apoft.&c. fidefqj ipfa hanc edu
•cerunt fniam/& ut ex fuperioribus maniftfte confiat illam
lupremam papale ptatem a nullo pofle dtta deum reftrin-
gi aut ampliari/nullumcp habeat luperiorem nifi ipfum ni-
hilominus ut luce elatius iftud etiam atq; etia dignofcatti;
hanc nofteam pofitionem fic extollere nitimur ur dicamus

iuxtr tindopt patrum traditiones hanc pj palem aeri & in i
dubitati pape ptatemocm creatam poft Chrifti poteftatg
aliquo modo fupcrare/& per phs illa Concilii ufis que crea
ta & manifefte dinofeitur extendens fe ad celeftia/ terreftia
& infernalia ut de ipfopapa poflit illud ps.8, de Chrifto di*
dum.Omnia fubiecifb fub pedibus eius oues & boues uni
uerfi infuperi& pecorp campi uolucres celt & pifces maris
& abs te quia ipfe uices Chrifti gerit & eft eius uicarius quo
ad celeftia uolucres quod ad infernalia dicit pifces maris p
uolucres celi defignac angelos bonos & malos habetur in
euangelio & quo papa clauiger cclefbs Conciftorii claudit
celumaffedummaloruangeloru& mahgnoru fpirituum
complet in hoc quomodo aperit feu inducitaliquos ad pe*
nitentiam gaudent fuperioies & celeftes ipiritus/ quia ferip
tum eft in cuangelio/gaudiumeft angelis fupei uno pecca*
tore penitentiam agente &c.& quia de hac fuprema potefta
te multa diximusin fuperioribus reliq circa hac,pp6nem
in penultimo Correlatio diduri iimus ad ultimam partem
iftius quane conclufionis tranfeundo / illa contradidionis
aifertionem comprobamus fic* Omnis illa propofitio que
inferr unam copulatiua de panibus fibi inuicem contradi»
centibus eft impoflibilis fed dicere papam habere plenitudi
nem iurifdift. etiam coadiuam ficut Chriftus&illam non
poffead fui libitum exercere eft inducere una copulatiuam
de partibus fibi inuicem cotradicen. ergo talis politio eft
impoflibihs/pna patet quia in tertio prime maior eft pBi in
lib.priopt/nec in bona & uera logyca dari poreft inflantia/
minor uero pbaf alique hre plenu poffe ambuladi eft uera
& ide no pofle ambulare eft ucru/eft ppo copulatiua / quia
conftat ex duabus cathegoricis coniundis per iftam copula
&/Sc tame impofTibile eft effe ficut per ipfam fignificaf efle
quia dixit idem uerum efle & no ucrum refpedu eiufdemt&
in eoiem tpe/ergo omnino a fimili arguendo eodem & pa
ri modo arguendo papam habere plenum pofle feu iurifdic»
coadiua & papam no poteft illam exercere/ ficut dicere pa»
pam habere plenum pofle iudicandi eft uerum & papa non
habere plenum pofle iudicendi eft uerum / & confirmatur/
quia habere plenum pofle/ ergo habere pofle bene fcquif/

quia arguitur ab inferiore ad fuperius affirmatiue fion po*
teft ifta calumniari pnaV.quia termini tenentur eque am>
ple eque reftrifte & funt eodem modo fupponentes quare
talis aferrio fieflet uera primum principium dcftruererur
nec deus ipfe poteft facere q> implicat contradi ftionem pro
pter imperfeftionem rei que non eft fadhbilis& non fui/fed
<p Ghriftus ipfe habuerit poteftatem coaftiuam & talem iu .
nfdiftionem patet/quia omnipotens / quia perfeftus deus
& perfedus homo / & potuiffet adduxifle multas legiones
«ngelorumad plene exequen dum illam & in prelatos Si
in alios A oblatus eft/quia ipfe uoluit rirca cg diximus mul
tainfuperioribusac in declaratione prime Conclufionis/
& qualiter noluerit ipfam exequi ibi notabis . Habet igitur
papa pleniifimam poteftatem mnfdiftionis etiam coadiua
H ipfam loco & tempore in quo fuumqj potefe ad libitum
exercere Si ad nutum quando & ubi uidetur (ibi faciendu*
& in quibufuis placuerit fibi.Ethecdifta (ufficiatpro tota
ifta quarta Conclu(ione«

HTSequitur primum Correlarium huius
quarte Conclufionis ♦

nnrt f««ndum eft q> per neceffitatem in pro-
li® pofito intelligimus/ & pro nunc illam/

que lege carere quodamodo uidetur /fcihcet in cafu quo
aliter honor fublims fedis apoftolice Sc principalis potefta-
tis preeminenria conferuan non poftet / & ne dum ecclefia
ipla uniuetfalis fed fides pateretur detrimentum autgran-
dem alterat io nem & apoftolica (edes ruinam aut quando
fecus (fatus fuprcmi Pontificis decenter ftare & uiuere/ non
poftet propter q> non reuerentur illum fed potius fuam ao»
doritatem opinio uulgi Sc fimplicium contemneret alios
teges & potenter opulenrius Scm familia longe opulentius
uiuere propter Q? debita fidelium obedientia in fimplicibus
tnaxime attenuaretur uel fcyfma aliquod danoium quod
SC grauiftimum omniii peccatorum exiftit& periculofum
nimis noceretur aut papa captiuatetui & mult u a magnati-
bus eidem fubditis deprimeretur aut adeoiudcm notoria
tebellioncm Si rcfiftcntiam illicitam Sc iniufta afr rcfifteie

non poffet etiam auferentesbona ecclefie direde pertin M
impedire non poffet/nec minus paganop* & infidelium ad
uerfitatem contra ecclefiam & fideles Oirifti auferre no iia
letet in fimilibus ut fibi prouideat/eiia accipiendo pro offf
ciomm & beneficiope collationibus aliqua pecuniealimo
niam &maximenon taxaram fed incertam a multis & di
&is neceflitatibus dutax.it occurrentibus uel aliqua illarum
non uidetur indignum fed magispiumeife putamus/& ut
fie non intendit.b.Tho. q»papa comittat fimoniam/ uel fu
mit ualde ftride prout coprehendit uenditionem rei mete '
fpiritualis ut gratie& facramentop que dependetix expre
lfa prohibitione iuris diuini fiue diuine legis/de qu a ego I
propofito non loquor fed folum intendo coclufione mea
effe ueram de fimonia iuridica & que a iure pofiriuo depeti
det feucaueturex eo & folum didis caufis occurrentibus/
quia i dem muaretut a feipfo uel per feipfum ficut bonum
eft uendere calices pro eredione templi uel altaris ut miffa
ibi celebrari poflit 8C facrificium in falutem uiuopt 6c de*
fundofu/proprer cp nihil acceptius deo effe poteft nec cha*
rius i pio iacrificio altaris uel miffa. ptopter cp etiam uiuen*
res ipfa beneficia conftruunt & fundant capellas&ecclefias
ac al ia loca pia fedis apoft.gloriam & conferuatione& aug
mentum explicite uel impliciteintendenres cum fir oium
aliapj prima fiue caput/defenfionemqj & manutentionem
precipue cupientes & nullis rpibus deprimenda fentiunr.Et
idem de officialibus dide fedis apoft.opinandu eft. Ex qui
bus duo inferuntur.Primuiftudinon effe fimplidtet cotra
uoluntatem inftituentiu/patet.quia de neceftitate falutis te*
nerut nolle ruinam uel detrimentu apoft.fedis feu ecclefie
uel fidei/ergo uolunt iftopt augmentu & honorem / patet
pna per locum a contrariis. Vnde bene fequitui/ nolo mor*
tem peti quem amo fiue colo/ergo uolo uitam . fed de his
magis alibi dicemus deo dante. Vnde papa nulli facit perin
dicuim/& ptefertim illis qui ex fuis fic infti tuenres pro cc*
ckfie uniuerfalis incremento cuius capur eft papa interpres
tatiue faltem hoc fadunt 8c tradunt que fua funt ecclefie cn
ius membra exiftunt & corporis miftid cuius caput eft ue.
tus & indubitatus papa» Secundu contta naturam cfte uidc

mus membrum caput non iuuarc & conferuarc/qmnimo
fcnfus aliqua defuper in premcditata & celeri peripientes
Kuinam aut alicuius lapidis cafum quodam inftinftu natu-
re etiam non confiderante fpiritu proclipeo manu fuper ca
put fubito apponi mus/ut fenfualitas/ abfq* intelleftu ficut
primum &i>rincipale membru cuftodire ftudet . Ifta enim
naturalia eflTe cenlentur & ideo funt immutabilia & non al-
teranda ,S. di. per totum /& infra de iu. natu .§. fed natura-
lia q> & ferpentes faciunt intercludunt & retrudut caput in-
tra caudam & totum corpus ut incuflum ipfum precipue 8t
prefertim cuftodire poflint xps dixit apoftolis eftote prud£
tes ficut ferpentes & fimplices ficut columbe / ac fi diceret
cum omni humilitare & patientia pro defenfione & hono
re capitis quod eft xps corpus ad omne fupplicium & fla-
gella exponite cum iubiungit/ tradent enim uos in Conci
liis & flagellabunt uos. Ex quo (equitur q> fi corpus noftifi
pro defenfione fedis apoft. 8t capitis quod eft papa expo-
nere debemus a fortiori bona ipla comparalia que pro ca-
pelhs & beneficus elargimur p muo capite & papa & ecd.
ufi ac fide caufis prefaus eminentibus graris exponi ueli-
«nus dignum eft/& fi dicatur contra non eft faciendum ma
Ium ut inde bona fequantur.Rndendo negatur prefuppofi
tum/immo ex bono & in eadem fpecie boni maius idem
bonum fit/& fequitur ideo fore melius/ & talis applicatio
per ipfum Ro.jPont.fada eft boni adbouum & liciti ad
magis lititum honeftum^ 6i neceflarium . (ed hec applica
no i capue folum & non in memcris infenoribus eft pro-
mifium «i. fi papa iftud fic facere poteft hoc inferions prela
ti nequeunt abfqj fimonie labe exercere/ quia papa eft dns
ablolutus & difpenfator ufis omnium bonorum ecdefic /
alii ucro luat fpeciales& particulares difpeniatores& mi-
niftri lpfius &. neqj poflidere talia pofliint mfi haberent po
teftatem ab ipfo papa denuatam aut hoc uellet exprefle uel
fubmtdle&e.nec papa difpenfaret cu eis ut poflint comitte
re licite fi moniam. Sed dices contra fimoniaca herefis ce
teris eft damnabilior t igitur a papa eft uitanda/ pfta uidef
nota, ans pbaf .i.q.i* Sedo fimonia a Petro prio fuit ddna
|a/ergo a pa« debet poti 9 et danari <| comitu/pna pj/:ms pj

pcx Qlud aduum .S pecunia tua/ait pettus tecum (it inpdi
Cionem.p^Teino danati a deo funt gui emunt Sc uendunt
fpiritualia iuxta illud contietur.i.q.j.CT Quarto xps de
dt ementes & uendentes de templo ad denotadd ifta labe
fore ab ecdefla eicienda/ergo Sc uicarius xpi papa iftud fa-
cere debeuCT Quinto cepit lefus facere Sc docere / ergo fi
ipfefadatqni gerit uices eius/ ceteri prelad facere poffunt
patet ?na qnia fada fua immitari debent qui gerunt uices
apoftolopi & ficut apoftoli x£m pte alios immitabanf cd
ols uite xpi adionra fit inftrudio & agitur a prelatis fa-
cile traditur a fubditis in exeplu & Augu.de Anco.infua
fumma de ptate pape Sc multoru dodop cu eo qui tenent
hanc opinionem q> papa non pot commere fimoniam eo
quia ipfe legibus nofeitur efie abfolutus falte pofinuis/ et»
go ab ipfis ligari non poteft &ideo fimonia que deriuatn
ab illis &»non a lege diuina feu naturali/ non cadit i papa
qui eft fuper illas & ut fuperius didu eft / nam princeps cft
folutus a fuis legibus & ftatutisut J. princeps ,ff. deleg»
nani princeps pex propria lege non ligatur/ ergo a fordorf
nec papa a fimonia hmoi alligari non pot & q> fortiuscft
teceptio pecuniaria pro hmoi collatioibus beneficio^ &c*
in ipfo nulla diformitarem fi fiat ex caufis pmiflis impor-
tare uidetur immo eft adus licitus in eo/in aliis uero femp
malus peruerfus & feiniquis.Vn fi epifopus ftatueret q> lu-
dens ad taxillos folucret decem talenta certucft q> ille no
ligaretur tali ftatuto ut bn notat Io.And. in.c, cui licet de
te iudicata 1 i.6. q> pape placet legis uigore habet/ puto aut
motium eopt Sc fundamentum fuifle quia benefina 8c apo»
ftolice curic offitia non fimpliciter mere fpiritualia efie ui»
dentur quia offtna hmoi emere laids Sc fecularibus exerce
d quandoq; uidemus 8c benefitia fundanf ab ipfis mere le-
ctualibus iuspatronatu.S.T.retinetib 9 cui ,ppterea papa nd
nuit coiter nec intendit derogare nifi f m partem &quei
bullis Sc litteris apofto.dicitur pro medietate difpenfatum
& uidimus fepe iftud in cur. praricatum / Sc fimiliter danf
ab ipfis fundatoribus bnfiriorum pio fubftentatione uite
bona temporalia na aliter deferuire non pofiunr Sc dignus
cft mercenarius merccde fua / Si no propterea ut faenneef

ibi feti propter facrimentum fimpliater fumptum/uel fi fic
eft partim pro uno 8c parrim pio alioXuc facrificetur ibi 8C
celebretur Sc partim pro ui&u tunchabel etiam propofitu
quia non eft mere fpirituale fic ille qui tradit unu Iuliu uni
pauperi iaceidod ut celebret unam miflam pro eo dat fibi
pro a&u celebrationis iri&unrillius diei/non tn ideo inten-
dit emere Chriftu in illa mifla deo patri oblatu/ quia tunc
cflfet talis collario fimoniaca Sc magnu peecatu/fimiliter dc
cdificantibus& fundantibus beneficia ecclefiaftica dicendi
eflet/fed dices ergo ipfi patroni ipfa benefica et uendere po
fliint negatur confequentia/quia quod femel ecdefie dedi-
catum eft in alios ulus rr an j ferri no poteft /uerum fi patroi
fint conftituti qnqj in paupertate & inopia dignum eft ut
benefiriati prouiderent eis fm quod po fiunt Sc ualent 8c u|
tta lege caretur ut non uendatur benefidfi que papam non
ligat Sc qui eft dns abfolutus temporalia Si ipiritualium SC
urr eft dicendi ad argumenta que pollent fieri de abis pie-
tatis ecdefiaftiris qoes fupra papc fubditi & ifcriores Sc le
gibus lubiefti poffinr . Secundo mo capitur fpirituale[fim
pbdterfeu prout eft metu fpirituale ut eft gratia Sc diurna
que a folo qeo confertur iuxta illud gratiam Sc gloriam da
bet dns res facramenti 0 cramentu in fe fotmabter fumpta
9lS.Sc hmdi que gratis conferuntur a deo 6c graris a creatu
xa confejri cebent/na fi dns eft largus feruus nd debet r efle
tenax.&liftud uendi fe u trafficari nd folu djuine legi repug-
nat/fed etiam ipfi nature rei cum entis fpiritualis ad corpo-
rale infinita fit diftanria,^ iei fpiritualis ad corporalem nui
lauideaturefletetpbutiocongraa/fitinfuper papa creatu-
xa idnalis Si diuine legi & ipfo deo cuius uices piter in tei
iis fubieftus hac lal *. fimoniaca papa fi taba uederet aut uel
let uendere ccndenaretur & grauiter peccaret ficut & qui-
cuna alius/quia nec diurnarum gratia^ eft ipfe conditos
nec ucramenter inftitrtor/bcet bene difpenfator Sc uris mi
nifter fit iftud tfi non aufert eidan legis diuine obligatio-
nem/& fm Innoon.cquoriens de fimonia/cp qn dictui he
icfis fimonia capif ifto fcdo modo & non aliter nifi large
ftu largiflime capiendo ctafiina nec pro tah' crimine poteft
depom-f. $ fimonia fcdo modo fumpta prout inferius fuo

loco latius deducetur/Si aut in aliquoenoimiffimo & no -
tono crimine totam ecclefiam fcandalizante eflcr pertinax
& obftinatus & penitus^oft debitas monirioes ut didu eft
fupta & fimpliciter in cortigibilis comperiretur fecus effet
quia in tali cafu non aliter q propter herefim pprie fumpra
q ex eo incurriffet poffet fm aliquos iudicari quibus in hac
parte(falua eojt reueretia)ncquaq affenfio/quia tale calum
formalem herefim in fe nunq probabunt &eomo prefet-
tim quo loquor de herefi in propofito/& puto fic inrelligi
ille textus ualde notabilis & cois.fi (i papa .40. d. & fic etia
intelliguntdodores fandi & potiores expofitores eiafde/
& hoc prouenit fortaffe in illis ex ignorana moralis & the-
ologalis fcientie/ quia non rede diffingunt inter uitium &
uirium/ & lepram & lep. quia inter heceft diftindio & ipe-
cifica & ficut maximus error effet afferreregula formalitet
fieri poffe inuidiam/ uel auariria omicidium/ fic in propo-
fito peccatum quodeunq? contra mores bonos & no direc-
te contra fidem ficut talis mcorrigibilitas poffe in fe & for-
tnaliter fieri herefim uel in grauitate equari illi eff impoffi.
bile Et ideo inquifitio iuridica no fic procedit cotra incor-
rigibiles i quibufuis aliis criminibus ficut facit aduetfus hc
xeticos quos tradit cutie feculari ignc& cito coburedos.(&
iteru pafce illop: loquar)q cii magno uerborum ftrepituj&
proceffu prolixo multa folia & cartas occupantes / nitunf
probare q> nec probabile effe uidetur/Cp duoformaliterfpe
cie diftinda/ propria & formali ratione in altero permane-
te/ unu fieri aliud/ uel ut afinum poffe fieri capram etia per
diuinam potentia. Vriifti tales uolunt plus lapere qdeus
de potentia ordinaria pot facere / fed de his la rius infra di-
cetur. Iracg fimonia fecundo modo iumpta licite pot co-
mitti a papa & ut prefertur. CTPro quo fciendum eft q> he-
tefim capimus in propofiro quadrupliciter.f.Jargiffxme/lar

S e/ proprie/& propriiflimc fiue fttidiflime/ put uario mo .

o locuntur dodores de ea quia*errare facit a lege uel pte-
naricatur aliquis eam per aliquem adum ueniemem cotra
precepra decalogi iiel ecclefieper quem auenitur ho a deo
bono infinito &conuertitur ad bonu infinitum fic in cur-
tit herefim quicunqj peccans mortaliter /na ficu ea defee-

deret dapnaretur eremalitcr/ & fic quodlibet pcccatG mor-
tale dicitur herefis primo mo. Secundo modo dicitur he-
refis ois iniuna uel uiolenna fjfta rei iacre uel fpirituali aut
alicui facramento/& fic capit Aug.23.q-4. qn didt forte in
populo dei ftat iuxa te auarus uel raptor que nofti talem &
infidelis eft a fide facramentop: dcuius/no tamen pote* eu
de eccl. pellere p hercfi. Tertio mo capit ide Aug.24.q-5.
in .c.qri dicit.n.herefis fiue hereticus eft qui alicuius t palis
& maxime glone principatus fui gratia falfas ac nouas opi
nionee uel gignit uel fequitur no tamen in cdremptu fidei
uel facrameto^ pro quo nota .c. cu oes.i.q.r. duarto mo
herefis eft puodliber peruerfum dogma conrrariu direfle
fidei cp quis pertiuaciter nutrire uel defendere in eccl. ninfv
& uulc ea & fic capit ea .b. Tho.in.i.fc.q.inar.z. & propter
ifta lolii pot papa iudican ut.79.di.c- fiquis & qui non re-
cipit ptinacirer fanfta quattuor Confilio/uel alique de arti
culis fidei in fimbolo expreffum/ur eft bonus tex. in.hfi.C.
de fum. tri . C 7 Ec tones ante opofitu. Prime quattuor p-
cedunt de hercfi/ fecundo mo fumta & non de aliis & qm
Papa eft dns abfolutus &c. Ad quinta dicif q> licet xps no
fecerit.Hocproucnire potuit ex duobus. Primo quia non
aderet materie. Et nondum nec talia officia nec bene-
fitia erant inftiruta/tum fecundo quia no indiguit nec tales
cafus ocurrerunt qm non dum erat au&us numerus fidelia
fufficienter/ nec ita quo ad dignitates ecclefiafticaqj bona
ita non erat ecclefia apoftolica exaltata/ propter q> nec Pe-
trum hoc ferifle legimus, tum etiam tertio qua .facerdotes
templi non credebant in eum/ imo congregati funt prind-
pes facerdotum & feniores templi contra ipfum que fecun
dum apoftolum fi cognouiflent eum effe deum non cruri-
figiflrnreum /& auftoiitas adduftain opofitu/ intelligitur
cuca ea que cocemebant obferuantiam diuine legis & pre
ceptorum ipfius. Orabat xps ut ipfis daret exemplu oradi.
Vnde documentu fummimus ut ad reprimendu camis de
fideria & eiufdem cotcidianum ftimulu debeamus orare St
tiigilare & ad hoc orta tur nos ecclefia in copletorio dices
fratres fobrii eftote & uigilate in orationibus/ & ideo infta
l,c hora pafiionis dixit/ uigilate & orate Sic, Vnde multa

Chrifti h potius admirari cj immitari ficut condere legem
&facramenta inftituereueifaceremiracula propria uirute
ieiunarequadragintadiebusfineribo ficut ipfe fecit & fic
de multis \pi operibus que licet potius admirari 3 immita
n; Nec uniueruliter eft ueru illua q» agitur a prelaris facile
traditur a fubditis in exemplu/nam dnari & preefle eft pia.
torum fubici uero & obedire eft fubditoru/& fic papa fadt
illud 8C pot rationem dnii fupradifti cp non habet fubdiri/
ideo non facile tradi debet a fubditis in exemplu/& fi fcan*
dalum patianf ftantibus prediftis hoc eft pafiiue & no ac#
tiue « Dicendu eft illis ficut xps dixit Petro dicenti ei * Scii
quia fcandalizari funt audito hoc uerbo &c Cui rndit xps
Unite eos quia ceci funt & duces co^. Ceci quia non uid£t
neqg prelpiciunt fupremi dnii Ro. Pont» fublimitate«Scan*
dalum aut pafliuu non eft uitandum f m Hiero, propter ue*
ritatc fane do£rine& fanfti ratem uite. Vri fatis puerfun»
eft in fubditis etia malam uita prelatorum fuoj* immita
ri contendunt. Nam fi prelatos tuos :&fupcriores tuos (in
quibus non minor fubftanria dignitatis adeo perii (bt)
fefe in flnuium percipitari/fatuus enim &ftultus eris fi ip/os
profequaris imiterisue. Si ergo in malis;corporalibus ipfis
afiimilari renuimus longe magis fpualia quide mala que I
ipfisqn$prefpicimus(quiaibicautius eft agendu tibi de
aia agitur) magis ac magis fugiamus dignu & iuftu e nam
ca facere fenfer; debet quilibet quandoquide bona aie lon*
ge meliora fint q ipfius corporis alimeta. Et hec difta fufft.
dant de ifto Correi, ut imitemur que bona funt mala aut
foras mitamus / ac diuino iuditio relinquamus/ubi de fac.
tis propriis & non alienis fummus utiqj reddituri funtti
iatione/& unus qf$ ante tribunal xpi j>priu onus portabit

(E" Circa fcdm Correlatio quarte condufionit .

Tbono

ftore Aug. de Ancona qui in fumma fua tenet/ quam fedt
de poteftateecclefiaftica.f. per fimoniam fcdo modo fum*
ptam pape eleftio no pot uiciari fic cp p ipm fit papa depo*

nendus . Secunda pars eft g> elcdio Ro.Pom.non debet fi»
cut alie examinari deinde inducam inconueniens maximfi
^ fequererur in Correlatio contentu .£ fecus furct/pecunia
tn interponere illicitum & pdm eft/non tri ipfam cledione
cneruaus aut uirians*Prima pars probatur eiedus a duabus
partibus Cardinaliu abfqj ulla exceptione fum.Pon* exiftit
ergo per fimoniam non eft ideo deponendus.pna nota eft»
quia dixit fine ulla cxceptionc/am uero eft textus exprcfliis
in.clicet extra eo.ti. Dico tn £p elcdio hmoi potcft tribus
enodis impediri. Primo ex parte dedi ut fi fit nororie here»
ticus hereu tn quarto. mo fumpta fic manifefta uotorieta
tehmoiherefisnon indigeret clamore accufatoris . Vnde
ipfo fado talis effet depofuus/quia ipfe folus habet de he-
sefi iudicare St determinare/ut alias dicetur.Et qm talis ele
ftio no caderet fuper materia debita. Et confirmatur ifta rd
per illum tex*fepe allcgatum/fi papa.40.di. ex parte caufc
^fius forme utpote fi e fiet eiedus a paucioribus q duabus
partibus Cardinaliu/tunc enim nifi maior concordia intei
cefierit nullatenus eft afiiimendus in Ro.Pont. quod patet
peididu.clicet eo.ti.&.tfj.di.Tertio uitiatur ex parte caufe
agentis «f. eligentium ut fi intronizaretur per ieditionem
ii per potentiam laycalem/talis autem ne dum non eft ut
apoftolicus habJdus ied ut inuafor & deftrudor totius xpi
anitatis St perpetuo anathemate cum fuis audoribus St di»
ipnilic conciliariis Si fautoribus fequadbuf9 eundis here
tfcus efiet.Et bene notatur in.c. in nomine dni.23. di.

Et fi dicatur contra ponatur cafusq» eligatur aliquis extra
Collegium qui fit coniugatus & inttomzetut/pofito tn 9
haberet muhetem quam realiter credent mortuam efie/ St
mulier uolo q> petat debitu.Didtur cp debet muher in hoc
mfu hottari ad perpetuam cotinentiam/ubi aut nollet nec
comode fieri aft poflet tenetur fibi reddete debitu/ quia c 6
linentia clerico ^ eft de iure pofitiuo. Verum quia antiquif-
fima St laudabilis ecdefie confuetudo hec no admittit fan»
tius eflet papatui potius renuntiare dida muliere petente St
omnino debitum requitere/fed de his magis dicd in quot
libetis /& talis tedditio debiti eft de iure naturali Si diurno/
& qj deus coniungit fic/homo nccpnpa ipfe fepexaxe non

poteft. Vetum fi fcandalizarcnrur in hmoi reftiturione de-
biti/dico q> effer fcandalum pafliuum & no adiuu.Sed con
tra/herefis uitiat cledionem talem fed fimonia eft herefis/
igitur.Diftmguif maior uel herefis primo aut fcdo uel ter-
tio modo captis/& fic negatur uel quarto modo & fic con
ceditur. Et nota q> etia fm diftu dod. fi elcdio fieret in ter-
ra interdida proprer legittimam caufam no effet propterea
mittenda preterea poteft dici q> papa comirtit fimonia fed
noncdmtttitfimoniampapanaminpnma appellar & di-
ci t illum Card. aut alium qui eft uel erit papa/ in fecuda ue
ro afr appellat dicit illic poffe cdmittere fimonia qui ia fo*
mali ter eft papa q» non eft uerum ut fupra probatum eft/ 8C
iftud eft in ui appellationis propter quam logici admittunt
iftam prolatam ab aliqno qui uerberauir rpe pueritie illum
qui nunc effet papa & no tunc/tunc ifta eft uera papam uer-
berari fed hec eft falfa uerberaui papa / quia in phma appel-
lat ipfum fine papatu/in fecunda uero cu papatu uel fub for
ma papatus. Vnde pofito q> aliquis eledus ad papatum co-
mittet fimoniam m ipfa eledionr/quia non dum fcrat papa
Ifte due ftant fimul/papa comifit fimonia & nullam fimo-
niam comifit papa/fed de lftis fubtilitajibus pirum airant
iurifte/ideo pronunc tranfco ad ulteriora/ dicendo q> in ri-
gore logices. 8C in tali cafu cornum q> nullam comifit fimo
niam papa.Sed contra fecunda partem predide propofirio
nis fundamenralis/arguitur fic.Chriftus examinauir Petm
ergoeledio pape eft exaniinanda/ans paret lo.it.&.tj. di*
«c.qui eps/pna nota effe uidetut quia papa eft fucceffor ipfi
us Petri. Rudendo negatur pria/na fm A ug. fuper dida ex
aminatioe/ideo Chriftus examinauir Petru de trina d ile di,
one.quia trine negationi eiusuoluirq» trina confeffio re-
fponderet/non igitur ex hoc fequiturq» debeat fieri examl
natio/mfi fortaflis a Chnfto folum/quam habet foltim fu-
periorem in »erris/& non ab aliquo ne<$[a Concilio in eis
cuius quidem iuditia nobis & mnoriflima & abiffus multa
& ideo iftud remittendum effet deo iudici quem nullum
latet fecretum & apud quem nulla eft uiciffitudinis cornu.
tatio/& qui no uoluit alium preter ipm papam no habere I
ictiis fupenoiem mfi ab eode per herefun ftudiifinic fmn-

ptam & manifeftam cffet alterius-Et nota q> qnando dico
in proceflu huius operis papam propter herefim pofle iudi
can & depoui/intelligo femper de hetefi quaito mo fupta
QTSecundo probatur (ecuda pars predifte ppofitionis fun
dam en talis (ici lia eledio no pot examinari/ cui no poteft
aliquam exceptionem fieri/ (ed eledio pape eft hmoi/igif.
pna patet/minor uero probatur per,did .c. licet extra cod€
titulo. & confirmatur/quia qui totu eximit nihil exceptiois
dimittit/cp intellige niu herefis fit (ut prefertur) capta. No#
ta tri q> multipliciter aliq eledio uenit examinanda. Primo
ex parte caufe effirieutis.Secfido ex parte forme. Temo ex
Parte materie. Dico igitur $ primo modo ipfi eledores q
iunt caufa effiriens hmoi eledionis debent acurauus St ma
rarius ac ftudiofius ip(am eledionem St circa forma & cit>
ca materia examinare qquicuqjeledores/ primo circa ma
teriam quam requiruntbene difpofitam .i. ut perfona eli#
gant ydoneam pro regimine totius ecdefie.&c. Secudo <p
(eruetur forma m iiire tradita / & ut predidu eft/ nam ficut
facramenta requirunt determinata materia St forma/ficele
dio pape/& ficut ipfa materia & forma (aeramento non
pot ab aliquo mfi Chrifto alterari fic nec pape eledio pre
didomodofadaanullo ppnullu crimen poteft uiriari
mfi ob herefim (ut fepe diximus)& femper ipfa quarto mo
do fumptam excepta habere uolumus quando dicimus <p
pp nullum crimen poteftpapa deponi aut interris iudican»
Preterea fi eledio pape e flet examinanda hoc eflet maxime
per fuperiorem/(ed nullum habet talem in terris/ igitur. Et
confirmatur /quia ficut fe habet fpirituale ad materiale fi
quodamodo (e habet papa in ordine ad fubditos. Sed ma
tcriale naturaliter non agit in fpirituale examinare eft age#
re/ergo non poteft a fubdiris examinari/& confirmatur pet
Apoftoh fniam quia fpiritualis homo omnia iudicat & lpe
tninimenifiadeoquieft fpiritus tudicatur 8i examinanu
iuxta illud eiufdem Apoft.i.ad Corrinth.i.animalis homo
non percipit que iunt fpiritus dei quia (piritualiter exami*
natur/iftis igitur partibus predide fundamentalis ppdnis
premilfis pto lucidiori d^dudione didi inconuenicntis
dendum eft quid per daues 8t per capui & per coipus mifti

M

cum iportetur . Per datus aut qnantu fufficit in propofito .
imelligitur duplex ptas fpirirualis & tpalfs qua fup o es
habet ipfe papa ut didutn eft. Intelligitur etia ptas ordinis
& iurifdiftionis quinimo in coi latione i ih$: clauiumfuit
data Petro &perconfcqucns cuilibet fuccrffori fuo facultas
claudendi celum & aperiendi/ dicente xpo eide/ tibi dabo
claues regni celop.’. Et litet denominef a nobiliori effedu
•f.a celoRi apertione/nihilonminus inferni porte per ipfas
aperiuntur per cenfuras fuas iuftas/& clauduntur per abfo
lurionem a peccatis. Vri xps fubiungir & porre inferi non
preualebunt aduefusite. Manifeftu eftaur/q» ifte claues no
conferunf nifi uero & indubitato pape. Vn bene ft quitui
demonftrato aliquo fieper fimonia elefto hic non eft papa
ergo hic non habet ptatem claudendi & aperiendi celu uel
infemum. Vel-fic ifte non habuit claues/ ergo non potuit
aperire celum nec eludere infernum/ pjpria adcftrudione
fuperioris adeftruftione inferioris negariue. Sicut beneffe-
quitur non eft aial iftud/ ergo non eft capra . Similiter ifte
non mouetur /ergo tio currit/ nec datur inftatia.Sed caput
diritur duplidter.f«'comuniter & proprie/fecundu q> com-
muniter accipitnr/aut dirit enim folam excclleria petfcdi-
on is/ & hoc mo oe cp eft perfeftiflimum in qnacunq? natu
xa dicitur caput/ ficut leo inter bruta aia lia/ ut dicit folam
lationem principii & hoc mo oe principium uie dicitur ca
put ficut fons eft caput & origo fluminum. Sdm aut rone
principii tota trinitas dictur caput xpi/ fm q> homout ha-
bef ex atiftoritate illa .r. ad Cor.tr. caput xpi deus / modo
ly deus non fupponit pro fola perfona parris fed pro rota
trinitate/ a qua ficut ab humanitate xpi oia bona deriuanf
& cui humanitas xpi fubiicitur Et quia tota i pfa 'rrtnitas
in aedone ipfius concurritfqifi opera trinitatis adextra fm
*b. Aug. & uetitate funt indiuifa) Diciur eriam ifto modo
& totius ecd.capnt quia ab ea omnis influentia bonidef-
cendit & emanat. Secundo modo dicitur caput proprie
prourcu rone principii didt conformitatem natare cu eo
cujus didtur efle caput/ & fienon pater nec fpus fandus
nec rora trinitas fed iolus filius dicitur efle eccl. caput quia
ipfe folus incarnatus eft ,f. Icfusxfs fadus homo fi milii

nobis in natura humana* Pafer tamen dicitur caput xpi
propter confbrmiratem nature diuine quia eft eiufae natu-
re ficu efientiecu ipfo folus tamen filius in fimilitudine ho-
minis fadus/inuentus eft ut homo ad Eph.i.V n friendum
eft q> fm ,b*Tho.in .j.q.s.ar.j.Caupt in alia mebra influit
duplicitcr/uno mo quod a itrinfeco influxu pro ut motus
feti uis motiua & fenfitiua a capite defluatur in alia mebra.
Alio modo fm q> dicit quanda exteriorem gubernationi
pro ut *f. f m uifunt & ahos fenfus qui in capite radicantur
dirigif homo in exterioribus adibus.Intenor aut influxus
grane non eft ab alio nifi a folo xpo / cuius humanitas ex
hoc cy eft diuinitati coiunda habet uirtutem iuftificandi.
Sed influxus in membra ecd.quantum ad exter ore guber
narione porefta aliis couenire. Et f m hoc aliqui alii dicuf
capita ecdefie iuxta illud Amos.tf. optimates capita popu-
lorum* Ifta tamen capita diftinguntura xpo. Primo rone
loci quia ipfe eft in oi loco . Alit aut homines dicunf qua-
tu ad aliqua loca fpecialia capita/ ut epifeopus in fua dio ce
(i eft caput &c. Diftinguitur etia rone ftattis/qa papa qua-
diu uiuit folum eft caput. Etiam diftinguitur rone ftatus/
quia xps caput comprcheforu & uiaio^ eft /papa uero folu
matorum & eoje- que funt fub driio & ptate eccl. militatis
xps uero & militantis & triumphantis caput exiftit/ ut
didum eft « Verum inter omnia capita uiatopi in terris ipfe
papa uiues folu dicitur cfle caput fupmu & maxmu & quo
ad gubernationem exteriorem omnium membro^ . & de
ifto capite loquitur Sf intelligif noftra coclufio/na manife
ftum eft q> non influit nec influere poteft aliquam uirtute
in mebra’ecdefie xpiane & catholice nifi uinute qua a xpo
imediate habuit mo certu eft cy ifta ptas feu uirtus nuq daf
nifiucris& indubitatis Ro.Ponr.feu papis iftis fuppofltis
tanq ueris argu.fic dem ofhado, tps in quo talis putatiuus
papa reaFr no eft papa quia p fimonia eledus in ecd.manet
in hoc tpe/& in hoc rpe hececd.no habet papa / ergo hec
ecd.e aut manet fine capite/pna pj/qa refolutorie & itertia
figura. & confirmaf /qa papa eft caput pmifle note funt& p
corpe miftico nihil aliud intelligunt do do res fandi prout
ex ipfis colligere potui nifi ipfam eccl. feu cogregationem
fiddid.Veiu eft cy aliqui dicuntur membra ppria put funt

illi qui habent fidem formaram &exiftentcs fine peccato
mortali/alii aut fideles fidem mortua habent qui i peccaro
mortali ex iftunt/ nam fiedes fine operibus mortua eft. Di*
cuntur enim mebra huius corporis large tamen.dui nero
nullo modo funt per fidem huic corpori coiufti non dicuf
membra eius ut infideles & pagani.Propriifime uero elefti
& predeftinati ad uitam etemam / illi uera membra huius
corporis miftici exiftunt/fcd de predeftinaris & eleftis ma-
gis dicetur alias. Manifeflum eft aut cp hoc corpus mifticu
tunc effet monflru quia quo ad hoc effet fine capite/ igirur
inconueniens deduftum in Correl.eft manifr ftum .Sed co-
traiftud arguitur multiplirirer ad tolledu tale incouenies
Primo improbando illam cofequentia eft hoc corpus fine
tali capite/ ergo eft fine capie/ quiaargu. addifto fmqd
ad diftum fimpliciter. Secundo papa mortuo idem inedue
nies fequeretur ergo nulli decedentes illo tunc intraret pa
ladifum cp eft fallum» Tertio ide fequeretur tpe fcifmatis
ubi aliquis dederetur uerus papa/qui tame no effet/ igitur.
Quarto ar.fic/ pono cafum q> papa fit apoftaticus & no ue-
rus papa/ & rurfus alius papa fuccedes illi effet fimilis & fic
confcquenrer ufep ad fine mundi tunc oes effenr damnati/
patet quia nec celum aperiretur & claufus non effet ifemus
& fic xf>s no effet cum fua ecclefia uf<$ ad confirmationem
feculi/pro utpromifit & dixit hoc eft falfum & maius ineo
ueuiens/igitur.Quintouologypapaputatiuus fit in herefi
oculra uiuens nec intendat aliquid facere cp ipfa ecclefia iu-
bet & intendit/ tunc idem propofitum cp tora ecclefia effet
decepta & oeseffent damnati que oia funt maxima inedue
nientia/ igitur cdclufio ucl Correi, eft fnllu. <E"Pro foluti-
one iftarum rdnum que funt fatis appareres & comunes cu
illis que dixi fupra/prepono primo cp ctedere unam fanda
cathol. 8i npoft.eccle, effe articulum fidei & q>dufdem uni
tas confingit cx unitate capitis cp eft papa quem credimus
uerum & indubitatum papam effe fupremu paftore i terris
&uicarium iefuxpi/& quatenus ipfofoluere debite repu-
temus nos folutos Sc ipfo ligante/ ligatos/ & maxime ordi
ne clauium (quem alius uerus feruaret) etiam obferuaro/&
cp talis non fit realiternec uere papa/ cp facere aut p mittere

flem poteft/ quia mere libere agit a dextra/ & quadoqj per
mifit mulierem in papatu aparenter regnare . Secudo fup-
pono q» per plexitas faltem conditionata (ut multi dofto*
tes tenent) cadat aliqnando in his que dependent ex lege
diuina aut fide . Tertio q> quis poteft per errorem inuinci-
bilem adherete alicui falfo repugnanti alicui fidei articulo
eidem fubrilirer predicato ab aliquo fuo curaro uel prelato
ydiota uel heretico ut eflet aliqua ignorans & ydiota per-
fona Si fimplex que crederet fortaflis patrem in diuinis efle
filio priorem aut feniore aut tale quid qn<£ inpiftura fan-
ftiffime Trinitatiscontingere pofferq» aliquts extimaret
patrem uirum Si homiem efle/ immo fateor me cope rri fle
remelihmontaneis predicando / quanda uetula fimplice
xfiianam centum & fex.annos attingente que feriofe que-
fluit mihi mirabatur folu de uno quare in ecclefia depin-
gebat fub tali forma.f.rri.cu eflet mulier/q» cu inueftigaffe
acuratius/ dixit & aferuir fe eftetiffe Si permanfifle in ac opi
nione per centum annos/ cj cum incrcpaffem uehementer
ad catholica fidem Si uerirate / dto conuerfa ad cor humi
liter annuit uerbis fidei Si catholice ucrirati/& cum fictu Si
fingultibus contrita uehementer egit gratias dno Iefu xpo
qui per me dignatus fuit ipfam couertere ad eu Si ad lume
fideific peruemffe ualde confolata permanfit/ Si paululum
poft expirauit ad xpm & gloriofo fine quieuit in eode. Vn
pie credidi Si exiftimaui xpm expcftafle hmoi fimplicis p-
fone conuerfionem antecj moreretur & fuitiftudin Vil-
la Solfone in diocefi Vrgen. in I fpania . duare in ifto no
uidetur efle difficultas . duarto fuppono qj uernffimu eft
q> fola ignorantia inuincibilis generafr in his que fide co-
cernunt uel funt circa ipiam Si preferrim circa iftu arriculu
credo in unam fanfta & apoft. eccl.no efaifat &c.Ka Si ad
hunc arriculu m fidei fi coringat dubitare de aliis articulis
fidei comuniter Si quafi quoda inftinftu nature oes cofugi
unr illico dicetes credo in ecclefia fanfta Sic* Et in ipfo oes
mori Si uiuere nolumus mam nec Aug.credidiffrr cuange-
lio ni ficonipulfus effer per ipfam ut fupra diftum eft licet
alios cxplicite non fciat ad falcem huncarticuluni eft de ne-
ccfiitate filutis cuilibet fideli renere & firmiter credere fi-

militer & fexto fuppono quo res aliqua uel fadtf eft in ore
multo^&publicaf ab illis undi$ ad quos potiflimum&
principaliter & maxime expiet faciunt^ & debent no po
telt tale fadu non fdri implicite uel explidte & cognofd &
intelligi & tpe debito procedente quod eft ueru iuxta illud
xpi uerbum in ore duorum uel trium ftat omne uerbum
ut ad dida duorum pene temporales fm iuftitiam merito
infligantur* Septimo fuppono q> Collegium Cardinalia
&( ut moris eft) publicctillum papam qui eflet per noto-
riam fimoniam eledus q> iftud pluribus effet manifeftum /
ipfum Collegio coniundim uel diuifim eum quem fle ele-
gerunt prcdicarunt ut papam & colerent ut tale fiqioniace
fore & efle eledum tamen referantibus ita q> cu notorierate
pape notoria eflet talis flmonia uel tppoftreleraref & lue
cefliue nota fieret omnibus uel maiori parte hominu / iftis
pfuppont is &c no nifi ut magis ac magis ueritaspredifti cor
relarii elucefcat/& fic ueriflimu inconucniens q> proincon
uenicnri ducirur/tnnc relpondetur ad predida argumenta
in his tamen fiairin aliis & in omnibus eccle.apoft,faniori
fententia femper falua»

CT Ad primum negatur ?na quia fit denominatio a nobi-
lion & perfediori aut principali/na papa (ut didum eft) eft
uiatojdmmediator corporis miftici immediata caput ut
didu eft.& pro tali tentu & reputatu ab oibus & per caput
rotaus ecalefie comuniter ipfum intelliguntomnes fideles
rerre/qui & funt membra corporis miftidcui confuetu eft*
Sed contra quia illa piia non her Jocum / nam in propofiro
ubi corpus fimul habet plura capira/ igitur minus bene ar-
guitur probat afiiimptii per fuperius dida quia habet xfem
&c.oC quelibet diocefls het fuu caput.f.epm/ negatur aflum
ptum & ad probationem dicitur q> licet habet plura capita
infpecie non aut in genere & papa per rclpedu ad chriftum
ett caput inferior & membrum per refpcftum ad alios uia-
tores fideles eft caput fimiliter epi refpeftu ipfius pape funt
inferiores refpedu diocefls & fubditoru fur fuperiores & ca
pita nec eft mcqnuemens unum & idem efle caput & mem
ruin feu fuperiorem & inferiorem rclpedu diuerioK/utpj

naturaliter inarboxepoiphiriana in Ipericbus iubaltemis/

fcd contra deftrufta fperie dcftruitor genus/ ergo deftrudo
capite q> cft quafi fpecies.f.papa mortuo deftruitur fuperius
genus negatur ans/quia genera funt ingenerabilia flf ineo*
tupribilia fm pBm .r.li.poft.&preferrim in ppofito ubi xps
manet inetemu & mors illi ultra no dnabit/fed qa relatiua
polita fe ponut pemtpa ie perim iit & deftrudo uno corela.
deftruitur rcliquu #m pBm in pdica. relationis .f. deftrudo
aliquo fuperiori deftruitur fuperioritas ipfius ad alios ut de
ltrudo patre deftruitur paternitas ad filios. Verum tamen (1
cut inter fpecies fubalternas alique funt aliis Si fnperiores&
perfedioresinaduuelpoteftatiuent fpeties quam confti-
tuit differentia fubftantie.f.incorporea eft nobilior Si perfe
dior fpeciebus corporeis/ficpapa quem prima fubftanria &
prima caufa que eft deus imediate coftituit aliis oibns infe-
rioribus capitibus ta ecclefiafticis cj tpalibus/ eft in ptate Si
diguitate nobilior & perfeftior per refpeduad ipfos/ & fi*
cut genus generaliflimu dicitur uniuoce de oibus perfedis
fpeciebus contentis fub pfo/ut animal de oibus ueris afali-
bus & depidis analogice feu equiuoce/fic caput qd eft xps
de ueris fidelibus 8i eledis dicitur quafi uniuoce de imperfe
dis reprobis Si exiftemibus in peccato mortali quafi de fi-
dis x pia n is didturequinoce caputraliu membro^ /ppea
hortaturnosapoftolus dicens.Perfedi eftote.Ad. 2 .negamr
pria/quia tunc caput qd eft xps influit ad oia mebra intrin-
fecrs que funt neceffaria ad falutc & fupplet fede uacanre ui
ces ipfins pape defundi led qtii ad gubernarione exteriore
ad foluendu uel ligandu p cenfuras & conccffiones pr i ui le-
gio r- Si talia hmoi notu cft q> xps iftud no fadt feu exequi
tur nec minus ipm collegiu Car. nifi forte f m quid Si i quo
pmanet pias pape ficut in radice frudus quia ex ipfo nafcif
feu oriri debet papa p eledione uidelicer qua eledione de-
bito modo Si utpredidu eft fada de aliquo tunc 8i frudus
ta fupreme preeminenrie pdpif Si thefaurs xpi per clauium
ptatem und'<$ difpefatur Si diftribuitur& oido hiriufmodi
clauis feu poteftas a nullo alio citra Chriftum pot reftringi
autapliari ficut nec oes fpes fubaltene uel fpecinltflime
pnt genetis gcpeialifiimi auferre poteftatem prcdicar di de

ibfis aut minuere illam. & nota iftam fimilit udinem que i&
detur fatis notabilis in propofito.& aduerte cp de tali capi-
te quod eft Chriftus non intelligitur tale Correlariu fed fi-
ci fe de capite coiret capto/& quod eft papa a quo non uult
diu eife defertam xps luam fponfam ecclefiara / non enim
uult ouile fuum diutius fine paftore effe propter cp ex lauda
bili 8i approbata .IT. confuetutidecft ip, Cardi. cito confo
giant & concurrunt ad eleftionem Pon.& cum certis penis
& abftinentiis & in angufto loco congregati dtius per ele-
ftionem facere compelluntur/que eleftio fi no conueniffct
aut fieri non pollet aliqua legitima caufa concurrente/tunc
puto ad ecclefia uniueriale ptarem eligendi papa/ fore ipo
rado deuolutam. Ad tertiu dicitur cp tale inconuenies
poffe lequi confingit dupliciter aut per ignorantia craffam
feu affedatam paliionem aliqui uellent recipere illum in
uerii papam quem fciunt non effe papam. & tunc tales non
exeUfantur & funt fdfinarid & fine capite etia quod eft xps
fed quid de fimplicibus & edior.qui (impliciter credut ma
gnatibus & praribus 8c prelatis fu is,8c gefta ipfop* feu cul-
tus cito tranfeunt in malum exemplu ipfo^ & firmiter cre-
dunt ipfum effe papam. Dicendum q> fi affentiendo contra
I iis fidei que inumcibiliter credunr& opinantur effe fidd 8c
deus iftud permittar cp ne dum excufantur fed etiam me-
ientur ex tali afienfu/nel pius caedendum effet q> tales (ab
uanrur ex reda intentione & fimplice uoluntatc quam ha-
bent fic q> fi (cirent illum non uerum papam non ut uerum
coluiffent/& ideo in uoluntarium adum habent interpreta
tiue & xps mifericorsqui non uult mortem peccatojt & q
eft tunc fupremus poreft ex quadam fingulafi pretogatiua
feu priuilegio illum cocenflum acceptaret etiam ad falute
hoc puto faluo melioris (hia pro nunc effe cefendu & dice.
dum/nam dicere q» deus iftud non permififfer infadente cp
infeeft Sc ignorantia inuincibilis aut poplexitas q> nulla-
tenus cadit in fimilibus fidem & legem diuinam concer-
nenfibus/hoceft difficile ad fuftinedum cum uanis tpibus
fuerunt plures papeputariui & dura*te fcyfma exiftefibus
illis per annos ferme.xl. & tamen manifeftu effe dignofd-
cur tam ex traditionibus. Ro ponitur q ex fide cp ficut unus

deus una fides unu baptifma fic unus papa/manifeftu eft aut
tj> tales qui fuerant fub illis firma fide erga illos figillatim
habentibus & non fub illo qui tunc erat uerus papa fuere/,
ideo danati/fatis duru effet & impiu elfet aferrere fed exeo,
fantur per ignorantiam inuincibilem/& tn iftud deum per-
miftfle notum eft/fic etiam foret crudele & impium omnes
afacerdoteno baptizato adorantes hoftiam qua talis con
fecraret no ideo efient idolatre dato q> iftud lnuincibilirer
per ignorantiam agunt/fed excuiantur 6c in tali cafu dicunt,
fandi dod» q> fupplet defeduhmoi fumus faccrdos & eter-
nus xps/cuius uirtus noneft alligata facramentu que ipfe
condidit & inftituit/fed potius ccouerfo/fif fi dicatur corra
quia tunc aliquis affentiendo falfis 6i fidei repugnantibus
poffetmereripremiummartirii/quia poflet mori 6c uellc
efficaciter talem fidem fuftinere- Ad iftud dicunt aliqui^
tunc deus prouidiffet ei fic cp haberet ueram notitia de op-
polito. Alii uero dicunt q> non ideo quia afiennt conclufio
nipraticefalfofedquia affentit premiifa uel frit premiffas
fufficientereffe ueras/ut in cafu quicquid piatus pdicatmi-
hi & declarat de ficra feriptura uel aliop/ tenefl uetula fun-
plex credcre/led predicat ptelatus aliquid contrarium fidei/
igitur meretur/ergo talis pioptcr affenfum ifta pe premiffaru
fnnpliciter in cafu pofito de facerdotenon baptizato qui
non poteft conficere facramentupropterea quia deficit fibi
fundamentum noftri dodores renent coiter dicendu fun-
damentu aliorufacramentope effe facramentu baptifmaris
poffet argui tunc fic U3 & fp aliquis credens ibi effe xpn»
moreretur fup hoc/his no obftaunbus puto pro nuc (falua
filia melioris dicentis)^ ifte mereref/ficur affentiedo ueris
articulis fidei propteruirtute premiflapi deo pmittenre(qui
«6 e acceptas meritum hominis cx condigno operationis
fcd ficut fibi placet) ftare in tanta conflantia & no reuela-
re oppofitu/nec tamen iftud uideref effe implicite ne$ for-
mali ter contra fidem/quia haberet talis iftam fidem explici
tam.f.crededo in unam fandam ecclefiam propter qj impii
caret in uoluntarium aliqdquia interrogatus hunc articu-
lum no negaret immo affirmaret ipfum nec e poflibile deu
poffe falli aut fallere decipi uel decipere /nec ideo fequitus

fida formali ter poflefubefle falfum ficutfieclume tenebrl
cflc quia/hoc implicat contra didione. P~Et nota fm Ro-
bet ol cot fuper .i. fcn. non oishetroretia in his que fidei
funt eft peccatum infidelitatis uel herefi s / quia ponto g> ali-
quis ingenerati uelit credere oia que «ff. reudauit 'ecclefie
fore credenda /& fub hac fide credat erado corineri quodda
oppofitum alicui arriculo fubtili/ ad cuius fidem explidta
non oes tenentur & per confequens fi addereat illi habens
Same promptum aium credendi/ ea fola que ecdefia credit/
talis non eft hereticus nel infidelis ♦ Vn Vincen. iftor. in.z«
parte fpeculi/ narrat alegando Elinandum epmdequoda
alio epoAfie/ qui dicebaf papias/qui fuit auftorh cretico-
rum/ qui dicuntur chiliafte «r. milenarii/ illis f m Papia di-
xerunt q> homo per mille annos foret cu xpo in uita coipo
tali & flueretur corporis uoluptate.Et tamen non opftante
q> ifte Papias fic erat iftorum audor/no inter «ethicos fed
inter fandos in martilogio computatur fimilirerHyreneus
lugdunen/ & Vidorinus Pidauen. quorti utriqtj predidutn
Papiam fcquuntur. Gloriofi tame martyres exftiterut fimi-
liter «b« Cyprianus de heretids rebaptizandis/ errauit* Ifti
ergo herrores predidis fandis non imputatur qa no expri-
natiafedexfimplidtateerrauerunt. Ex quomanifeftehef
$ non facile ied cum magni potius maturitate & prouide
tia aliquis ut hereticus cenferi debet • Ad quartum dicitur
cpcafus fi peripfumdeu permitteretur q>pcr ignorantiam
inuincibilem tales excufarenf . Sed aliter & melius dicitur
q> lege ordinaria ftante hoc implicat contradidione nam
xps dixit ego uobifcumium uiq* ad cofumarionem feculj.
Et in rpe partionis fue non euacuari fe d fide^in beatauirgi
ne/uoluit preferuari « Ad quintum q> dato q> deus hoc pmit
teret ipfe fuppleret tunc effedum neceflariu ad falute / & p
ignorantiam iuuincibilem excufarenf/ fed de his alias fub-
tilius dicef «Vn ex predidis oibus p$ noftri Correl.ueritas
& oppofitum dogmatizantiu & opinantiu lunitas . Cum'
his tame Itu cp eledores fimoniaca culpam committerent
feu herefim fecundo mo fumptam & grauiflime peccarent

K ter preheminentia cj dedor propterea attingere habet
ns ideo efficiatur in tetris « CLuare ctemu ipfum deum

(cui de olbus re ddiduri fummus ratione / & quem nullum
latet feactum& apud quem nulla erit in die iuditii perfona
rum acceptio) magis ac magis pre oculis habere tenentur.
An ucro aliqui qn<$ in Ro. Pont, fic dedi fuerint non eft
noftrum dicere nec minus iudicare. Si fic feu aliqua de c io
eunftant iis eledionis ad bene efle requifiris/ uiriarunr. N 6
tamen efle fubftauriale feu ipflux eflenria eledidis/ideo de.
ftruxerfit/quin minus fit papa fic elcdus/q fuerit beatus Pe-
trus/quo ad ptatcj & dignriate papale cp fi fecus exiftimef
fic eledi fi multi fuerunt predeceflores.S.D.N. I V L 1 1 ue*
ri & in dubitari pape.r.prefatum incoueniens in dido Coi>
rei. indudum/uitari minime poteft. Et fi dicatur q> talis
uenit declarandus / quia quo ad deii non eft papa/ ide om.
tiino uidetur efle iudirium/cu eadem fit ratio oppofitoru/
ficut dicitur de excomunicato quo ad dcu/ qui non erit ex-
comunicarus quo ad mundum ne<j quo ad iudiriumhu/
manum & contentiofum/ & e cootra. Sed deus uides ipm
non efle papam non coferr ei daues/ ficut «niuftc excoicaro
non ideo aufert ei paradifum. Etrurfus alique reparamur
fandum/ qui apud deum erit damnatus iuxra illud non cir
qui dicit mihi drie dne intrabit in regnum celo 9 :. Et multi
adorantur in terris/ qui crucianrurin inferis. Et utru odio
uel amore aliquis fit/ tcftc apoft. nemo fcit. Et rurius fi co-
fh' tueretur ecd. uel Gondliu ufe fupcrior cuius oppofitutn
fupra didu e & infta patebir.JForet multum negliges in di-
ferendo talem declarationem/ & ficeccl. uhs po fiet errare
uel dedpi q> no eft dicendu etia f m aduerfarios « dui inci-
dunt indllam cupientes uitare caribdim.Et ultra cum papa
pofiit conteri & in foro interiori penitere occulte & nobis
nefeientibus. Quaia cor contritum & humiliatu deus non
delpitier. Igitur illud an fit papa uel non apud deii non eft :
noftrum prefcrutaii/ quia deus pofuit in poreftate fua . Vfi
hoc eflet ud le diuinare/ aut plus fapac q oportet ♦ Vlrima
nero particula huius Correi* de fe eftmanffefta tam in mo-
ralibus cfin naturalibus ex uiriofisenim & pemitiofisfieri
tandem ftudiofos & fandos exexfpinis rofaj orriri & fruc*
tus & ficut ex fpinia rofam genuitiudea Mariam . Ac ex te-
piis paganoge efidtif teplaxpi&c. Et fic ex iniquo pricipio

conflata fitqnqs falutaris religio, Vn cdtrhgit ex indebita
elleftione optimum pontificem & extreuu totius eccefic
fau florem proteflere 8c ducem oriri. Quare mes opinatid
oppofitum/nonefteficaxfed potiusfriuola & innanis SC
nana . procedens fortafiis potius exambitionc humana &
fle cft finis totius Correi.

CTSequitur Quinta condufio*

huius declarationem/ & quia fepius de Cocilio
14 i onu ,- f uniU s & locuturi in pofterum ideo iqffi
refte difiniri dignu prius duci ♦ Eft enim Concilium vTis
tccl.cath. congregatio maiojii prelatoru eccl. auflo. Ro,
Ponr. fpeciali/ conuocata ad aliquid coi intentione foleni-
ter traftandum in religionexpana / papa ipfo iri Confiiio
prefidente uel aliquo loco fui . Et hec difinitio eft bona Sc
o es conditiones requifire eidem coueniunt ut patet refle in
tuenti illam. Ex quo patet q? illa diffinitio qua aliqui alii-
gnanr ,f. Conciliu eft locietas fideliu in unii propofirum
& propter unam intentionem congregaro^ eft infufficies
cu coueniat aliis a diffinito ut pote cogregetioni fidelium
fecnlarium.&c. Tangitur enim Sc caufa efficiens & auflori
zans Conciliu tangitur caufa formalis .f. ex comuui inten-
tione. &c. tangitur caufa finalis.f. in religione xpiana tan-

§ itur Sc ritus cerimonialls cum dicitur folemniter/ ragituf
ireflor cum fubdif papa, Scc* Ex quo lequif alia Concilia
ufia ecclefie alr celebrata efle condliabula aut conuenticu-
la porius appellanda maxime abi<$ Ro.Ponr. confultarioe
fi fiant/& hoc quod potiflimu eflfe cenfemr deficiat/ q> aure
Conciliu fum. Ponr. diftulerit difereduqj duxerit ad aliud
t£shoc pofle& potuifle oiaiurateftanrur maxime ubi fuo
tpe nonulla pliorum Sc bello^r intra Italiam &conrraec
clefie Ro. bona excitata fuere impedimenta multa quibus
& paci xpianitatis primus Ro.Pont. etia per realem 8c per-
fonalem afliftentiam efle intentu Sc prepeditifiimum in il>
Iis cum multis laboribus Sc fuppliciis quafi ufeg ad nvixtirii
aflumprione p ecclefiaftica libertate necefle fuit nr is oculis
prohdoloracnoftra tempeftateuidimusquare tot Iton-
iis periculis eminentibus Sc ad omne fcyfma uitandum di.

'si

tulit fient & diftulffie potuit Coticiliu confulte & le girime
ad aliud tps/nam fi incepturo & copletumper ipfum pa-
pam diffolui & reprobari poreft ficut fibiplacer & legitima
occurrente canfa ut fiepe & in dida furo.Tu.cre. fadum rite
legimus/cunfta quoqj iuraad nor a fandis patribus diuini
tus emana taifta fieri permittant &iubeant ficeffede fado
& fieri debet procujdubio admirari nemoqnquide fdam
& religiofam mentem.S.s. Concilium fi dici pofiit Conci
lium pifanu nuper damnatu Romanu&lareranen.rite un
dien tetrapz & inter principes oes tpales per fuos nutios co-
fultum pro predido tpe mnnifi ftu uoluit & publicatu un-
de re de fi penfemus que gefta fint tpe Iulii «ii. Pont. Maxi.
ipfa fedes apoft-& Ro.eccl.plufcj a multis annis &tpibus
alioR: Pont, uenitprofedo & extollenda & admirada plu-
rima. duorum omniu & Bononia & Ferraria acRo.urbfc
iuftitia & pax religiofiflima efficax ac oppulentiflimu perhi
bent huius rei exemplum & teftimoniu in oft/u & aduerfa-
riorum dide ecclefie Ro. & apoft.fedis fempiremum dede
cnsdamnu<$ fpirituale&opprobriu nulhstpibusememi
bus & memoria bonopt xpianop: delendo qua nunc Ferdi
nando fereniflimo ac catholico rege Hifpanie catholice ec-
clefie fauente cum effedu cuius fedus felix fauftu & diuini-
tus confulru publice & folenniter & in templo diue uirgi-
nts gloriofc de populo .£. feptem.isii.in Vrbe cum Pont*
Max.& totius celeberrimi collegii p^.Card. afiiftenria deu
omnes laudantes audiuimus noftris auribus cum gloria &
letitia m 3 gna chriftianow efficaciter publicati & circa bac
dilatationis Concilii caufam legitima fntifq? condigna no
ftro iuditio faao fande Ro. eccl. corre dioi illud in oibus
humiliter ftbmittendo in hoc opere & in dia logo iv nrosc
prohemio non nificp uidimus& audiuimus reflamur omni
adulationis labe fedufo/&hoc badum tentad u hoc opu %
didadu nifi zelo domus dei & fedis P etri fi me nocogiflet
. hanc ptouintia& hac tepeftate nofhaCquis a multis rogat 9
fuerim)minime affumpfifiem ac nifi ipfa catholica ueritate
(cuius profeffor indign’ fu)me plurimii impelleret 8c clr-
tnentiffime eccl. ro. &.f.d,n. pape benignitate frenis ac fuf-
fulmc a folo fponfo ccd.qui cft Chriftus iefus tcftimor.iu

ronfcientie meebonomm olum & fapietie largitore/ mcr-
cedem fperans(cuius gratia fum id q> fum minimus & inu-
rilisferuuseiufdem/acalioprdoftorum eccl. poftremus)
Et quicquid fcripfimus fi redu eidem atribuaf oro. Si de-
feftnm patiatur (quia nusqeft inuenire perfedu nifi in illo)
quefo ut falte ex reda intentione fimpliriq* Se humili fpu
id emanatum ctedaruz/ac gratis Se abfqj ula ambitione ho-
noris mundani/ hoc opus Se editum Se oblatum cenfeant
o es ledotesobfecro.Sedadea partem conci ufionis/ que
aliquid difficultatis habet ulterius egrediamur dignueft
CT Quod dempto herefu crimine propriiffime
fumpte pape poteftas etiam ab ipfo Concilio
uniuetfalis ecdefie non poteft addimi *

et breuttatte

^ in materia (imonie Se in Correl.proximo de herefi po fui-
mus/ q in propofito non aliter aflummo 3 ultimo mo. Ve-
ium ut clarius ueriras nre conclufionis elucefcar/ acutfub
filius elimetut rubigo ementibus aliquorum aduerfariorii
argumenta ipfo^ primitus uentilari cenfemus ♦

CTEt primo argu.fic/grauius peccat fidelis 3 infidelis pp
ingratitudinem 3 habet de fua uocatione.ergo papa poteft
deponi propter aliud crimen etiafinon fuerit infidelitatis
ans pj ad Heb.ro. pna probatur p illud Deur,jy. pro menfti
ta peccari erit 8 c plagarum pondus. Secundo ar.fic here-”
ricusnuliisprauismoribns infedus/ iudicandus no eft/ er-
go nec papa pro herefi/ pna uidetur nota & aris f m Augu*
.tf.q.r. de tali dicentem non audeo perripitare fniam.
Tertio ar. fic a fortiori (Conrilium ufe non iudicauit Mar-
celinu papam in herefim lapfum 8e conuiftum fed college
dixerunt ei* Noli audiri in nro iuditio/ fed collige in finu
tuo caufam tuam/qtn ex te iuftificaberis /quia prima fedes
non iudicabitut a quoq. ergo necpapa etiam hererieus illo
modo poteft ab aliquo iudicari * Quarto ar. fic & aliter/
epifeopi criminibus inuolutideponendi funt/ergo Se papa
qui eft fummus ipforunv ans eft glo. .r.ad Tbimo.j. pna
patet a fortiori . Quinto pafcere oues eft crederes in xpo
ne a fide deficiant cbnfortare Se exemplum ujrtutum/ cum

uerbo predfcarionfs in pendere/ ergo papa criminofos de
bet deponi/ pna uidetur nota/ Si ans fm.b. Aug.Jiipei illo
uerbo Io. .21. pafce oucs meas. Sexto ar.fi equi cnme ali-
quod defendit Si fe de illo corrigere non uult fubuerfus eft
Si proprio iuditio condempnatur/ergo (i papa eft in crimle
notorio & in illo incorrigtbilis inueniatur ipfo fadoeft
depolitus pna p3 aris eft Apoft^ad Thi.j. UT In conaria
eftcpfcnbirur ,4i.di. Si papa/ textus tritus & ualde cois /ac
ubi c exprefla coclufio/fm comunioie uia fandopt expoli-
torum /qpropoffe imitari conamur. Vbidicif q>in pfenti
uitaculpas pape nemo redaguere pre fumat monaliu. Quia
cudos ipfe iudicaturus/ a nemine iudicandus eft/nifi depe-
hendatur a fide deuius. pro cuius perpetuo ftatu uniuefitas
fidelium orat. Vn dico conforraiter ad dodrina factam St
euagelica (aquaabfitutdeuiarepute aut minus creda)g»
ficut homo mortuus non eft homo/lic papa heiericus non
eft papa feddepofitus.Sed dices ponatur q> iftud fuerit 00
cultum fidelibus Si eccl. fequeretur cj> tunc credentes in eu
Si inunitatem eccl. emanante ab eo/ deciperetur Si erraret*
Si defraudaref ut fupra/d limonia dicimus/q> excufanf pp
ignorantiam inuintibile.Sed quid qn eflet plene notoou
Si nullatergiuerfatione ocultari polfet/debet nedu utpapa
no coli feaut alter anrixps ab oibus pfcqui Si in pugnari «
Sed quid/agendu qn res uertitut in dubium/ lic cp ab aliq*
bus dicitur Si ab aliquibus affirmatur. Hic duo michi oc-
currut reliqua iuris & legumperitis dimittendo/^ fi audi*
aturab aliquibus grauibusperfonis probis & honeftis St
qui teftifiicenf de uifu/ Si quarum nulla intereft/&quaten’
fint plures quia non in unius fed inore multoru ftat omne
nerburn. Debet iftud caute 8 c fecrete aliquibus de collegio
9t.Cardi. denunciare feu reuellare/ Si ubi uiderut ipfu papa
inocculto uel alias in fidei cotempru Si blasfcmia aliquos
cultus iudeorum& pagano^ Si iuxa eo^ ritus obferuare St
taliahmoi facere que totius religionis xpiane obprobria
cxiftunt.Aut pertinaciter aliquem expreifum fidei arriculu
& in cimbolocontentu negat Si in parte negatiua non ob*
ftante determinationeecd. in contrario ftare uult Si inten-
dit pfeueiare etia coria faciameta euchaiftie St lacio fande

* %

t •

^ .

*•/

v / .

. 4 -

. •*

J *

9 ♦

w-

f- '

M

irntris eccle. facramentOR: tunc fub pena damnationis etet
ne fic fcientes reatu tam prauum debent reuelate 8c nullate
nus habere occultu cp eftin totius ecdefie Sc religiois xpia
ne periculofiffmiu Sc grauiflimu detrimentu/quippe & fi ta
lis reuelas hac.ueritatem Sc pprerea fubiret quodeunq? fup-
plidum aut mortem ipfe meritu Imartiris: inter coprehen/
fores non obmitteret /Sc notanter dixi irifingulan/ Sc ut
fic quia non fufficit audire in ufi feu incdihic quia eft ali;
qut bus aliis grauiflimis& notoriis criminibus et fimonii
aato q> illa comirterepoffet errat in fide aut makfemit de
ipfa aut talia hmoi d icere uel audire / quia licet hec faciant
ipfum papam criminofum Sc peccatore reddant fi uera fint
non tn reddunt ipfum hereticu.Dico preterea q> et fi hec ue
ra effent tales loquaces grauiter peccant ponetes os in celu
&qm nullum habet in terris iudicem pro aliis criminibus
Sc multu redarguendi funtnifi admonentes &ur fupradi-
dum eft/ quia ft detrahere proximo/ qtn magna iniquitas
eft derradio/no licet cuiq fine grani peccato/a fortion pon
tifici max. & caput naturale poffea mebro incuri autuerbe
fari dementis/# contra natutam eft/ quippe cum feriptum
fitnon maledicas furdo in occulto/# rurfus xps dicat fi qs
hoc dixeritpatri fuo & principi orbis # Pont. max. racha
uerbum inturiofnm # in contumeliam alicuius didum in*
celligif. CTSecundo principaliter.dico cp no facile creden
dum eft iftis qui fic coiter papam inculpant ut prefertur qm
feriptu eft qui cito credit leuis eft/#hoc faciunt aliqua pa£
fione animi comoti/&quia egre ferunt gefta autiuftitiairt
ipfius.# rurfus ifti non funt effectus aliquid facientes in iji-
ditio contra papam mfi precefliffent uel fubfequerentur ali

S ui fpeciales adus Sc fingulares Sc fuper fedam materia/ ut
ixi Sc qui fuiffenteuidenrer uifi Sc audiri Sc per legitimas
SC multu ydoneas perfonas/plurefq? fint teftes requifiri SC
friaturim ac diuturnius# cautius examinari# cofulrius cp
fm iura Ut in.c. qualiter extrajde accufa. in aliis prelatis ob
feruari precipif' / preferrim fi fuerit occulta' herefis/ cecus fi
notoria effet id in prelato p relator^ 8c in dno drianriu ma-
xime obferuari debere/prcterir.pculdubio nemine eft enim
quoddam ufe in mundo fignum omniu<j iuditiu in mana

•* • .-

9 •

* .

/

• habens & cum gladiis fuc eximie iutisdiAionis & potedc
iuftiriam generaliter & fpecialirer dilpen fando & diftribu-
endo fcu adminiftrando nequacj poteft omnibus compla-
cere & humanam hominu fragilitatem multifarie peruerri
certum iit/& iftud deteftahile crimen herefis proprej q> fo-
lummodo iudicari poteft/ Debet quot} in eo /pedalius pe
longe canrius & maturius in iuditio confulriflime omnes
prorfus accurariflime examinari/& omni paflione poftpo-
fira & in uniuerfali Corilio ecdefie Chrifti iudices quia de
iudice omnium iudicari d( bent intendunt & deum pre ocu
lis precipuehabentesquia fuum locum tenentem & uicanu
ad condemnandum procedunt fic/ut declarant cius Chrifti
uices non habere quam apud deum etiam poft crimen tak
comiflum non habuit acpropofui fublimitatem/quia quan
to fublimior eft perfona tanto cum maiori folemnitate de-
bet deponi & numerus teftium qui requirimr quando cri-
men non eft cuidens leu notorium cx.s.q.jr.fii hanc requift
' tam confultam maturitatem confulte& probe illi fandi cpi
fcopi in Concilio uniuerfali in.Marcellmum papam in he-
refim deprehenfum obferuarunt quando eidem humiliato
& fe corrigenti dixerunt/noli audiri in noftro iudiriofed
collige in nnu tuo caufam tuam quoniam ex te iuftificabe-
t is Sc ex ore tuo condemnaberis/quia prima fedes non iudi
cabitur a quoq & fenrentiam depofirionis contra eum non
protulerunt * QTSed primum aflumptum noftmm adpro
bandum condufionem noftram q> pro here fi propriifumc
fumpta fit papa deponedus fuit tb ficut homo mortuus no
eft homo fic papa deprehefus inaeteftabili crimen. i.herefis

cccle. que eft coipus eius capitis aut eft influ
mebris prinapiu autuitelpiritualiseftipfa fides quia fine
fide impoflibile eft placere deo.Vndeapoft.ad Hebr.xi.fide
dicit fubftantia.i.fundametu otnniu fperandajt re54.fi ergo
papa deuius a fide mortuus eft ipfa uita fpirituali &t per pns
aliis influere uiram non pot. Et ad argumenta ad primum
dicendum q» proceditde punitidisgradu.i.hoc eft grauiuS
punief fidelis p eade fpe gcti q pro eade punief infidelita*

X

pluribus potitu ex ulli § puniri/ac totius ecclefie apoft.liber
eatem ex negleftu notabili undiq; uiolari & penitus am ni
non curans notabilem tyranniam principum inique a geo-
tium Se bona ecclefie uioleter occupantiu Se retinentiu po-
tens remouere & non facit & refiftere illis aut fuffragari ec-
defie apoft.minime curat Se ex fpretu quoda Se notabili ne
gledu illa facere euidenternegligit Se talia hmdi/unde infi
deles cxultant Se pagani in obprobriu xpianoj* & ufis ecde
fie derifionem undiqt propterea innoceria Se uirtute depila
fola iuiquitas exaltaretur/ Se ob notabilem Se euidente ne-
gligentiam pape/fic q> talis negligentia poflet notabiliter
dari pro cotem ptu ecclefie/# multi propterea ecclefia apo-
ftolica cotemp temnerent/ Se fic de aliquo notorio cumme
dire de contra ecclefie precepru in eo regnante & fic domi
nante q> nullis monitionibus ab ipfo abftineri uelit Be piari
mi fideliu pafiim Se fuccefiiue tale fadnus propterea crime
efle aut pdm minime exiftimantes illud indifferenter patra
rent 8e predicarent no efie ab ecdefia phibitu ud a diuina
lege/& fic dogmatizado hec noua fedam exordiri indpe.
rent & facerent tunc Se in fimilibus puto talem Pont . non
efle ab herefi ppriflime fupta imune Se quatenus male fen-
riret de fide Se no crederet in una fanda catholica Se apoft.
ecclefiam/in aliis uero licet fit publicus Se notorie crimino
fus no uideo q> dici poflfit ideo hereticus nifi pet bonam co
fequentiam poflet probari contemptor fidei xpiane a ut ri-
tus ecclefie apoftolice manifeftus ficut ufu rarius aut concu
binarius fiuc auarus diues quantucuncj fit inueteratus Se in
nolutus in didis peccatis du modo non afferat talia ndleifc
peccata pertinaciter no poteft dici hereticus ut fic unde ifte
pne nilil ualent ifte eft peccator manifeftus/ergo ifte eft he
reticus/qa ans eft ucys qncg pns falfum fic no (equitur iftad
eft fubftanria ergo eft homo quia erit lapis/quia arguitur a
fuperiori ad ; inferius affirmatiue/& ultra propter diuerfita-
tem fpeciei que eft inter peccatu Se pdm ficut inter capram
Se leonem ficut non fequitur ifte Ico/ergo ifte eft capra fic
non fequitut papa eft auarus ergo hereticus/quia auaririafic
hetefis differunt fpe/& dato q» papa poffet comittere fimo
oiam q> no tenemus eo modo quo iupradiximus.no fequi

Nec ratio bene Equitur/ q> pflm infidelitatis in infideli iit
minus c| peccatu gule aut ahas infideli/# fic negatur ?na«
Et ad probatione dicitur <p pondus ut fic & de peraccide*
e flet maius in fideli. CT Ad iecundu negatur ans .Ad proba
tionem dicitur Aug. loquitur de herefi large fumpta/nrt
pote primo uel'fecudo modo p didis. GT Ad tertiu nega#
tur minor/quia papa in tali cafu definit efie Cupior fic & ee
papa ut didu eft.Et ad illud de Marcell.no idem uidetur t€
dicendu de quocuqi alio qui ob deteftationem criminis ct#
to couerfus ad Cor.fic & illo modo humialiaretur/quia de
(init e (Te herericus/quia in quacuqj hora peccator ingemue#
rituita uiuet&non monetur dicit deus per prophetam/
& rurfus ecclefia nulli claudit gremiu/fi igitur canonice c 6 #
ucrfus fuerit non efiet deponendus* CT Ad quartu dicedu
a no eft eadem ratio de aliis quia habent fuperioreque no
non habet papa in terris & alia naturaliter eft efie ratio capi
tis & alia membro^ capitis fit influere & agere membro je
aut pati & recipere proprium fit refpedu ipfius •
(JTAdquintu negatur pna quia ut fupradidti eft alia crimi
na fi faciunt ipfum papa criminofum & peccatore no tfl hc
reti cum ficut gula propria no facit (uperbu/dico tn q> fi pef
tinaciter defenderet pdrii mortale & a lege diuina prohibi/
tum no efie pdm ficut pdm luxurie uel alias efiet hereticus*
GTAd fextu negatur pna/nec puro efie ue pmifi in cafu quo
tota ecclefia ufr # notorie fcandalizaretur 8t fimplices id
notorie deuia rent a fide tunc fi pennas in hoc incorrigibi#
lis inueniretur& pertinax nec aliunde deus prouideret ue!
aliudnon poffet haberi remediu : tunc (alua faniori fenten
tia femper puto eu m non ob aliud crimen cj hercfis in quo
fic faciendo incideret deponendu/no du utlegis diuine cui
fubiedus eft papa & qua no condidit ipfe preuaricaror fed
ut cotradicens eide direde# inuafor ipfiusefiet cenfendus
peruertens totam fideliu congregatione/facienf^ ideo a le
g i s diuine obferuantia quafi penitus ali< na. Et aedo t uc fo
re tale fcandalu quando papa efiet nororius deripator bo#
notum ecclefie nullam inter fubditos obferuari iufti r j a cu#
tans/permittens notabiliter innocentes unduj coprimific
gM.ian sc per iniquos & famofos maleficos femper & ut in

tui ifte cft fi moniacus ergo hereticus/nec de alio publico fi
moniaco fcqaitut quia arguif difto f m quid ad diftu (im-
plicitet non enim fimonia eft herefis nifi f m quid & fecun-
do modo fumpta.Preterea fi interrogetur coiter inuctera-
tus luxuriofus adulter lufbr aut concubinarius qrumcunq?
excedimus & obduratus & inueteratus /an bene (enriat de fi
de catholica & de ritu ecclefie catholice & apoftolice dicet.
Vtiqs bene fentio & uolo mori & fubire quodcunq* fuppli
tium & mariyriu fi opus fit propter hoc/licet tale peccatum
luxurie obmitrere& fragilitate mea derelinqre no pofiim
tamen herefim peditus deteftor et hoc teftamur cp uidimus
in mulris & interrogauimus & inuenimus ede uerum/ licet
enim tales grauifiime peccent/ueruntamen fimilium pecca
torum gtauitate nunq attingit de per fe hereticam prauita
rem de qua loquimur in prefenti ficut nec fpetiespigririede
per fe nunq fiet fuperbie fpeties nec capra leo fieri pot/ ut p-
diftum eft.Et f m.b. Tho. in.2.r.q.39.grauitas peccati atten
ditur iuxta genus fuu fen fpeeiem. Hec et conclu/mulriplici
uia corroborari pot.Tu prtmo quia papa eft caput torius ec
defie & nullu habet fuperiore in terris/ut fupra fatis fupgj
fatis .pbatu extirit.Tu et fcdoquia in naturalibus caufe pno
res agunt inpofteriores & no ecotra* ergo nec inferiores
agere poffunt in priores.Et hoc het uep» in oibus ordinaris
ad inuice.Tu.4.ficut i ordine nature & mobiliu deueniedu
eft ad unu imobile nec eft proceffus in infinitu f m phm Ita
& in eccfaftico ordine deueniendu eft ad unu principe i ter
ris inquo erit ftauis & cofirmatur quia no minus relucet po-
tenria dei in his q funt moris feu gre.Prererea nullu eft iudi
tium maius iudirio fedis apoft.& pape/ergo a nullo pot iu-
dicari/pna nota eft/ans paaet ex.ccum inferior.diujj.pterea
pape iudiriu loJi deo referuatu eft.ut in.c.aliojtf.^.q.j. Prete
rea a papa no licet appel lari/ergo no habet fuperiore i terris
pna nota eft/ans fupra probatu eft. Cofirmatur rurfus iftud
fan&opsparru & Ro.pont.auftoritatibus prima.b. Anacleri
pape 5 c mar. in.c.fi papa fepe allegato/& Jnno.i .c.nemo.9.
q.5.& Gela.papa in.c. ipfi funt in eodem loco/& multorum
aliorum quos breuitatis caufa relinquo. Sed & iftud often
duntfacrojk Conci lio diffinitionibus/ ut in diffinitione

Concilii nfc Ro.& ex diffinitione prefari finodi in qua «b.
Narcellinus papa qui turificatis ydolis mortis timore non
fuit codemnatus uc fupradidu eft/dequa in.c.nucaut di.rr.
Idem ex Calcedonen. Concilio utin.c.rptum.di.zi. q> con i
ftat er ex.5?, nunc aut di.17.8d multop: ahopi Concilioru &
finodum.&c. hanc opinione tenent clariffimi fandi dodo.
in theo.Hugode fando Vidore/Albertus/fandusTho.i.4
Petrus de tarari. Inno.quintus in quarto/ dns Petrus Vdaf
ricus in fum.fua / dfls Mar. de alta uilla in quarto, diis pe
trus depaludain fnm.fua.quam facit de ptatc Jecdefiaftica/
oagr Aug.de Anc.in fum fua.frater Alex.de alpidio i fii.fua
de eccl.ptate/huius quidem fentenric funt omnes ferme ca
noniftehoftien.Io.an.gido.archidiaconus aluarus inli.de
ftatu ecclefie.f. q> papa indubitatus & uerus non poteft iudi
cari ab aliquo in terris nifi propterherefim proprie fumpta
Jcdeiftaconclufionedida fufficiant que contra Bafilienfe
Concilium direde concluditur & eius fequaces feu imita,
tores qui errauerunt ab utero & locuti funt falfa contra ra.
tiones & ueritarem dogmatizantes. 8 Cc.

<£%c>A nii crcct quid agendum fit in cafu quo papa
C|lltrLt> e ftobuolutus i enormibus crimini

bus totam eccle. dei notabiliter fcandalizanribus.Rudetux
g> talis eft ut predidu eft reuerenter & caiitatiue admonen.
dus ibi enim ipfu deu qne folu habet iudice deprecari debe
tnusuteucouertat de celis que a neie in terris pofle iudica
rt uoluit q> fepius diuina .puidcntia hoc pmittit pp peccata
plebiu ut ficuertanf corda regentiufm Greg.ficut ct me-
bri malitia feu morbus nafr inficit & pruibat cerebru & ca.
put ficut deus pmittit malignitate plebu caput ecdefie papa
un pcrlbna qnrj contaminari nec papa maior eft petro fucc.
fiio qui xpin ad clamore unius fimplicis ancille xpm nega,
uit/qui fleuit & penin iit& xps peccatu deleuit/no enim pa
pa xps eft qui erat penims inpeccabilis p natura licet fit eius
uicarius fit nec uicatiusepi eft epsoisho mendax & nemo
fine crimine uiuit/& fi diximus q»pdtn no hemus ipfinos
firducimtis & ueiitas in nobis no eftdioc.n. fpalc priuilegjft
%A folius xpi 8 C glofifiimc uirgis matris fue q nuq uctiiafr

obligatoria ut fic auferte notu eft.Sed fecudo modo'poteft
ne<$ meotliter peccare potuerat q> habuit mater per gratia
& filius per natura cp nulli-puro homini etiam per diuinam
potentia poteftcoicariqi fit inpeccabilis per natura cu ou
ulis fit uertibilis propter liberu arbitria etia fm natura. Et
quifqj eofideret feipfum & accurate fua confrientia perfcru 1
tetur ex omni parte/& eliciat primo trabe de oculo proprio
ante^uelitfeftucam ab alienis auferre.Et fi quis finecrimi
ne eft eiiciat in alter u primu lapidem .Scriptu eft enim noli
re iudicare & no iudicabimim quia deus iudiciu fui uicarii
fibi ipfi uoluit referuaxt/fi enim ab ipra eccl. fua fponfa nec
a Concilio ufieinfdem’papeiuditiu penitus excludit ut ex
predi dis patet/q graue & temerariu & iniquu fit in particu-
laribus hoibus 6c potentatibus de ipfo fupremo Ponr.face-
re iuditiu quodcun<j preteriit proculdubio nemine. Vnus-
quif <5 onus fuum portabit coram xpoiudice fempitemo/
q plus dilexit Petru peccante q unq fecerit luda etia rede
uiuente quia unus reprobus & alter pdeftinatus erat ad glo
riam an odio uel amore quis fit dignus erga deum noli iw
dicare fi no uis enare/na xps Magdalena ex lebete fiala 6l
ex peccatrice apfam fedt & Paulu,uaselcdionis ex perfecu-
tore fecit/quippe Petru quado^ errante permifit que peni
tuiffe & fieuiue legimus fic/ fi contingat quandoqj fuccef-
fores eius ranq hoies errare qnqj etiam ipfos penitere fpere-
mus/qm duodecim hore funt diei/ nec ipfe deus uult mor-
tem peccatoris fed dat tempus ut conuerratur & uiuat . q> fi
uniuerfaliter orbus didum fit id maxime in fuo uicarioid
pietatis & mifericordie numen (quia oium noftru cura gc-
ri t/8L feruu feruoptdei diledis fe exhibet) magis habere lo-
cum pie credenda eft/ac Chnftus refpides Pettu m uno ntr
tu oculo ^ ipfum ad penitentia prouocauit & latrone eum
ut deum in cruce confitentem lecu in illa hora ducit ad pa-
zadifum/5t clamet propheta in quacunqs hora peccator in-
gemuerit uita uiuec& no morietur/& fcandalti quide pati
opus pufillop/ 8t minimo^ eft/dicente xpo.Si quis fcanda
li zauerit unti de pufillis iftis minimis .i. qui in fide pufilla-
nimes funt & minimi.Non enim conftantiuin illa eft fcan
dalizaxi nec minus conturbari de operibus alienis na fi oi-

« i.»

m

• - t

* i \ .

deam prelaru meu fcin fouca ptecipirare uel le an ' debea &
ipfe fequi illum fecu in foueaVprofcdo no nifi fuerim amer
& ftultus ficut lam didu[eft & propterea ut emennbLS puf.
filorum & hmoi fimplirium perfonaru huiufmodi fcanda
la euelanrur fedes apoft.& ecd. iam per uniueifum mundu
fuffirienter per multos pdicatores &dodores prouiditne
ignorantiam habeant inuincibilem ac|ex iuditio temerario
fiet ex tali fcandalo aiam faciat homiddam ♦ Quippe & fi
ex ignorantia craffa hoc accidat illis/ inputabitur eifde qa
faiptum cft ignoras ignorabitur& ,pprerea didt deus/ duc
Ius cft populus meus in captiuitatem quia no habuit foe-
tum ♦ Et xps cu dixifiet ei Petrus/ fds quia fcadaltzari funt
iudei/ audito hoc uerbo &c.R ndit/finire eos quia ceri funt
& duces eoji« Nihilominus canere debent o es p relati qu
per ea que faciunt mala non ioJi moriuntur/ fm Gre. &tu
qui paritis humana infirmitate & curare fartagis aliena/ p-
cuna ne tibi dicatur/ medice cura te ipfum. fct tande ex pre
mifiis liquido patet qualiter papeuelle detrahere crimino-
fum eft/ & ipfum pnuarim panicularirer/coiter/ iudicare/
aut quo uis modo aut exquifito colore ipfum papa defpice
re(aut tp deus auertat)eius fpemere inias/letale ciime eft &
mortiferum. Cum neminem recognofcat in terris iudice
nec minus fuperiorc/ rufi in cafu ;heiefu/ ( ppnfime fumpte.
CTSed q» intranfgrcfiione uoti & per iuru poflit difpefari
materialiter faitem/ hoc eft didu quo ad tranfgreffores &
non formalirer/ficcp perpetrari piuriu& tranfgredi uotfi
effer de fe licitu/ nulla eft mter dodores diuerfitas (dico p
papa) qui etia fm multos pot in uoto folemni caftitatis di
fpenfare. Et iftud folet ab aliquibus dodoribus fic imelligi
q> papam difpeniare poffe in precepris prime tabide que
magis funt obligatoria /quia ordinantur imediatius in ip-
fum deum €c in honorem diuinu magis tendunt& obligat
ad femper hcet non pro femper/intelligunt enim iftud du-
pliciter.Primo per ipfop pcepto$e transgrefftone . Secudo
per ipfote transgre flo^ abiolurione/primo modo papa no
potell di fpenfare in pteceptis dei ut q> alicui liceat dei man-
datum tranfgredi uel uotum & contra ipfa aliquid agere/
quia papa diuinam legem nd codidit nec poteft ipfius uim

obligatoria ut Gc auferte notum efh Sedfecudo modo pot
quia abfolutione & pene taxatione transgreffo^ p recepto,
ium dei in aliquibus cafibus Gbi iefeniat/in aliquibus ueio
aliis a papa comittit & urgente aliqua coi utilitate aut coti*
graa ratione feu caufa nedum difpeniat/fedea quando illi-
cita funt etiam fieri/iura minimepermittunt/feaqn funt j>-
ficua uel dubia/tunc in ipfis cadit difpenfatio.Vndc differre
notu aut nuamenta ad tempus de Concilio ufi celebrando
refte & nunc legitime diftulit ufqj ad aliquod tempus ' ali-
quibus eminentibus caufis maioribus canonice & legitime
impedietibus quo$t cognitio iudicialis no dependet ab ali-
quo ipfo fum.Pont.inferiore/ficut & augere numerum «pt*
Card.ipfius met eft cognofcere & iudicate qui totius reip,
utilitatem in manu tenet/habet enim prouiaere utilitati no
/olum unius hominis ud unius populi/ immo totius mun-
di & ipfius cor eft in totius mundi adore ,f deo qui uerrit
illud ubi uult & differre facit uult & que ad utilitate eccl*
fponfe fuc & totius numeri eledoyt faciunt & concernunt
comodum xj>ianitatis & totius mundi regime intriniecus
ieuelat diuina fuidentia & fpirat prindpaliter que uult ob-
fcura fieri aut occnlta aliis qm i pfe folus futura contingen-
tia bona uel mala & tanq certa cognofdt que occulta & in-
certa olbus hofbus fafta funt & uias per quasperuenitur ad
futuru comodum contingenter folus iple deus cognofdt/
& cum fragile fit & fallax omne iuditiu humanu fepe uiam
& modu qua arbitratur & ex illimamus medio 51: deterior
eft & magis ducens ad pemidem nifi ad hoc fpecialitei fpi
ietur a deo qui etia hoie no percipiente contingit, Vnde fpi
ritus ubi uult fpirat/& uoce eius audis & nefeis unde & bo-
na gratis data que cocemunt publicam falute et a no frien
te pronuntiatur & promulgantur/utpote de Cayfa qui mo
dum humane redemptionis iudicauit & pphetauit nefries.
Melius eft ut unus moriatur pro populo q tota gens pereat
fimiliter Balae .ppheta a zina locuta eft & fufrirauit fpm da-
nielis deus in condemnatione Sufanne innocentis qua oes
credebant 8 c exiftimabant illam fuiffe refte iudicata ut lapi
daretur : Vnde abfeondit deus multa a fapienribus Sc reue-
latilla famulis df dona htnoi feugratie ficut U fphetlc

dona gratis & non gra tu facientia exiftunt/& legimus fepr
paganos infidelefcg principes multa egregia bona & precia
ra gefta ex fuo grie laudabilia feciffe fortitudinis & iuftitie
Rurfus colla t cp ficut cum aliisporefl difpcfare fuper hmoi
transgreflionibus uoto^ & iuramentop? & aliisquibufcuqp
criminibus et oespenitenrcscnmipfis difpenfare& plena-
riam oi um peccatore fuoyj concedere & per fuos confeffo-
res ydoneos ut quotidie fit ab illis abfolui polle declarat &
claufo inferno eifdem portas paradifi referat, Cur de eodem
thefauro ccclefie cuius & clauiger & ihefaurarius eft fupre-
tnus fibi ipfi ptouidere nequeat i per fuum ydoneu cofeffo-
rem ficut ab hmoi criminibus & aliis grauioribus abfolui
pofiit & ualeat & fe penitenrcm abfolutum refte credat U
exiftimet/debeat quo<5 exiftimar/ & reputari abfolutum ab
oibus^preteritptoculdubio nemini qui& de ptate clauium
& de faaamento penitentie refte& catholice lcntit.Et dato
cp aliquis papa offendiffet in illis qui & non offendi fle po-
tuit ex caulis prediftis/immotalis caufa occurrere potuiffel
cp coplendo uota & iuramentu plus demeruilfet apud deil
qua aliquibus hoibus complacuiffet fortaffis/ficut heiodei
male inique fecir iuramentu in dccollatione ,b. Io« bap. ob
coplacentiam aliquo^ copleuiffe quare cocludut doftorei
& merito nullu uotu aut iuramentu illicitu effe complendd
& cp de fe et uidetui effe licitum & complendu de per acci-
dens & roe alicuius caufe feu tpis foret illiritu / & ut fi iuro
& polliceor piedicare ueibu dei quod eft opus heroycu &
ualde meritoriu de fe ueru & hora & tpibus accurete necet
lirate baptizandi uel fubueniendipaictibusextrema necet
firatem patientibus aut etia fame potius: in hoc cafu & pro
illo tpe predicando offendere cj fi iuramentu hmoi aut uo-
tum ce exeeutus. Illud manifeftii eft/ quia maius bonude
fefepe roe tpis efficitur minus bonu& econuerfo ut unus
panis tpe extteme famis plus prodent uni q mille duca.auri
ii haberer/& fi dicatur rationes noftras concludere folu in
foro confcientie & nocontcntiofo. Rrideo cp ueru eft prin-
cipaliter fed minus principaliter feu deperacridens/ conclu
duntetquoadomneiudiriuqa occulta funtdiuinirus pa-
pe infpixatain co cafu/& in foto cotetiofo nemine in tegei»

P

* 'Jr

I

pipa fuperiore recognofcit/nt plane ex fupradidis pj qrfaie
inanis eft opinio & rriuola illote qui redarguere grauiter ni
tuntur fatagunt aliquem fum.Ponr. pro hmoi tranfgreffco
nibus Se fortius eft ideo et depofitione dignu arbitrant
uel tota propterea reformari ecdefia in capite Se in mebris
predicent illius fpiritus fandi eulogii i memores omne cor
merens& omne caput languidu/& rurfus omnis ho medax
Se defedibilis per natura/nec prium in eo poffet deus facere
ut predidum eft/quippe (i princeps erret in aliquo ut homo
Se non pudeat cora deo penitere quiab alio punire in terris
no poteft 8e habeat q (ut ad rede principandu 8i bonu zelu
Se uehemente erga iuftitic Se pacis minifteriu opus Se affec-
tionem qui ad coe bonu hmoi pro torius xpianitatis aug-
mento & robur Se ab hoibus Se ab ipfo deo principaliter Se
immediate nofcif fore & efle creatus & inftitutus / no ppea
prinripandi deferit dignitatem/nec minus de per fe offen*,
dit illam quia prindpaiia Si maiora exequitur que tali offi-
do Si dignitati funt principaliter adnexa/exempla uero bo-
norum operti bona funt/ non tamen effentia offirii intrin»
fecus attingunt/ncc ad illud exequendu feu poffidendum
funt de neceflitate requifita/fed potius de p?r accidens Se de
bere effeexiftunt/nccobftatfi aliquis Ro.Pont. iuuerit an.
uel poft adeptionem papatur/eft enim eade (pedes quo ad
centiam peccari/licet gradus dignitatis alteretur/ manet tn
eadem perfona fubieduq? Se obiedu quo ad bonitatem uel
malitiam cuiu (libet adus moralis manifeftum eft Si hec de.
jfta parte condufionis dida fufficiant maiore diduriin cor
relatio fequend •

CTQuodpape eft deridere diceffionemfi
que in materia fidei altercatio feu coten-
tio in Concilio uniuerfali contingent»

fua fum.eccl. ptate procedendum effe cenfemus qm difeen
fio feu difcorciia inter patres Concilii Se papam in materia
fidei aut eft materia illa iam diffinita prius per apoft.fedem
quam patres Concilii aut uellent refutare aut i mutare Se in

tali cafu & n6*alias procedit priripaliter’ noftra coclufio que
paterperbeatu Hier, in.c.hec e fides. 24.q.i. & in hoc fenfu
uidetur intelligenda glo.fuper.c quodcuqj que ita dixit ar
gumentum quod fentetia tonus eccl. preferenda eft roma
ne (i in aliquo (ibi cotradicant argumenrum.<>5.di.legimus
fed contrarium credo argumentu hec eft fides .24« q.r. nifi
enaret Ro.eccl. q> ron aedo peffi fieri quia deusnon per-
mitteret argumen t u infra eade refta.&.c. pudenda .Ite glo,
fuper «c nemo .«jq.j* fic dirit ar. q> Conalium non poteft
papam iudicare ut extra de ele&.c.fignificafti.Vndefi totus
mundus fentiret cotra papam uidetur <p fentenrie pape ftan
dum effit ut. 24. q.r. hec eft fi des. hec glo.

C7Sc eundo pofiumus loqui g> predifta materia fidei noti
dum fuit diffinita fed ueniret in Corilio diffinienda ad ob
niandum alicui noue herefi ucl aJs/tunc in tali cafu regula-
ziter magis ftandum fore puto indirio patru de Concilio c(
iudirio Ro.Pont. q> uidetur emanari ex glo.c.anaftafius.d.
. .r^.que ita habet papa tenetur requirere Conriliu efo^ ubi

de fide agitur^ & tue finodus maior eft papa f m quid «f. ma
ioritate diferetiui iuditii & falubrioris/quia ubi multa Con
cilia ibi falus.N a ut Ber. dirit que maior fuperbia q q> unus
homo toti congregationi iuditium fuu pieferat tanq ipfc
folus habeat fpm dei propter cj> archidiaconus approbans
glo. prefati capituli Anaftafius dirit periculofum effet fi-
dem noftra comitere arbitrio unius hois & no modo papa
uniuerfali Concilio fed etiam unicuiqj qui melius fentiret
deberet credere plufq fibi & maxime quia in Conciliis hu-
iufmodi folent effi dofiores flf magiftri in faaa Theologia
qnq etiam fuperioribus peririores etqui diutiu* ftuduerunt
in facra feriptura & ea que fidei funt facilius a fimilibus fpe-
culantur dicemuntur & definiuntur ubi funt diffinienda ut
prediflu eft in iam diffinita uero per ipfos doftores theolo

§ os f m eorude decreta multa po fiunt canonifte quare lau-
abile eft Ro.Pont multos habere theologos qui altifiima
fidei & facramento p myfteria altius ceteris fuo loco & tpe
■ lecognofcere poflint/ficut exeplu habemus de beato petro
qui licet effit fupremus pont.& papa ac prtnceps apoftolo-
mm per faluatoiem mundi immediate cofhtqtus paulo tft

t •

l

apoftolo & dodore theologo refiftendifibifuis ratio buS
adquieuit de quo pulchre Cyprianus in quadam epiftola
ita loquitur/nam nac Petrus quem pnmu diis elegit & frp
quem edificauit ecckfiam fua fecu paulusde circucifione
poftmodu diceptaflet nec uindicauit fibi aliquid iniolertec
aut aroganter nltumpfic nec dicere fe primatu tenere & ob-
temperari a nouellis & pofteris fibi porius oportere nec dc
ijxxit paulum q> ecclefie primus perfecutor fuifletfed Con-
cilium ueritatis admifit Se rationi legitimequamPaulus
uendicat facile conceflit documentum nobis 8c concordie
tribueriutnd peninaciternoftruamfmus fique aliquem a
fratribus 8C collegiis noftris utiliter 8c falubrirer fuggerun-
tiir fi fmt uera & legitima ifta porius q noftra dicamus/ dixi
mus aut notanter regulariter quia qriqj unus homo & ma-
xime ipfe papa multiplici refpedu in aliqua materia melius
fentiret ceteris omnibus &ficutfm coem opinioej fanftoje
in fola uirginegloriofa tpepaflronisfidem Sc totam ecde.
urempermanfifle certe perhioetur omnnibus apeft. axfro
ficut & coipe fic Sc mente deuianribus Sc diue uirgini diftfi
cft a xpo paftigte muTxecce filius tuus fic &peWcui comifit
totam ecclefia Si omnes ou es/dixit ueriras ipfa incamata&
infallibilis pro te orabo netre/ut non deficiat fides tua / nc
dum xps hoc uidebat fed eriam te oraturiipro hmoi coftan-
tia fidei in Petro dicebat & itero dixit eidem.Tu es petrusAe
/uper hac petra edificabo ecclefia mea .Vnde ficut ad Periu
fic Se ad fuccefiores iftud uerbum tranfiens facit quemlibet
papam certum & indubitatum totius ecclefie fundamenta
fupet totum ecclefie edifitium conftruitur 8c fundatur . Vn-
de pie credendum eft quod in papa fidei firmitas 8cjntegtv
tas dubiis aliquibus etiam emergentibus iu ipfa congrega
tione Concilii ex fpeciali dei auxilio interdum maior perfi
ftat pro qua congregatione ficut fingulariter pro beato Pe
tro ut non deficeret in fide nullibi Chriftum orafle legimus
iftud quidem fi contigerit quandoq* regulariter nero cong
ergationicanonicecongregare in definiendis & nonnam
definitis in materia quacuncp fidem tangente ftadum fore
cenfemus. Ethec de tota hac conclufione principali dida
fuftidaqr.

CTSeqiriturprima Corref. eiufdem.f.ConcIu S*

. g> non ari eleftores fanditarc perfoneqrum fa *r
pientiam feu uiden tia qriqj refpicere debet.

COlltTft Gorre. arguitur ficprimo/quia

^ vi4 vvliu i» pnpa dcber conformare fe diuine uo-

luntati in gubernando totam Chriftianitate/fed homo qui
eft uite Cmflioris facilius conformatur diuine uolunrati q
alius qui non eft ita bonus/igirur fcmper papa uenit digen
dus qui eft uite fandiobsJvl.iiorhuius rationis eft nota/&
patet per illud uerbum Cbrifti qui non facit uoluntate eius
qui mifit me patris non eft me dignus, maior probatur per
illud profete in perfonam dei non adcfit ad te cor prnunm.
Super quo dicit Aug.q>corprauum &piftoitum habet qui
non uult quod deus uulr.Et confirmatur/quia deus abfcon
dit illa lapientibus & reuelat ea paruulis cum uolunras diui
na occulta fit. (T Sccundo arguitur ficfcriptum eft in ma.
huolam anima non in troiuitfapientia/ ergo homo melio
iis uire in papam eligendus eft. CT Tertio ficut eft eligen-
dus aliquis in Jummu Pontificem fic debet eligi (impliciter
fumme bonus, hoc didat ranoipfa naturalis / (cd qui db
fandioris & melioris uite fi m pl icite r eft (umus firmelior ec.
nidetur q ille qui eft deterioris uite/ergo femper ille qui e(t
fandioris uite pferendus eft fapientioti & prudentiori.Coa
firmatur quia effe bonus fm nffeftu & effeftu.f.uoluntatedc
opus uidef ce fume & fimpfr bonus.f' Cluarto arguif piati
quicuqj drit efle briexeplares qn pea q faciunt no foli mo
riuntur fed multos ad morte fccu traunt male uiuedo/ergo
a fortiori papa debet eligi q fit inftar Sc exeplax bonu oium
aliojy quia eft flatus piato ft.pna pj p Iocu a fortiori & aris
<ft*b»Greg.in mora. Sc feriptu fit in euan-Si quis fcand aliza
nerit unu depufillisiftis mininus expeditilli ut mola azina
tia alligef in collo ipfius Si demergaf in mari.Cofirmaf qa
retraer fit & male uite placere multos fcadalizat 6t a uerita
te & auiitute deuios facir.f Quito arguif fic/qlibetekftoi
det fe coformare iuditio refte rdis in eligendo /fed- reda ro
magis dide meliore efie magis ehgendu/ergo q eft fftioria
Sc melioris uite fapietiori & prudetiori £feied 9 e/ maior pj

v

qui fecus agens peccat/minor etiam proba ( quia maius bo
num magis eligendum eft q minus bonu / quia maius mi*
nori bono preferendum eft .

CTln contraria cft q> feribitur extra de ekc.c. ne pro defe*
du.&.cdudii eo.ti,& ferme per totu/fatis eft enim g> in ele
do nullu coperiatur canonicu impedimenta & eligere fuf-
ficientem & ydoneu quia Cenones no plus dicunt/ & ideo
conformando feipfis non agunt contra reda confcientia
eligentes cu canonu ftatuta ab oibus cuftodiri debeant U
nemo ex luo cenfu fed $m coft audorirate procedere debet
maxime ubihocexprefTum habent extra de confti,c.i,& ca*
non quedam redkudo fit ex facris Conciliis emanata . Vn
pro fuffiriemi teneo illum cui nihil deficit de neceftario re-
quifitis pro illius officii exeeutione ad quod prouenit pet
eledionem nec ad aliud tenetur refpicere eledor/ficut qua»
do pado & condidionc appofita inter aliquem feruu & do
minum quoru pro ieruimte unius anni teneatur & dare ati
ieos decem & in fine anni hoc facit talis fufficienter foluit
& de condigno & fufficienter folutus eft ydoneus feruus/fi
ucrodns plus dare uelit quia ualde bene feruiuit iftud eft
de bene efle& de congruo no tame ad iftud tenetur/ fic in
ppofito fi aliquis coperiatur qui eft ualde bonus & dodus
& alius (apiens&prudensfuerit/ftd non eque bonus non
tamen cum equa facilitate primus eligi poteft ficut fecudus
tunc eligendo fecunda nd peccat eledor nec adprimueli»
gendum magis obligatur & fadt fuffiriente adu & fuffide
ter iuxta inftit.Canonum eligit ceteris tamen paribus do*
dioi femper & eligendus & propinquior et & magis ami*
cus & ubi cum pari & equa facilitate qui eft melions uite SC •
no incipies nec notabiliter inexpertus aut in pre didis puro
cfler perfonapt exceptio fi fecus fieret. Idemqj cenfeo efle
dicendum de notabiliter dodiore/& iftud erit fi aliquis de
collegio .yr. Card. ficut coiret fireligaf fecus effet fi fieret
cledio de aliquo exrra collegiu/tunc ad magis fandu & ma
gis dodum & refie uiuente & cereris paribus'fcmper ad do
ftiorem declinare debent eledores ni aliud im pediict cano
meum impedimenta & cum equa farilitate melior haberi
poflcr.undc opera noftza quedam dependent ex pcepto dei

ad ecclefie/qaedam ueroex Coalio ex $cepto ecdefie fea
ex infti. facrap: Canona faris eft eligere ydoned & fuffirien
tem & boc obmittendo deflores qui fdenter infufficientc
Se non ydoneu eligunt grauiter peccant quia contra cano/
num ftatuta & contra redu iuditiu rationis & ecdefie prece

pto tenen tur/ficut quis intrando religioni
continentiam 8 c uirginitatemmelius faceret quiatopus'ero
garionis fadt non tu ad hoc ex precepro tenetur quis/ quia
tunc omnes non religiofi non u rgines & no continentes
cfient in ftatu damnationis q> cflet abfurdum profiteri .Vft
Apoft.r.ad Cor.7.dicit de uirginibus aut pveceptu drii non
habeo Condliu aut Do.& ad Corinth. 8 .ait/ non tri im-
perans dico fada ex ah'094 follicitudine ueftru bonu inge-
nium comprobans.Vnde opera ex Concilio beet fint ma-

unu eft ex Concilio aliud ex precepto «f. reddere deo uotu
per emiflionem.Habere ergo bonu fuffidenre & ydoneum
prdatum eft ne cedtatis & precepti habete meliorem & do
dioicm & eft Concilii & utilitatis «

CTEt ad argumenta ad primu dicendu/q> non efteertu an
uelit dns fandiore cligcdu qnquidem degerit Dauid/ qui
fuit adulter & homicida beet poftea fuerit& eft fandus qui
iegit ifrael fimiliter uoluit regem Salomonequi ydolatra-
uit.b. Petrum qui ad damore ancille xpm negauit un uult
ipfum eligendum forte potius qui beet non fit melioris ui
te habet homo illa que funt nugis reqfita ad bene & refte
gubernandum & fariunt magis pro augmento rei publice
& pads nec fequitur (i deus uult fandiorem 8 e meliore ma
gis eligi q> propter hoc iftud reneatur uile ex precepto^dige
te/nam deus uult magis abquem rebgiofumex Concilio
& tamen non intrando rebgione non peccat nifi aliqua li-

gna talis uoluntatis diuinitus & fingulariter emifla propter
hoc uidilfentfeuapparuifTentfuper eligendum ficut fadu
legimus in multis fandis uiris & ficforetpdtn digere aliu

3 ipfe Heus fpecialiter eligit & uoluitperhuncmodu fpeai*
luex eligenda ex uolucatc bne placiu/prettrca poteft dia' ap
lex diurna & potiflimu (ignu diuine uoluntatis in qua legi
«nus qn^ peccatores dum promomfle ad regime tenemui
nos confoxmare uoluntau diuine intelligendu eft refpedu
eojfe que fuut ex pxecepto/non aut refpedu eo^ que funt ex
Concilio ut in propofito. Y ~ Ad fecundu dicendu q> illa au
doritas loquirur de fapietia pxout eft unu de feptem donis
•ff. perquam plene xpm intelligimus & fexuimus illi in ca-
ntate que e fle non poteft cum malina in anima. Vel poteft
dici ay loquitur de maliuoletia animo jt hereticof^ ifideltu
qui non credunt in xpm nec uolunt illum liue legem diui,
nam nullo mpdo colut immo faciunt multa blasfemates
illam/&manifcftumcftq> tales quacunqj fapientia polio
xent &prudencia ncquaq iunt eligendi uei aliter cy no intro
iuit fapientia que faatad caritatem non que facit ad regi-
minis ueritatem. (£~Ad texti unegaf aflumptu quia nfig
eft inuenire perfedu & folus deus eft talis fummus& fimpn
citet bonus. & ols purus homo mendax & uertibilis per na
tutam humanam Si £ragilem.V nde faluator dixit/ quis pu-
ras eft fidelisfctuus & prudens que conftituit dns fuper fa-
miliam fuam i quafl dicat nullus in tali gradu petfedionis
coperiretur Si rurfum per profeta omne caput languidu Sc
omne cor meres. Et ad probatione dicif q» em affedfi neq;
effeftfi nul lus fle profla poteft in uia nec tantu bonus aur
fandus quin fananor fleri poflir/quia deus ipfe poteft capa
citatem etiam ipfius affedus &effedus feu uolutatis&ope
tis magis ac magis augete & dilatare. Pro quo eftfciendu
cp quemadmodu artes mechanice fle ordinate funr& diftin
tte em fpeciem ut quelibet ipiaje habet fuum finem &mate
riam determinatam circa quam uerfatur/fimpliriter & libe
rales fua obieda diuerfa ficut q» obiedu/unius fle ab una c6
Aderatur q> ad aliam non expedat ab ipfls quoqj obiedis&
materiis recipiant fuam fpeaflcam diucrfltatem exemplum
primi ut fabrilis non uerfatur circa frenificatoria nec pidu-
xa circa domificatoria Si fic de aliis/& eft unus erit cxperriC
Auius Sc apriflimus ad pugnandum qui ad fabricandum Si
axtem fabrilem exercendum eft penitus inabiiis 8c inexpej»

tns/ita in propofito aliquis erit ad regimen animapi ita bd-
nux q> non enet pio religione aut ardiori fanditate ydone
us Si ecotra ficut fandus fimplex & deuotus qui nullatenus
edet pro regimine Si cura alicuius magne coitatis ydoneus
quia ficut anes intra fe Si fcientie etia diftinguuntnr / fic 8i
fandimonia Si religionis uirtus feu fandiras a prudentia &
lapientia aftutia Si mduftria diftinguntur.& ficut una ars fi-
ne alia e fle pot in aliquo/fic uirtus regiminis uigebit i uno
nullo modo erit in alrero.fic de fecundo dicendu/aliquis
enim erit methaphificus qui no erit canonifta aut medicus
& aliquis eft logicus qui no erit phyficus/quare illa confe-
quenria non ualet/ifte eft bonus faber ergo bonus miles/
nececontra.Sic in propofito no fequitur/ifte eft fandus SC
nielioris’uiteergoadregendu melior Si magis ydoneus/
qm fpedalis uirtus Si ars artiu eft regimen anima pt/na non
uidetur q> beatus Francifcus uel diuus Anto. heremita fuis-
fenr ita ydonei ad pnnapandu Sc gubemandu alique prin
dpatum feu aliqua magna coitatem ficut fuit Dauit/ Sala-
mon aut Carolus magnus fiue, fandus Ludo. aut aliijftrc-
nui Imperatores & Ro. Pont, quos.no tm fimplices Si fan-
dos quantu fagaces prudentes & fortes in regimine hmoi
ede oponet/qui ad morte ufqj pro loco& tpe decertare pof.
fent audanus.pro augmento reipub.& ecclefiaftica liberta-
tc/ft renuus enim Petrus apofl . princeps & non loanncs uur
go euangeii fta Si multu priuilegiatus/inftantc hora captio-
nisxpi clamauit ad ip;/ fi oportuerit me mori tccu no te ne
gabo 8t lpfum folii legimus cuaginade gladiu Si uulnerade
Maichu/ac citius arma detulide/que oibus a xpo erant tunc
iuda deferri dicente/qui no habet gladiu uenaat tunica fua
Si emat/fic in propofito aut eminente bello aut amioyn ne-
ceditate pro manutentione ecdefiaihce libertatis Si fidei de
fenfione Si augmento/ac ut predidu cftab% fimonie labe
uendendo tunica .i, ecclefiaftica benefida/his occurretibus
caufis St orauiu fideliu animali magnis eminentibus peri-
culis porefl uriqj ad axma et uelut alter Petrus pro Chrifto
lidte confugere Si ferreis quo$ gladiis hoftem fuperare Si
deuincere/decet igitur RoPonr.effe fortem &;ftrenum ut
hombilia mortis pericula aggrediaf £ no faceret q fditate

minoris cxifhmt fi utrnne$ tamen equa facilitate haberi pfit
melius agunt & ad iftud magis tenentur eleftores/ut fupra
difltum eft /&dift a animi coftantia 8c extrenuitas quia fecu
laris ptas multu iam eleuata eft & «pfperata ne fuperet eccle*
fiam pto cuius augmento porius &conferuatione a deo no
icitur efle inftitura ut ex fuperioribus eftmenifcftu.Et fuper
illo uerbo Ezechielis.rj.hec dirit dns de prophetis indpien
tibus non afccndiftis ex aduerfo nec pofuiftis uos ut mura
pro domo ifrael ut ftareris in prelio in die domini per do*
imum ifrael intelligitur ecdefia/ per prophetas uero papa 8C
collegiu Card. & prela to 5 ^ eiufdem. Vnde d xit Greg in pa
ftorali cp ex aduerfo quippe afcendereeft pro defenfione ue
ti*aris libera uoce huius mundi poteftatibus contraire.Et ut
uulgo italico dicitur & bene. A pede de lupi denti de cani.
Progreditur Iulius.ii.Pont.Max. aduerfus hoftesRo.eccl.
ad alligandos reges eo jk in copedibus& nobiles ecip in ma
ricia ferreis/qui exurgunt aduerfus deum & aduerfus x£m
cius/ne magis fuperbientibus driis tpalibus tota ipam ecd.
eiufdem auferentibus libertate perturbent opprimant & in.
uadant/& totu xpi ouile hindnde difpergat . q> proh dolor
fioc noftro tpe flendo oculariter uidimus. Vnde tota Ligo
bardia opuletiflimu perhibet teftimoniu ac catholid Regis
hifpanie fuperueniensprefiduifempcrinfsuore facrofanfte
Ro.ecclCutuerumdufde filium decet)opusipfeexercuit &
exercet procul dnbio prope diuinu |& omnes 'qui pro (Ro.
ecdefia uiriliter preliarunt& eoy. peftora femper feiuentad
uerfus eosq fcyfma & bella uolunt/ S>cqj ut magis pedi*
de uirtutescu animi conflantia quite fimplidt is & fandi,
inonia qin plus requiratur in Ro.Pont.preterit nemine.Na
multotfcns per horrenria bella & ferrum legimus in facio
canone impiopiceruices &nonuIlor urebelliu peftora cu
maxima faguinis effufioe /uriqj deucotriuifle/quia exurge*
bant aduerfus filios iirael & propheta? eopt/ nuuc aut ,pphe •
ticum lllucH^s.r.adimpleii uidemus.f.Aftiterunt reges terte
& principes couuenerunt in unu aduerfus drim & aduerfus
xfm eius fed qui habitat in celis irridebit eos & dns fubfa*
nabit eos tunc loquetur ad eos in ira fua & in furore fuo co
tutbabit eos/ & pater filio ait & eiufdem uicario Ro. Pont.

poftula ame Se dabo tibi gentes hereditate.i. hifpnncR fot
titudineiu Se audoritate quam papa Iulius ueius xps domi
ni petit a deo Se per xegem xjaianiflimu Se catholicu hifpa*
norum data cft ei gentiu heteditas Se i magna copia/ dedit
enim deus iu poffeflione tua terminos terre/fed tu pater bea
tifiime Iuli Pont.max.ut uatidnium iftud dauiticu iate co*
pleatur reges eos in uirga feiea Se tancf uas figuli confbn*
ges eos Se quanta fecit deus pro locutenente Iulii pape . ii*
Et nuc reges intelligiteerudiminiqui i udi catis terram &
feruite dno pape 1 timore Se exultateei cu tremore Se appre
hendite difciplinam .i» fana apoftolice & Ro.eccl. fide atqj
dodrinam/extra qua nulla falusexiftit ne qn irafeatur dns
Se pereatis de uia lufta/fepe enim legimus i libris regu mul
tos per principes & quafi infinitos deum interemiffe hoies
propter blasfemia in ipfum Se magna in lege feripturepro*
ptetea oftendiffe miracula. Vnde ftrenuu cigidu atc$ feroce
papa e fle neccffe eft ut fuperbia et rabie principu tpaliu qui
exurgunt aduerfus eum Se ecdefia ualeat fuperare/ na Se xps
ut eiceret ementes Se uendentes de templo ecdefia fignifi
cabat cu flagello uiolentex egeflit/& Petru quo$ ut prefei*
rur gladios tulifle Se portaffc lufln/que fucceffores pro tpc
(altem quo Chrifti collata pape ptas ligatur fiuc deprimitul
aut Chriftus in|terris concutitnr potius/imitari debent Pe*
tri fucccflores in fortitudine Se conflantia animi predeceflo
rem eomndem uiriliter atq> iedari quod Se in Ro.Pont.Iu*
lio^papa *r« Se fadum Se explicatum uidimus /!qn aflurapto
crucis uexillo&i eo preuio/fortes exercitus impertehte &fd
ucnriaio perfonahter agreffus eftfpirituali &rpli gladiis
euaginatis uel ut alter Petrus intra milites concutientes xpj
fefe congefiit ac cum Petri manu potenti 8e brochio dei ex*
celfo Romanu Imperiti & prime fcdis infupabilemagifte*
tium miru immodu extolendo & cu catholica militia/ pa*
xtia propria liberata/ fulcepituti<$ de hofte triumphum .
Ac deo dante fedes apoft. in perpetuu coronata triumphat
cum feriptum fit regnauittdns precindus (fortitudine cu de
core uirtuiu cuius fedes parata eft inetemum Se rurfus deus
dicat fuo locuteneuti quem conftituir principe uniuerforti
Se regem regum/ per propheta. Accingere gladio tuo firpei

i

fenui tuu potenriflimc. Specie tna & pulchritudine tna iit
tende profpere procede & regna. Et rurfus eodem pfalmo
Sedes tua aeus m feclu feculi & populi fub te cadent in coc
da inimjcopt regis, Regnabit igitur in perpetuu Se deus no
faciet uerbum fuu i tritu* CT Ad quartu negatur confequen
tia/quiain preclariffim is geftis/bono^ exeplejegefta cla.
tius prcfpicimus/ficutfuntifta magis c[ in alia uia fimplici-
ratis Se fandimonie quam fi fimplices no refpiciunt in pre-
latis/ftupent & fcandalizantur/& fi ppea deuiant aut cadat
in uia inituris Se in obferuanria diuino^r precepto^ Se cccle
fie pufilli iut Se parui animi. Sinite eos dixit xps Petro quia
ceci funt & duces eo^ Se ue mundo ab fcandalis/x£s aut lo
quebaturde fcandalo pafliuo q> a (Tumebant iudei/iniufte‘ra
men Se inique contra xpui & uerirarc infallibilem.Bona ta
men uite exempla/magis cu premifiis iuuant Se profunt ♦
CT Ad quintu dicitur q> reda ro magis didat prudente &. fa
pientem/cautum/foitem/robuftu/rigiduqj Se conflante fo*
reeligenduquafolumodofandu/nam id didat quod ad
xeditudinem iuftitie& pads ac libertatis ecclefiafhce magis
pro rpe prodcft.Et hoc bonu/quia eoius/ Se ideo magis eli>
gendum cj priuatu quod faci t priuata & fmgularis perfone
fanditas.Et ideo uita adiua Se contemplatiua fimul quam
obferuant mendicantes/melior eftcontemplatiua folii .Si
enimluliusPont.Max.conteplarioni Se fandimonie folu
uacaflet & is fuiffetfimplidter intentus profedo nec hoftes
fuperafiet nec cociliabulu iam inceptu diffoluiflet/ut nuper
kdt fcpfma atqi damnatu cu eiufdem «fautoribus eneruare
Se eftinguere pofTit Se eneruare gloriofa & mirabili cu ani
mi fortitudine fatagit atqj contendit.Ex quibus fequitux cp
papa potius fortis 8C robuftus ac prouidus 3 fandus Se ani-
mo debilis eligedus uenit aliqn>& hec de ifto Corref.dida
(affrdant.

«T Sequitur fecundu Correi, quinte condu.cp theo
logus in eledioc ceteris paribus pferendus uenit*

Pf llfrTrl-flt* primo ^iurifta theologo pferedus (it
^ de Rethoricis& poetis folu hic nulla

& mentio, Arguitur ficdn eledioc Pont.Max.qm didu eft

Moyfi applica tibi Aatoh fratre tuu Exodiis. & Creg, dicit
<p qui adfummufacerdotiumaffiimuntui tanto amore Si
ftudio debent eligi Se iuftirie adherere ut germana uidean-
tur cognatione coniungi/ergo.&c. Secudo papa poriffime
eligitur adiutgia Se lites que funt in mundo exringuendum
&c. ut extra deeledidibus rex padficus/ergo iurifta cui hoc
propnu eft magis eft eligendus ♦ Tertio arguitur (ic /illi q
referunt caufarum Se litium Se huiufmodi qualitates qui re
tferen darii uulgo nucupan tur per fupplica. exponch peten
tium Se orato ft: uoluntates no nili p terminos turis coircr p
cedunt petut<$ Se queruta papa hoc heri ergo ipe p eofdem
quocg terminos debet indere Se cocedere uel negare ppofi-
tafibi fubdito^ fuojt uota Se dehderia ergo iurifta plus cj
theol» eligere couerut in papa'. Quarto fup illud propheti-
cum canes funt no uolentes latrare dicit Aug. <p baculo 8C
manu arcedi (ut lupi.f.iuftitie aduerfari/led iftud eft peipue
iurifta jtvergo iurifta potius q theol, debet eligere collegtu.
dninto regnu a regno trasferetur pp iniuftitias Se iniurias
& cotumelias Se diuerfos dolos &c. fed papa debet ee do
dus Se exptiflimus inter oia ifta/ergo iurifta; in papa debet
eligere collegia potius q theologu.ln cotrariu eft q> feribif
i$.di. q> ad fumii facerdotiu no afpiretqui diuinis ftipedis
Se difctplinis no eft eruditus Se .b.Hier.fortirer reprehendit
clericos & piatos eccl.qui potius i manibus ponat codices
Ipatopi cj euangeliftajr & facre fcripture.Pro quoTciendu e
ficut rheo.eft fupma Se priceps/& monarcha oium alia^t
fcientiaru Se pfiftfie pio falute anima^ & exaltatione hdei&
ecd fpedaliter ordinata& Imediatecj ab ipfis aniculis fidei
ona diuini tus Se no humanitus ab ipfa fapieria infallibiJi&
etema q eft deus monalibus reuelata.D ignii eft et & iuftif-
fimu ut ecdefia que in fide fundata eft|& de porioribus ani
culis fidd eft credere in una fanda Se apoft.ecd.profeflor Si
expenus in theo, primatu reneat ac in ecd.monarcha cofti
tuatur Se fit atehitedor iurifta q in eledione ad papatu pre-
ponatur iu quo coftitutus fciam fui prindpis feu pdecdf.b.
Petri imitari debet qui folum in theo,& euangelica dodri-
na p xpm dignofcif efie eruditus ut tomanistPonr. Se aliis
ccclefie p relatis fpedale Se lingulate preberet exemplum

Vndeanafcefu ad celu faluator mundi fuis difcipulis dixit/
euntes in mundum uniuerfum prcdicate euangelium omni
creature de ut ad fdenria de predicatione de fide principare
declinarent fubiungit qui crediderit de baptizatus fuerit fal
uus erit/qui uero no crediderit condemnabijur/no enim di
xit iudicate fed exerritiu iudicandi relinqnit ipfis pro noui
flima die quando dixit xps eifdem cu federit filius hominis
infede malefiatis fue fedebitis de uos/iudicantes.xii. tribus
ifrael /Si ex theo. confugit fonus de quo loquitur propheta*
In omne terra exiuit fonus coiji 6i in fines orbis terre uerba
eoru/& no eft fonus ftrepitus figurare & tele iuditialis/ de fi
inferatur ergo iuriu de legu exercitia fupfiua funt abfit ima
funt pro iuftitie minifterio de pro conferuatione ualde ne*
cefiaria ficut pro arte militandi pro augmento reipub. & pa
ce fabrili indiget & tamen fabrilis uel faber refpedu hmoi
infima eft de conteptibilis de ficut aromatarius in coparario
ce medici manifeitu eft enij huius ezercitatioes.f.ftrepitus
Si talem iudicii contextationem adRo.Pont.no pertinere
decidere & diffinire fic in pticulari/ fed minonbus ecdefia
hmoi exeeutiones comittit/licet in uniucriali in qnada' ge-
nera lipteeminentia ardua qn^jdiffiniat aut dicemat que ee
bonus theologus cuilla fintiufta aut iniufta non ignorat
agnofeit enim quid conforme legi diuine fit de tunc talis le
gem hab*re uigorc aut quid difforme de contrario/ de tunc
kgem talem ant confuetudinem nullu habere ualorem. Vn
de dicit Aug.q» lex ut mihi uidtf dicenda non eft/quicquid
enim ueriiatis & iuftitie eft in oibus fdentiis & in lacra feri
ptura perfedius inuenitur/ quicquidenim noxiu de falfum
eft in ea damnatur f m eundem / na ipfa fapientie theo.dcfe
tnet ipfa loquitur Si clamat proue.s.permc reges regnant de
legum conditores iufta decernunt/ ergo iufta decanere de
laltem in ecclefia regnare fapientis theologi eft/ tenet pria
per loeu ad-irrefragibili facre feripture audotitate de alibi
effe auru arena effe exigua in copararione illius atteftatur.
Sed cp fit fuprema Si raonarcha oium alia ^ fdentia^ q> eft
afiumptu noftru ,pbat diuus dod.nofter Angelicus.b.l ho*
in prima parte na legalis de canoniftalis, facultas de oes alie
fcientie dicuntur anciile ipfius de folu adminiculatiue iuxia

illud pwn«.f .mifit ancfllas Tuas nocaread artetn.Ifta tiaqj
fcienria qfiquidem quantu ad aliquid prarica/quia de uimi
ribus’theo Io picis &mora!ibus dnceribus ad deu &deoibus
«nudi opibus /na theologus codderat de deo uel q dd funt
aut ducut in ipfum tota eft Termo diuinus ideo didrur theo
logia a thios greeeq» idem tp deuslatine & logos Termo
quali Termo diuinus Teu de deo/Sc qua tu ad utruncg omnes
alias tranTcendit tam praticas cj Tpeculatiuas manifeftucft
ex fufficicnri diuifione& ratione/na fpeculatiuaRi fcientiaps
una altera dignior diriturtum pp forritudiue tu propter di
gnitatem materie & quantu ad utruuqj hec fidentia omnes
alias Tpeculatiuas Trientias excedit quantu ad primu quia
alie Tdenrie certitudine Tumunt a lumine narnralis rationis
humane que potcft errare/hec aut fdenria ex lumine diui-
ne Tapientie que deripi nonpoteftfm dignitate & mate/
lia quia ifta (cienda eft principaliter de his que ratonis hu-
mane aldtudinem tranfcendunr & non contra Ted Tunt Tup
illam omnes alie Tdenrie confiderant ea que rationi TubdtK*
tur/pradcajtueroTciendapfilladignioreftque ad ulterio-
rem finem non ordinatur/finis autem huius doftrinc inqtu
eft prarica eft beari rudo erema ad qua ficut ad ulrimu finem
ordinatur omnes alios fines fcient ia r: prarica^ excedens.
Vnde maniTeftum eft fm oem modu eam effe ceteris dig-
niotem.hec.b.Tho.Vnde Tequitur <j> digniore locfi debet
habere ille qui eft profeflus in ea & expertus c| alius quitucg
in aliis Tdenriis quantucun® experrus/Ted fortaflis dubitati
do dices hec Tdeda recipit dubitatione cum procedat ex at
ticulis fidd alia uero Tdenda ut phifica & mathemarica no
recipiunt dubitatione cue.iRr principia fint euidentiflima/er
go uidetur q» ifta fdentia n5 fit dignior.lecundot hec reci-
pit principiu ab aliis ergo uidernr a fit inferior. Ad primu
dicendu cp non inconuenir rdquoa eft cezdus fm naturam
e (Te quoaa nos minus icermm hoc ,puenit ex 'debilitate in-
telleftus noftri qui fe habet ad manifeftiflima nature ficut
tioftue ad ipffi Tole taba enim prindpia in Te & quo ad c >m
■prehenfores Tun tfclara &euidentiora ceteris prinepiis qua
rumcuna fcientia^/nec hec ratio it militaret proiuriftis q
proprie (ciendam non habent fed potius qu ndl prouiden

tiam feu facultatem qua quidprofequendu aut fugiendum
f m iufhriam prouicfent & dtcernunt/Q» magis in quolibet
di fcutietur . Ad fecundu ueio dicendu eft cp hanc icieniam
fucipere aliqua principia a phifiris cotingit dupliciter. uno
modo cp eis indigeat 8i fic eft falfum/quia talia a deo imo
diate fufeepit 8i fuerunt reuelata ab eo alio modo quod eis
utatur pto declaratione eo que traduntur in ipfa & utatur
illis tanq qbusda adminiculis & ancillis fic fimilis militari
& militaris fabrili & fic uetum eft.Hic enim defedus no ex
ea fed ex parte inrelledus noftri qui ex eis que per naturali
roem ex qua procedunt alie fdentie cognofcuntur facilius
manuduciturineaquefuntfupraroem que in hac fcientia
traduntur* Vnde Si iura & decreta oia beator Aug.&Amb.
Cypriani &c. theologo^ pcepta queda exiftunt quibus iu*
iufte ficut a romatarn pcepta medico p: ad fanandu corpora
les egritudmes utuntur/fic & iurifte et ad fanandu fpintua*
Ies infirmitates que contingnnt ob defedu uirtutu theolo*
galiu aut moraliu que fine illis minime peificiuntur urunf
traditionibus do&op’ theologopt 8i impera topi legibus q
recepte funt a theologis & put funt diuine legi conformes
& fic non fequitut medicus nefeit exequi recepta qua copo
fuit feu codexe cum requifitis materiebuseo modo quo aio
matoriusnecmiles facere, frenu ficut faber aut frenifaftor/
ergo dignior eft aromatarius medico uel faber milituSictin
propofito non feqmtur theologus nefeit texere tela iudida
i i &c.ficur iurifta/ ergo hirifta eft dignior theologo / Dico
tn q> in iudidis & locis forentibus ubi de iuftitia di iure ma
texia legum agitatur ipfos primu loeu obtinere dignu eft /
.ficut di in comixtiombus di condimentis potionu aroma*
tarii multotiens medicis preponuntur/in aliis aut que lega*
les ftrepitus imediate no concernunt prima dignitas & pri*
ma i edes theologo^ funt & fi cecus faciant quando» iuri*
fte quia plures & potentiores & ditiores exiftunt qtheolo
gi ficut aromatarii multoriens medicis etiam ditiores exi*
fiunt /hoc nulla ratione publice honeftadsinfinuanteiu*
lifte fi fint Si ceteris paribus in magnu periudiriu iuftirie ct*
nilis permittat & faciunt pace multopt loquat qui ipforuna
poftq intexeft conixwu faeexe oitunnu Si boc urium ubi

tior quia fuispompis&diuitiis paupertate theologo^ ad
propinquari er debere uerenrur & erubefeunt quos uident
niagis in hoc xpo proximiores a quo dependet immediate
apoftolopL* & theologo^ fcientia/& eft ficut fi aromatarius
medie u in fuccedendo uelfedcndo aut alias honorare eru-
befceret aut faber milite/ ut ex pmiflis refte itelleftis cetera
fi fuerint paria manifeftu eft* Sed q> magis ad papatu colle
gium debeat eligere theologu q lunftam ceteris paribus.
Qua tuor enim modis ut dicit.d. Aug.de Ancona in fua fu-
ma Papa confidcrari pot. Pnmo ex parte ecde. cui preferf
nomine cuius no intelliguntur muri aut menia feu bona te
poralia aut hmdi de quibus infurgunt omni die lites & di*
fcordie ad quod fedandu opus eft prefidiu iuriftaxu fed ma-
gis intelligitur unio fidelium animarum que ut coniugaf
ftjonfo illius xpo &coformentur illi maxime predicatide
& doftrina theologo^ indigetquoru cotinua predicatioe
leftione/difputatione (& non iuriftali ftrepiru) fides : falube
tima / gignitur/ nuttiirur/ alitur/& contra hoftes & hercti
cos/defendirur/ uirrutesqj almarum augentut & premia/ U
pro tali eccl.xps mortuus eft & terrena cotenes ait ♦ Vulpes
fbueas habent/ & uolucres celi nidos/filius aut hominis nd
habet ubi reponat caput /uum. Et Ghfo. in omelia de Pcn-
tecoft. magna inquit cura eft deo de ecd.fua no muro cit-
cundata fed |fide cucumcepra ♦ Et Apoft. .2.ad iCorin. *th
xpi ueftigia fequens dicit ego aut libentiffime impendam
& fuper impendam ego ipfe pro aimabus uefhis. SecudO
hoc patet ex parte ftatus/nam papa ide fonat q> pr patru ita
g, debet efie medius inter deu & alios paftores & prelatos
ecclefie/na fuper ilio uerbo q> didu eft Moyfi Exo.4. in eis
in his que ad deum pertinent & Aaron frater tuus loquetui
per te ad populu dicit Aug. q> fum.Pont.cuius figura gere-
bat Moyfes medius debet effe inter deu & : Aaron quigef-
fit figura alioru plato^/na cuapfe Moy fes uelleti terminare

S ueftiones &:iurgia in populo audiuit a |Ietio cognato fuo
xo.i^.ftulto labore [cofumaris fta’tu in populo in his que
ad deu pertinent & oftcndasipopulo cerimonias &,ritu co-
kndi deum ad lites uero & queftiones determinandas pro-
uide dc omni plebe uiros timentes deum n quibus fit uen

R

;tir & qui oderint auaritiam, Tertio iftud patet ex parte fd
en tam per quam fum. ponr. perficitur/ ficut enim ipfa pre-
fertur oibus prelatis & Pontificibus ita fcientia eius prefer#
.ri debet oibus fcittiis fedutexfnpradidis pateri heologia
«ft oium fcientiaifc digniflima ira cria profefior in ea prefe*
xatur omnibus aliis in al iis. fcienriis profilfts dipnu cft ce-
teris panbus/facera aut (criptura oibus Jegibus pferf mani
felium eft/ergo in papa in ea magis eruditus magis digen»
dus efle nifi alter fuerit tanta prudetia & fagacitate fulci tus
cp ad regimen anitna$£& totius xpi.i nitaris melior notabi.
liter efletpropterea fubiungo ceteris paribus. CLuarto iftnd
conflat ex parte iuditii ufis cp habet papa multa mala fiunt
in mundo que per iura & leges no puniuntur ut dicit A ug*
In. i. Ii.de Ii. ar Videtur in lege ifta que regendis duitatibus
fertur multa concedere arqj multa impunita relinquere que
tnper diuina fcientia ludicanmr &.x.di. fcribimrqdegi
bus Imperatoris no in oibus eccfafticis conrroucrfiis utcrn
dum eft preferrim cu inueniantur ccclcfiaftice & canonice
& euangelice fanftioni aliquotiens obuiare «

CT Ad argumenta prindpalia/ ad primu dicitur cp uerbnm
Grego, intelligitur de lege diuina aut aliter fm .b. Cypria-
& feribitur .x. ducp Chriftiani Imperatores pro eiema uita

5 °pt ficibus indigent & Pont.procurfu rpalium tame mo.
o imperialibus legibus uti debent quat/nus Ipualis homo
negotiis fecularibus fe non impliccr. Ad fecunda dicif/ cp
papa hoc facere debet pei minores que funt in ecdefia utpo
te p iudices feculares ficut nec miles debet facere frena fcd
fabrio illa remittit.Vndeapolloli .7.diacoes digerunt qui
tpalibus infifterent/nec bonus theologus ut didfi eft fupra
a legum & iuriu fcieria nudus exiflir/nouit aut que confor
mia aut diflona funt facre feripture in qua ell profeflbr nec
requirif fingularis fcientia termino^ & p hoc dicitur ad at
gumentum tertiu. Ad quartu dicitur cp hoc fieri debet per
papa p alios facere & no p fe ipfum/ut diftu eft. Ad quintu
dicit bonus theol. habet enim per fe & cu aliis ci rcufpe.
ftis uiris fuflficientead regendu lcienria/&hoc fufficit/ na
papa debet efie pfedus principaliter in lege diuina de qua
$pptu eft lex drii imaculata couertens alas / circa quop: £».

. <\

firtem papalisdignitax principaliter a deo inftitufa fore di
gnofcitur/lege aut humana principaliter fumere pot no ad
imeru principale fed ad aliqd adiutoriu rpale ut dicit aug«
& hr.x.di.na fecit hoc paulus cu aduerfus miuriofos Cefaie
appellauit & ciue romanu fe efle proteflatus eft.Vnde & la-
trare contra lupos qui funt tyranni fcdi Apofto.rcbeiles nc
aias fidcltu fcifmatice uel alias rapi an t& liare ex aduerfo co
tra uolcntes inuadere dnicu grege & fanftu imperiu apoft*
uiolare aut deuaftare aut terras eide fubieftas occupare me
hus eft p factas feripturas q p leges & iura facere quia finis
eius eil cantas iuxra illud apoft. finis precepti eft caritas q
ut feribi tur in Canr.cftois arma tura fortiu qua expoliatus
Petrus/una .n.uoce mulieris peuffus du mori timuit uita.f.
xpm negauit & qua ueftitus dixit obedite oportet deo mz>
gifq hoibus/mamfeftu eft cnij de obedietiaerga deu & de
xeuerentia exibenda fupmo Pont.eiufde locutene ti peipue
determinate theo eft & alia que ad fide orthodoxa diffini*
re & decide re quare theo.bn expertu plufq iurifta ceteris pa
ribus magis fjeru collegiu Cardinaliu eligere tencf / & ide
diccndu dide aliis pcipuis eccl. piaturis & dignitatibus/
Sedq>defide&ptatepapeadtheol.expedat dilputare taq
notu de fe &mamfeftu relinquitur qm ad ipm de deo & de
his que imediate procedut ab eo ptinet difputarefcd fides&
talis poteftas ut lupta didu eft imediate procedit a deo/ et,
go &c.minus principaliter &minifterianrer iurifta cxcqui
p theo* & condimenta dignu eft. Et ifta cum omni pace &
xeuerentia iurifta^ dixerim quos obfecto plus ranoni q afc
fcdui fidem adhibere uelint & in lacro & irrefragabili cano
ne & Iaera feriprura diuinitus inlpirata dod.cxpertos p cete
xis pfeffoiibus ceteris paribus magis reueicantur maiorem
honore & reuerentia exibere curet mercede et habituri ab
eo qui in eccl.triuphanri cofdem do ft ores exaltando certis
& fpedahbus laureis ideo eft ornaturus qui eft xps iefus fa*
lus etezna credentiu/& hec de ifto Corrcl.dida lufficiant*

f Sequitur fexta 8c ultima Condalio*

dufio hec tn fuit fupius uirtualiter pofita feu coti

tcnuuiddicetin ifiu duabus condu. prelcmn*

pf> papa noti ucognofat fupetiore m terris nec potcft ab ali
quo iudicari in terris & nifi in cafu herefis proprie fumpte
pro fui principatus excellentia tantis funt fupra fandorum
patru roborate teftimoniis ta irrefragabilibus( ut ira'audea
loqui) fulcite rationibus &fanftop: canonu luminibus illa
ftrate ut fuperuacuu ccnfeamus alia inducere teftimoniafed
lolum aduerfariop* argutiis & roibus reftat refpondere « Et
fupponimus in primis cp pta s papatus a nemine mortalia
dependet fed immediate eft impenfa a deo ut in principio
fatis probarum eft. Secundo q> Ro.Ponr. nen modo fin-
gulis perfonis eft fuperior fed eriam toto ecclefie corpore*
Tertio q> corpus iftud no eft aliquid coe propter mebra co
gregata fiait patet de alio corpore q> non eft nifi partes ade
quate fimul fumpte & unite ut notu eft. Quarto q? papa pa>
ftor eft Se capnt totius ecclefie & per pns omniu hdeliu iiti>
gulariter & limul fumptopr. Cluito cp ex textu illo.f.nemo
judicabit prima fede fepe alcgato fatis fufficieter inretione
aduerfariop* euacuari uifu eft cu fequatur in eode/noenim
ab augufto nec ab omni cieto/ ncc a regibus/ nec a populo
iudicabitur & glo. ibidem fuper uerbo ab omni clero ait ar

S umen tum q> Concilium no poteft papa i udi care' ut extra
e eledione fignificafti/& fic eneruatur omnis poteftas ter*
rena ne pofiit iudicare papalem nifi famofo herefi Se perti-
naci infeftam & contaminata. CTEt ad argu. pprius acce-
dentes negatur illud affumptuq> noia diftnbutiua copetere
non poffunteongregationi fideliu que unica Se inplurifica
bilis eft paruualet/quia talia figna addita noibus collefti-
uis/ut funt populus/plebs/& hmoi tenentur collediue figni
(icant enim idem cp torum (icut eft illud qd habef ad Heb*
•5« (icut Moyies fidelis fuit in omni domo fua cp exponitur
In tota domo.f. finagoga iudeop» & illud .;.p<,8.c6uerritqp
rex faciem fuam Se benedixit omni ecclefie Se primi Parali»
*r<>. preripit aut uniuerfe ecclefie benedirite deo Se benedi-
xit omnis ecdefia domino patru fuopt Se illud Mattb.r. tut
bata eft omnis Hierofolima cu illolu.tota & ideo illa au&
nec ab*omni clero.i. toto/& ficutin ifta expofitioe fic &{in
multis inter alia patiuntur defedu logices une qua nec d i-
fputare nec arguere rite conuenit notum eft/& ideo nulla ca

r

Inmnia ant rergta^uonefanftu fenfam tama &n Ais pa-
tribus explanatu ad eopt fenfum nili nalde extotte attrahere
nequeunt/quod etiam atq$ etia colligitur ex tex. nunc aut
.«♦di.&.^.hinc etiam di.i7.&.c.fi papa fepe addufto.d.401
qui (ole clarius diftum fenfum & fentenria explicant luci.
diflime.Nec etiam obftat q> dicunt ad auftoritate.f.q» papa
'teferuatur diuino iuditio/dicentes judiciu congregatu fore
iuditiudei/noualetfedbeneeftiudiriudeiquod uult heri
per hiem fic etiam doftores exponunt illos textus de penis
di «3*(ed qua q> que (acerdos iudicat deus iudicat cuius pet-
fonam gerit.&.c.nemo.tr.q.j.no enim homo eft qui ligat
fedxpsiqui hancptatem dedit in auft.aiit prediftis loquen
tibus depapa non eft fic/ quia excludunt omnino homines
a iudirio fuo & loquutur exclufiue expreffe/ut fi dicere nul-
lus homo currit preter forte cettu eft q> fenfus eft q> folus
fortes currit fimiliter ifta/Papa a nemie nec ab augufto.fifc»
preter cj in cafu herefis/ergoifolu in illo pofie iudicari notu
eft fequi 6 c q> infinnarur liquido per illu tex.alio^.9 q.^.ha-
betur enim ibiq> alio^ caufas deus uoluitp homines termi
nari led fedis iftius prefulem fuo fine queftione referuauit
atbirrio/& notatur eric.ereftione.79.di4 Ex quibus patet q>
fantafia aduerfario^ no exponit auft«& difta fanftop pa-
trum/fed magis fe opponit his rnfionibusrationabiliter re
feruaris iamexprefle obiefta pcr-cos euacuemus dignu eft.
CETEt primo aaillud quod adducuntMath.18.fi peccauerit
in te.&c.q» ipfis apparet achileum /argumenti! dicitnrq? in
papa illa auft. n on habet locu quia nec habet fuperiore in
terris ad quem poft denuntiatione iundicam pcaftigarioe
poflit aliqnis recurrere prout denuntiatio iuridica requirit
quare.b.Ber.fcribens Boni pape quis faciet mihi iuftiriam
de uobis ait fi haberem iudice ad que uos trahere poffem/
iam nunc oftendercm uobis ut parturiens loquor quid mi
hi eminet extat quidem tribunal xpi fed abfit ut ad illud ap
pellem uos/hcet enim papa fit proximus & frater natura U
fide fuperiorirate tn & dignitate eft princeps & caput/Et li-
cet poflit propterea fimpliriter admoneri/ qura caritas eft/
non poteft tamen corrigi. &c.Et ad {idem uidimus multos
illu m i nari fli m os doft.fi Albcrtu magnu/heniicu/Pctru de

Palude/ Aug.de Ancona.& conformiter facris & irrefragi.
bilibus fmxionibus ecclefiafticis loquentes. Vnde per lacra
feriptura in prefenti conclu.lntelligo no lolu uetus& nou d
tcftamentu/ fed decreta fando^ putiu que fpus landus per
eos 6c ecclefie Gi mortalibus in lalutem rideliu uoluic propa
laxi Gc reuelata obferuare uoluit.Na uera uicentes in eodem
fpiritu fic propheti Gc apfi locuti funt/huic igitur facris Gc it
rcfragibilibus documetis Gc difciplinis propoffe innidmut
nec loquimur pro libito uoluntaus ut patet rede iftud opus
intueri uolenti/& fic dns erit mihi adiutor Gc defpicienf ad
uerlarii ueritaris q> loquor femp cu hunnli corredioe.f.ma
tris eccl.oium fideliu matris &magiftre. Ad.i.obiedione
que eft fatis cois Gc fumitur ex illo ad Gal»z. Vbi paulus did
tur reftitiffe in faciem ipfi petro. hoc nihil facit pro aduerfa»
riis cu aliud fit refiftere Gc fe opponere pape,ubi eminet peri
culum fidei ut tunc Gc eccl. aliud eft imperare feu per cos*
iedionem pene punire q> no nifi fuperion couenit qualem
papa in terris minime recognofcic ut rite probatu eft fupra.
Et rurfus patitur defedu logices fine qua difputare conterv
detes coreojc uanueft/arguutenim a fuperiori ad inferius
affirmatiue refiftere enim eft quoddacomune fuperius ad
punire & iudicare ficut no fequitur poffum refiftere tibi itx>
«uriand aut uolenti me percuttere/ ergo poffum te iudicare
punire.&c.& ficut nihil ualet ifta pna fic nec multe alie/nec
ex hoc in paulo condngit aliqua fuperioritas lupet Petrum
fcd magis in ipfo caritas excellens Gc in petro eximia humi
litas ut fandi exponut oftenfa eft/ imo hec aud. potius mi
litare uidef pro nobis q tenem 9 papa poffe caritaduc admo
neri &per aliquos graues prelatos ficut etat tunc inter apo-
ftolos poftpetrum paulus caritatiue admoneri &crrantem
in fide p~r publicam Gc famolam hereffim ac pertinacem ca
dentem direde luper fimbolicam orationem non folum /
tunc Gc in tali calupoteftrefifti eidem fed poteft puniri Sc
iudicariac prefcqui debet, ut anrixpm/publice aut obferua
te cerimoniis/ fed iudeopi que erant mortua Gc mortifera/
nullo modo licebat fine eminenti periculo fidei Gc ideo pu
blica indiguit corredione publice peccans in nullo alio ca
licuiflet pau lo nec alicui fubdito liceret nifi ubi emi n erer

periculum fidei & Paulas cxccffifle t iricottt&ione fi publi*
ce pro quo omniqj alio crimine & reftitifler. Ad aliam que
fijmitur ex obiurgarione fafla Petro #.q> adagenres diuer-
riflet non poteft argui ex hoc q> ipfe admifit ali quas quere-
las cp ideo prelari teneantut admittere etiam reprehenfioes
fubdirorum & facere fe eifdem fubieflum nec iudicio eorfi
fubiici debere » ut re de colligit canonifta ex didis. b. Greg.
.e.petrus*2.q.7.& eriam gratiani ibidem / & mrfus hec pn.t
peccat ficut & fupradida non nouerut li. topi. ar. iuditium
enim fui uicari non fubdiiisfed libi relinquit deus/ poteft
enim illud Pauli de fe dicere propria ad Corrinth 4. Qui
autem iudicat me dominus eft.

adeaquefumuntexCondliisBafilieri.
l«lis & C 6fta.utpolicemurinconclufione ip-
ia fexta neniamus.licet premifla ferme omnia papam in rei
iis no hfe fuperiotc oftenderia fundamenta ipfojt euacuet
penitus & eneruet/& q> Concilia no a xpo fed a papa i me
dia ia redpir ptatem ut in predic.coclu. fuit probat u/ & q>
fortius eft no uidenf p conclu.nras milirare/errauerut enim
ab utero.i*a princ/pio& locuti funt falfa/nd .n.habef ex Cd
cilio coft. et fi legitie & caonice cogregatu eet ipfu recipe
immediate a xpo ptatem fub nulla illorum decretorum
forma legitur nec inftitutu nofdtur efle & decretu illud qd
tuc in coitanria iub obedientia loan.i;. emanauit in uullo
militat p intentione aduerfariop» fi re de ,fo. ma itet ligat ur
q talis eft hec fanda fynodus Conftan . gnale Condliu fa-
ciens pro ftirpatione prius fafmatis & unioe ac reformatio
ne eccl. in capite & in membris fienda declarat q» ipfa i fpi-
ritu fando congregata gnale Cociliu faciens & ecc. catho.
militantem ptatem a xpo habet imediate cui quilibet. &c.
No enim loquitur uniuerfalirer de qualibet fynodo/fed de
illa fingularirer dii taxat pio cuius tpe non erat tonus eccl .
unus paftor indubitatus & pro union & prohabendo illud
indubitant fadu fote datu efle dignofcit. Vnde in illa for-»
inaqua p ponif no fuit fadu.Tu fecudo/quiatale Condliu
fuifle canonice aut legitime cogregatu maximu dubiu eft
apud multos/imo-plurimo^ opi.eft cp fuerit initu & inane
illud feu non canonice fiue legitime congregatum X eorfi

qui fuerunt de obedientia Grcgo.& Bencdidi/& loqtiendfi
cft ut plurcs : habuit enim ifta congregatio tria tpa . Ptimu
fuitin qno fola obedientia lo.Balthafar conftanrie conue-
nerar. Secundu iu quo Angelus Conradus uocatus in obe-
dientia fua Greg.u.iuri luo cedens prcfate congregationi
fub cerris modo & formis coiunxit. Tertiu eft iu quo reges
& principes ac prelati obedietes Petro de luna Benedido.rj
uocaro/in cuius ;obedientia multi fe’ unierunt.&c. A (Terere
aut q> prefamm Conciliu fi Conciliu dici poflir ex illa fola
obedientia Io. faciebat Conciliu generale aut reprefcnraret
eccl» militante temerariu eflet. Tu tertio /quia audoritati
illofe decretop* (fi decreta fuerint) conftanrie. Alie due obe
dientie que erant & illa longe potiores .f. Greg, 8 c Benedi*
apertifiima cotradidione in plcnacongregatione fe oppo-
fuerunt 8 c eo pe oppofitionem acceptata fuifle conftat/ ut et
patet in bullis datis Oratoribus illope rpoie & alias/ quare
coreo$tuanumeft.Tum et quarto/quia adhuc no integra
fuitilla una obedientia I0.23. qm plures patres dodifiimi
illis non preftiterunt confenfum feu aflenfum/ imo refti te-
runt & mutatu fuit etiam illud nomen loannes. Tu quinto
non militant quia non fuerunt per omnes alias obedietias
nec petita nec repetita fuerunr.&c.Tum fexto quia per fede
apoft.nequaqfuit approbatu/imo potius uidetur reproba-
rum & annullatu fuifle per dnm Marti, in condemnatione
erroris Io. Viclef. & Io.husut patet i bulla qua miflt uniuer
fis prelatis narionis Germanie. T u feptimo/quia ficut ex lia
perioribuspatetfactis fando p: pami inftiturisapertecon-
tradicunt/& ideo in nullo militant eopt argumenta & qufe
quid diffinitu firincontrariu quibufcunqj uiribus caret iu-
xta.c. hec eft fides pater beatiflime. &c. Et decreta quibus
repugnant funt irrefragabiliu fanfton; Aug.Greg.Hier.Cy
priani.Cirili.Amb.Theofili. Leonis primi. & altop^pluriu/
quoru fententia nulla hominu audoritate poflunt refelli*
Repugnant et coi dodrine multoru dodoru per qua pollet
ecclefia ut fol & luna/uidelicet fandi Thome/Alber.magni
Bonauen . Alex.deales.Hugon.de fando Vidore&aliorfi
nuiltoru/quos breairatis caufa omittimus nominare. Nec
cft hic tandem pretcieundum argumentu quoddaa forno*

cilii non pteiudicat audoritari Hiero, & ratio eft/qura robo
ratux audoritate ueteris teftamenti Sc Gondlii ut dicit glo*
ibide/fi aut aud.unius fandi dod-preiudicat audoritati cd
.cilii quanto magis audo. tanto ^ patrii Sc fando robora*
ta a facra feriptura Sc Conciliis ufibus Sc diftinitioibus apo
.ftolicc fedis/quare mirabile eft de illis prelatis tunc (ic con
ftantie aggregatis q> (ic defecerint fed quia errauerut a prin
cipiis/& 16 locuti funt falfa.Vn coftat cp illa deaeta fua nec
uittutem habent/ nec minus neceflitatcm euertendi fidem
quam de Ro.Pont. prindpatu femper feruauit fandoru pa
tru audoritas Sc totius uniuerfalis ecd.putas uencrata eft*
QTRurfus ea que inducunt ex Concilio Bafilien . minime
er militant quoj* fuppofita in primis negamus Sc caufa ne*
g axionis patet ex precedentibus.f.<p Condliu illud coftaib
Fuerit gnalc/imo (ingulare fuit Sc unius obedientie folum
Sc non integre/# q> illud decretu fuerit a fanda matre ecd*
militante quam dicebant hoc temete fatis didum efle uide
tur ut didtd eft fupra imediare/Tu et non militat Concilifi
Bafilien. quia noluit recipere ^fidentes pape in audoritate
fua debita iuxta ritum Sc uifum alio jc Concilio^ ob defe*
dum hmoi eop fentenrie funt apocrife Sc nullius ua loris .
f m Ifidoru in li.Cond.& patet in adioe fexra Concilii Cal *
cedonicn.Tu etiam quia no fuerunt condufa unanimi con
fenfu q> requiritur# eft de neceftitate ut dicit idem Ifido.tf*
cth.c.i.#.d.ij.c. qui non confentiut n cnpoteft dia con*
dufio Concilii uris / nam multi fapietidimi uiri Sc do do*
res difcenrierunt nec fpedarunt auftoriratu principii requi*
fi tam 8 l qui iurarunt / non iuratunt illa decreta feruare nec
ut nuncii apoft. fed ut perfone priuate 8c particulares/ Si fic
proteftati funt Sc fuerunt compulfi Sc coadi quia aliter nq
admittebantur ad prefidentia inmaximu fcandalu totius
eccl. Sc condufa fuexut illa decreta/ Papa per fuos oratores
Sc nuntiosreclamante & aperte cotradicente cuius audori»
ta s eft maxime requifita ut ex fuperionbusrliquido conftat
Et ad illud q> replicant de confirmatione didi Concilii pes
bullasdhi Eugenii . Dicitur q> ifte bulle ut aliqui probiffr*
miuiriincuriatuncteftabanf plus per minas qfm ment£
dni Eugenii emanauexint. Et ipfo tunc in ledo decubentc*

ftec ex illn ii; bulla pt aliqua rattiu poteft tefte argui q» dfis
Euge» approbaucrit pre fatam etia bafilien. doftrinam, Et
quia fm qualitatem tpum & perfonap* in melius fententie
Ro.Pom.mutari debent '/ ut Nicola» in »cap. fciam ^y.q»7<
ut luce clarus etia dns Catd.de tur. cre. manifeftat & facu-
diflime & ualdeplixeinli.quefedtdeprate ecclefiaftica*
Vbi totu manifeftat q> cupias refte adueifus bafil» Condii-
um intelligere plenius q> ipfe breuitatis gfa qa ueteres facfi
di & gaudent breuitate moderni/omitto & deniqj totus q
fiunt fuperius contra Conftan. poffunt et adduci contra ba
filicam congregatione illa.Vnae infert dift. dns Cardi. de
turre Cre. doftorfacundiflimos no patii admirandu ait ad»
uerfarios Bafilien.tanta caligine menris inuolutos flf obfcu
tos malitia ut in materiis fidei diffiniendis & declarandis
ntaluerunt fequi homines ab ecclefia dei in doftrina fua da
natos ficut fuit Marfilius de padua ocha cum complicibus
fuis 8 c Gerfon & aliis/ex quait doftrina abftrafta funr p ma
gna parte decreta illa prefata) Bafilien.&quofdam alios no
uellos doftorellos& infra/q doftores fanftos ab ecd.appro
batos & alios preftantiflimos doftores antiquos & reputa-
. tiflimos in fcola theologie quopidoftrina fulget ecclefia ut
fol& luna/hop: igitur difta non multu efle ponderanda me
lito p coclu deduximus/cotra quos ait Hier.fif habef in ca-
none non afferamus.24.q.r.hec ille* Q.uod diftu Hierony
mi non afferamus.f.cond. noftra eft.!Er ex his quotp infert
Correlariu contra Turonenfe conuenticulu ex Bafilien na-
tum & ortum efle ueru & & emanafle ex his /quorum deae
ta Concilio^ Conftan. & Bafilien.& Turone nuper coagu-
lata mentes multop* & magnop- ad perturbandum tota ec-
defiam dei/lmo totam religione xpianam in magnu & de
trimentum & pemitiem anima^ multap- prohdolor iugi-
ter prouocarunt/ ut confurgerent adueifus in terrisdeum
& aduerfus xpm eopi uerum & indubitata papam/& hxcp
J> miflis cficlufione & Correlario difta fuffidant. Sed cp c 5
digne eccl.Ro.& apoft. pridpes terre fideles fatisfacere nec
deferuire poflunt per quam adquirimus premiu infinitu p
que etiam deus mortuus & crudfixuseft nulli dubiu eft te-
ftante hoc apoftolo no funt condigne paffiones huius tpis

*d Futura gloriam que ituelabitui in ‘nobis propter ipfam
ecclefiam catholicam &apoft. cuius caput Si uerus Ponti.
fexMax.eftlulius fecundus papa inq indubitatus. Cuius
edam gcfta preclara que in laudem dei Si ecdefie oculis £>-
priisfadaconfpeximusin prohemio dialogi fcu bieuilo-
quii noftti iam imprefli conlpiries.

^/»4 Idm ^lucida declarande uldmicorrelarii aut
lil 1 1 > pQj j us dignitate Si fortitudine facio
fande matris ecclefie omnium fidelium magiftta / quam
dico illam catholicam & apoftolicam inq confitentes unu
deum trinum i in perfonis Si unum bapufma firmiter ere-
dimus aliquid inq de excellenda ipfius dicendum effe dig-
num dbxi/de cuius poteftate Si papali dignitate potius Si
principaliter agimus ^ de pfonap: fmgulantate ne adulari
aut comodi tpalis gratia uideamur. lndudi deum tatu Si
uedtatem pre oculis habentes per fe primo& principaliter
omnia Si ungula agimus Si agere Si lcribere nos ingenue
fatemur/ &qmfermo cdmunis/&pu comuni ccclefie&
fidelium dignitate coiter diffuius hdelium neminem tan
gat mfi quem angit/ ac ut fuccefforibus ueri Si indubitati
pape ludii fecundi uenras totius prepofite queftionis/quam
cum toto procclfu iflto humilitenudido prefaie ecdefie|fub
mittimus Si fubmifia efTe edam atqj etiam uolumus lucidi
us appareat Si uideat qm terribilis eft Si fortifiimoiu uirope
arie circundata/ cuius forralitium excellentiam & acumen

S ofie attingere Si fimpliciter demonftrare aliquem morra-
um hominu eft impofiibile/ ideo quibus ipfam laudibus
afferam taro altis preconiis excelfam.Profedo nefeio unde
longe effe minorem laudem quam ipfe adduco qua digni-
tas fua mereatur manifeftiftimum eft . Aliquid a magnitu-
dine robons in primis affumentes illam audoritate »comu-
ntm/quam diuinitus fpirati fandi patres pro eadem eo
clefia i xponunt ducamus In ledulu Salomonis ambiunt fe
xaginta fortes cx fortiffimis ifrael omnes tenentes gladios
in manibus Si ad bella dodiffimi unufquifqj enfis liiper fe-
mur fuum ppter timores nedurnos Canti.j.ad huius fpon
fponfe fue munimen 8t roburqjac infuperabile auxilium^

& lingulare prefidiu deus iple gloriofus & ahgeloipK celeUI
atiem illam & hoium militia terrcftrem tnbuir&pofuitco
tu cachodemone anriquu hoftcm in cuftode de qua Ifaia*
in perfona dei loquens.oto.ait.Supermurosruos hierufas
lem.i. ecclefia pofui cuftcdes eximio^. f.& catholico^ do;
florum cetus ut catholica ipfa fides & immaculata perfiftat
& ab-omni erroze pteferuetur/ac aduerfus fcylmaticos & re
belles ipfa ecclefia apoftolica firma & fecura perfiftat & fi in
aliquo tempore ut hac noftra tempeftate prohdolor pertuii
bari uideatur/acfcopolisaliquibus inftiganteinaligno fpi-
ritu fluftuerur in nullo tpenaujcula perri pofle naufragia
pati/fed duraturam ufq? ad finem feculo^ no cii modica fi-
de fed firmiter & conftantiflime credamus & confitemur
qm ueritas incarnata Petro fic ait.Propterea pro te ohui pe
tre/ut ne deficiat fides tua/& fi quando a cafu Ro.Pont.per-
turbari uideamusnon miremur/quia in Petru fidei/petram
& ecclefie fundamen! diuina .puidentia petmifit & fluflua
ri & pifcantes apoftoli in nauicula Petri fuper mare cu rimo
le falua nos perimus/& Petro diftum eftffolu/ modice fidef
quare dubitafti/ficep fi fidem obferuemus integre & coftan-
tes fimus in illa/& fi fiuftuemur naufragium rame ecclefia
nufq patietur quam chariflimam fponlam fuam folu matri
fu e in cruce xps moriens pro ea comedare uifa eft quando
folum in ea tunc permanfit/mira inq ecclefie dignitas pe»
xpm oftenfa fuit at 9 fubliinis quando lo.uirgini ipfrm uir
gine comedauit / ecclefia tn fuam non ftetifle permifit/fed
hanc fuam fponfam.unde tanc| fponfus procedens de thala
mo luo ipfe Chriftus fpeciofus forma pre filiis hominu pro
ceflerat/immacularam inq & inuiolatam immaculate &in
niolate genitriri eiufdem uirgini gloriofe in pura mente
& corde ipfo pro nobis moriente pro ilio triduo' derelinqt
folaqj in ipfa fola uirgi ne permanfit in qua & ipfius fidei ac
omniu gratia^ & uirturu fuper omnes puras creaturas de-
cus & numen copiofius claruit & abundauit/ac fuper oium
choros angelo^ in perpetuum coronata triumphans p no
ftra omniu falute ac pro ecclefie unitate & incremento ma-
ter noftra & celopz regina indefinenter intercedendo unige
nicam filium fuum ut magis ac magis pugnaxet pio ea-iugi

ter deprecator nt cx monte qui xf3sefl mitatur auxilium ec .
clefie fue que fola in regina ab aliis in monte Caluario per-
dita & deferta/fimpliciter & integenima permanfir/ qua 6C
deus ita dilexit ut filium fuum unigenitum quem coftituir
heredem & regem uniuerfojc morti traderet qui cum Tua
morte a diaboli feruitute& ab iniquopt perturbationibus 1
ti conflidu illam conftanrifli me libera (Tet/& languinem&
Bitam pro ea liberiflime profudiflet/merito caput illius in-
fhtutus xps Iefus/abipfa nac$ Petrus & ceteri ipfius ueri fuc
ceflores immediata ptatem & audoritatem recipicsque c6
citatam a demone quamcunq; potentia aduerfus ecclefiam
conftantiflime&inue&iflimetandem fuperari & eneruari
nulli ambiguu effe debet eope qui fidem catholica feruant
inuiolatam/durabit enim ad confumarionem feculo^ ufqj
terribilis ut caftrope aries ordinata/ p cuius tuitione & fidei
fidelis quicunqj;,p loco & tpe morte & quodcu<$ luppliriu
quod martitium rede dicitur fub pena damnationis eteme
ficut pro Chriftofubire tenetur tota fides &fcola fandorii
theologo^ illud undicj liquido profiriete dignitate quo<j
rcdefialhca omnibus x£ifidelibus undi^et atq* relucere*
Et rurfus cu ipfius contemplor celfirudinem laudem mea
longe minorem femperconfpiciamc[ fua dignitas merea
turtantumcg excelfa perfiftat q> uim& acumen cuiufcunqj
hominum menrium lupeiet & excedat 'ultime cdclufionis»
Secundo Correlario breuitaris finem imponendo fore me-
rito duxi/ &fic ftat fides’ inuiolata in omnibus & eundis
proecdefiaftica libertate & manutentione conftantiflima
& ptompriflima erga uerum indubitatum papam Iuliu .II»
Pontificem maximum ac fuos ueros fuccetfores obedien-
tia iugiter confiftat ab eo premium & mcrcedem etetnam
accepturi qui p nobis fadus dt homo ut fuos milites & p
ccdefia militantes ineternum beatos faceret atej deos «

CTPto Correlario Kfponfiuoquelliois ppofire
ponif primo talis coclu.deinde&fcdo obiedioes
aduerfarioiv recitabutur 8C dicetur ad eas figilla-
rim/licet multa breuitaris caufa ex didis prefup-
- „ ponantur ran$ probata & ueta v . »*

5fut Dlemttldo P° teftaris eft data ccclefic anr

*r Chnfti uicario quam ipfe in t et

ris confutuit & loquorde fuprema poreftare iurididionis
clauium iupra ConciJiii Si oera in terris fuperante potefta*
tem. Probatur primo fic/non fuit coliata ecciefie/ ergo pe*
tro xpi uicario Si fucceffor.bus fiiis/piia tenet multiplicitet
quia arguitut a tota difiudiua afftrmatiua cu defttudione
unius partis ad politione alterius.Tum fcdo/quia no datu*
medui.T u te tio quia a pofirione unius mebn alicuius bo*
nediuifioms bimembris cu deftrudione alterius eft bona
piia/ut bene fequitur eft animal& no irrationale ergo ratio
nale/quia omne animal eft rationale uel irrationale. Simili
ter omnis poreftatij plenitudo data eft Petro uel ecciefie / q
conclufio de fe eft ualde manifefta/fed q> talis ptasnon fit
coliata a xpo ipfi ecciefie que eft cogregatio ommu fidelia
Probatur multiphdter.Tum primo/quia tunc ad quemuis
delinquentem mcorrigibilem puniendu requireretur talis,
ommu fidelium congregatio/aur non eft uerum q> xps di-
xit de corredione fraterna proximojc* fi te no audiuenr dic
ecelefie.patetpnaqnianopoffuntalnerexirein adum nifi
omnibus aftiftentibus quibus eft fada comifiio/ prout eft
apertus textus.c.quia proprer.&.c. coram de eledio.hoc eft
impofTibile cum linr difperfi per uuiuerfiim mundu fideles*
& dicer xpm no dixiile ueru eft abfurdu cu fit incarnata Si i
fallibilts ueritas nec falii nec fallere potens nec iftud obfer*
uatur aut nuncj in ecclefia obferuan pollet. Tenet hec rario
pet loeu a laudabili Si approbata confuetudme / quare Sic»
Secundo/quia tunc fequeretur cp faltem ad maiore partem
taliscoitatisaccollegiipertineterhanc traducere i effedd
poteftatem quod eft ditede contra illos rex.iuferior Si.c.dc
iUqpzo.q.r.Nam talem ptatem oia mebra fimul iunda exer
cebunt Si quilibet per baptifmu efficitur membru xpi in ta..
libus fic iundis eft notabilis et icipicitas indicandi que di,
uidun iur in clericos Si laycos/inter quos funt multi inbecil
les rudes fimplice, Si mulieres etiam mcludutur . Vel q> ad
qiuemlibeteffedu talis pta's congregari oportuiffet Conci,
iium giiale q> eft oino irrationabile Si contra iuftitia Si an-
riquu ecciefie ufum/ igitur. Tertio regimen optimii &mo*

«arcbtctim cuiufuis magne cSitatis #m oem difdplina mo
talem & ciuilc politica Se ecdefiaftica pariter & naturale q
unica cam (Impliciter prima oim que 1'unt aut potiunt etie
in natura manifeftat ab uno pricipe folu rede gubernari poi
fit& omne regnu regi oportet/certu eft enim q; deus a quo
f mediate dependet regimen ecde.fue& imaculate fponfe
meliore gubemandi& regedi ipetie eligerit qre no a mul
ris fed ab uno regi Se gubernari debere liquido conftat/ &
corpus quoq? aliquod uiuu fine capite aut plura capita hns
monftru fit Se confufum quare &c.Q_uarto fi refideat i ifta
multitudine xpianoK: talis ptas tunc regimen hmoi eft po*
lineus Se no monarchicus/& p phs in nullo q in tali multi,
tudine refidet talis ptas/& p pris no eflet er in papa qd eft p
inftituta i'anftop<: oium ut fu penus quafi p toni .pbatueft/
quia ifta eflet ueta tm eft in cccl.ufi ieu in tali multitudine
plenitudo ptatis ergo in nullo alio/patet piia per eius expo
nentes/fed facilitas pntis patet et expretia per Gteg.ad mau
ritiu Imp. fcribente.in eundis ait euangeliu frietibus liqt
q, uocc dnica fdo Se oim apfo^ principi petro apoftolo to
nusecclefie cura comitia cft.Q.uiro paftoralc offarium foli
Peno datu eft/ergo &c.qa eide dicit xps pafce oues meas.
Sexto quia talifipratu pluralitate ecdefiaftica unitas no ad
mittit. Septimo quia tunc intermmperetur ois mundi fupe
rioritas/quiarffetfouusfupeidnm & corpus fupra caput
q» eflet abfurdu fiue eflet confufio.Data eft ergo eccle.i.po.
tiori membro quod eft Petrus de nuc fucceflori eius/qui eft
Iulius pont.Max.uerus Se indubitatus papa.ii.queda tn me
bris f m quid potior tn data eft capiti imediate a xpo. Oda
uo audoritates facti euagelii Se dida faluatoris no potiunt
trahi ad ecclefia ut dida fint coitari/.na cu Petro s fingu.
lariter loquebatur/& per hoc pronomen tu/&quod eft lecu
de perfone Se numeri fingularis.Ctu es petras.&c.tibi dabo
&c.& Math.ic.beatus es Symon bariona.& lo.ult.Symon
Io.pafce oues meas.Ecclefia eni grex eft &paftore quo indi
get no eft ipfa/ergo erit papa peftor.Similirer nec illud oh.
Itat. Vos eftis ftl terre q> fi fal euanuerit.&c. Nec illud/ ficut
mifitmc pater uiuens.&c.& euntes ptedicate euangeliu oi
cicature/qui crediderit Se,8ec* Loquebaf aut xps apoftolis

conferendo eis officiu predicardi Se baptizandi in quibus
erat uera fapientia diffufa in eos per.1T. non enim hoc pot
toti eccl. referri ut tota predicet uel baptizet &c. ut notum
eft quare.&c* CTPoftremu igitur eft obmiflis aliis m uL>
tis bteuitads caufa dicere & tenere unicu principe in terris
unicum pallorem omniu xpianopt Se totius mundi efie ro*
Pont.flC ueru Se indubitatu papam Iuliu .II. uidelicet Pont»
Max. Se quemlibet beati Petri uerum fhcceflbrem.Oporcet
enim & necelTe eft unu eligendum in caput/& a ponori pax
te huius multitudinis ut eft collegiu Card. a quo ad ola

Se fingula membra corporis miftici fluat integritas & uita
& membra putrida auferri per eum & cuelli pet penarura
fupplicia Se maiora Se nobilia minoribus dominari Se mini
«na minoribus minoraqj Se maioribus Se omnia Se fingula
que unum corpus funt in xpo I efu uni capite Se principi ira
mediate uel mediate fubici obedire & obtemperare opere
precium eft fentientuniuerfi Se ualde rationabile Se condig
uum Se rationes que funt de dida multitudine Se collegio/

Se cuicun<$ comunitati magne multitudini Cocilii attribui
quoq? poflunt/in qua mortuo Ro.pont.manet St refidet in
terra in habitu Se potentia difta poteftas.f. in Concilio aut '
Card» collegio quibus deficietibus in clero urbis qui Pont» •
Max.eligere tunc poflet/quo etiam deficiente ad aliquara
multitudinem magis notabilem fidelium xpianorum Se fi*
delium que eflet ecclefia potior pars deuoluetcf Ro. Pom
eledio/inquibusuerafidesperfifteiet& ipfa ecclefia ficut
quandoqj in fbla uirginegloriofa permanfifle dignofcitux
tempore pafiionis xpi filii fui quia omnes alii ficut corpore
ita Se mente dedinauerunt tunc a xpo . Sed q> fuperet oem
etiam temporalem poteftatem fatis fupra oftenfum eft . Et
obieda quealiquam uiderur habere aparetiam quia alia e|
iuperius didis Juftirienter (olui poflunt aut potius foluta
funt. Dicitur confcquenter q> non obftat. Primo illud ad
Ro.xii.multi unu corpus fumus finguli alter alterius mera»
bra/ergo papa eft membrum*Et rurfus totum eft maius fua
parte ergo tota ecclefia eft maior papa qui eft membrum»
Refpondetur primo qj papa potcft dici membrum in ordi-
ne ad xpm fed principale quo ad mu n dum iftum Se fidele?

fcilicet caput q> licet dicaf mebru ab eo tamen prccfpne ali»
membra uitalim fufcipiunt uirtutenv & totum quod eft ai
tam habens primo & adaquate confiftit ineo/ # utttus to-
tius anime magis uiger in eo/pterea negetur pria/ quia cor
pus eft maius anima/# iri non eft ratio pftanubus quia ma-
gnitudo hmoi no arguit nobilitatem ut ciuiras eft maior
hoie ergo preftarior feu dignior non fequitur/tum etiam
non ur ualere pria/propter neeeflarinm dependentia quam
habent alia membra ab eo/& non tenet ubi pars prebet ne-
ce iTarium e fle feu dependentia partibus al iis/ preterea noti
tenet/quia datur inftan.et ficut iota monarchia (iue celcftir
exercitus eft qdda totu & fpiritus funt pattes ipfius ergo ipt
fum totum eft maius feu preftanus aut magis potens qdeu»
qui eft (piritus/preterea non concludit etiam quia loquitur
ibi de poteftate plenaria iurisdiftionis / licet aut in grarie»
& uinutis plenitudine I tali multitudine comperire tui for-»
te maior 3 in papa, imo in una uetnla uirtuofiflima/non ta
men ptas lurtsdidhonis & coadiua de qua hic loquitur / fi-
militer & poteftas ordinis & faccrdotalis quo ad caraftere>
cqualiter comperiatur in papa & in alusueris facerdoribus
non tamen iunfdift. &'c. ncc hmoi membra eundem aftu
habent ur ibidem fubiungit apoftoluj /& ideo nullu mem.
brum (impliciter hac in plenitudine gratie# uinutis poreft
pteferii tori/ prefertur tamen fm aliquid.i. f m illam pote,
ftatem/ncc aha membra hunc eundem cfftflum habent/
# ideo etiam dicit apoftolus fm gratiam que data eft no-
bis differentes/# xps etiam dicitur membrum fm apofto*
«r.ad Corinth. xii. Vos eftis corpus & membra.de mebro
glo.i.dependentia de membro .i. Chnfto capite &cu men»
bro noftro.Et rurfus ft inferretur ergo minor in pcrfeftioe
potcftatis hereticum effet flue erroneum.

CTSecundo non obftat cp ecclefia flt & dicatur fponfa xpi
& papa paranimfus/ na inrclligitur in efle pfcfte q> non co- {
tingtt excogitari fine capite efle talem fponfam & caput eft-
papa# dicitur paranimphus refpcftu officii# dignitatis ftn
gulans.Nec etiam hoc arguit fuperioritatem fuper <ponfiS
qui aliquo modo etiam dicitur Iponfus ratione amoris xpi
& cariraris Ozc 2, Sfponfabo te mihi i n fide. Nec obftat

T

ergo illud Q> adducitur Matb.iS. (1 peccaueiit in te fratet tu-
us.&c.dic ecdefie/& lftud dicebat ipfi Patro ergo a fortiori
in aliis habet ueru/&uultPetm habere fuperiore di lpfam
ccclefiam ergo cccleiia uniuerlalis eft fuper papam /negatur
pna.& ad auctoritatem dicitur fm cp dicunt & exponut fan
fti doftores Ambrofias/Auguftinus/ & beatus Thomas/ $
ibi capimr totum pro parte/ non enim intelligitur de ecclc-
fiadifperfa per totum mundum notum eft/nec de fanda f y*
nodo ideo congregando/ied de prelato ipflus qui eft mini
fter pape uel ipfi pape fi opus fien non poteft corredio fra-
terna in qua aliquod magis periculum emineret quali dicat

S i fi una corredio non iuificiat debeo adhibere aliquam ec-
efiafticam penam ut cenfuram ud interdidi, uel huiuimo
di poriorum dodt.& fanftop* huiufmodi audoritare hec eft
expofitio/de qua etiam corrcdione feu denuntiatione fu-
perius multa diximus/nec papa habet fuperiorem nift xpm
icmota herefi proprte fumpta/ut lupra dittu eft/ 6t hoc effet
iuftitie coe inpedinmum di pacis ecdelie peiturbarorium
& mulieres etiam remitterentur ad talem ecclefia fic difper
fam per totu mundum hoc non uidetur cfie dicendum/igif
intelligendu eft fic ufis ecdefie.i.his qui ecclefie prefunt/ q»
etiam obferuatur nunc m ordinibus de licetia ordinis intcl
ligitur.i.fupexio^f eiuldcm di non oium qui funtin ordine
fimili/fp etiam declarat beatus Tho.in. 4 . di.z. Nec obftat
tertio cp ipfa ecdefia dicatur dna di regina ut per Hieremia 1
dna gennum fada aft fub tributo/fimiliter ps. aftidt regina
a dextris tuis/ergo cum dna& regina fupremam uidetur ha
bere piatem/& aclaj.iuditium ecdefie eit indttium dd / &
Math.zo.Filius non uemt miniftrjn fed mimftrare,Rndeo
ecclefia eft domina dit gina ratione gtatie & uirtut/sfiC
fuum iuditium eft dei dumodo fiat cum pape afiiftentia qui
uenit dare gratiam Si uirtutem 6t uiam 1 'alutis offendere &
fanguinem luum pro redemptione noftra miniftrare /& li-
cet ita humilis fupenoritatem auftorieatem / dicitur tamen
dns/quare.&c. Quarto non obftat illud Math.ulti.ego uo
bifeum fum ufqj ad confumatione feculi fed quilibetpapa
eft mortalis/ergo plenitudo huius ptatis no eft in papa led
in ecdefia.Rndeo potecft dici primo ptas ipfius & pnn-

dpatus femper mafietXin x§o de qua dicitur dati.Vndepo
teftas eius pras etema & regnum eius q> non corrumpetur.
Tum fecundo dicitur manere in ecclefia fanda & epiicopa.
lis in fua ecclefia mortuo epifcopo/# fuperioritas in ordine
OC religione mortuo genera Ji.Necnon dicitur tertio q>mx»
net in fede apoft.que nunq moritur prout eft texr.in.c. gra-
tiofede teJi.tf. Manet etiam in ecclefia _ut dixi in potentia (i
ne habitudinaliter ad hunc (cnfum quia ccddu fcm pcr,po #
tefteligerepetfonamquefuccedat in tali dignitate# hoc
collegium jt.d.Card cum aliisecdefieptelatisecclefia uni
uerlakm reprefentans & ideo d cendum eft q» coriuptofu-
biedo hec non dicunt non exiftere fed uacare hoc eft admi
niftraie carere iuris uel fafti ut in.c.cum noftris de con.pre
ben.Vnde Leo ait/in fede Petri uiuit poteftas # excellit di*
onitas/nec ualet fimilirudoregimims terreni fcu duitatis/
quia illud a papatu lftud a Chnfto & rationes a fimili fem-
per claudicant uno pede. Quinto non obftat illud Math.
ji 8 .fi pecca uent in te frater tuus dic ecdefie ut pro coricdio.
ne caritatiua cuiullibet particularis pfone debet quis recur.
iere ad tota ecclefia uniuerlalem difperfamper totum or-
bem/nec ad Concilium uel fandam iynodura &c« # #m ra
tionem euidentem & notabilem ##m omnium landom
& doftorum antiquorum expolitionem / fed fic exponitur
dic ccclefie.i. ptelatis ecclefie & dic ordini .i. prelatis #fu*
perioribus illius ordinis ficu t fit # quottidie predicatur nec
eft illa quam aliqui moderni pro fui uoluntate dicut dic ec
defie .i. Conrilio ♦ Vnde li taliexpofitori fuit fada aliqua
grauis iniuria uel rifio in pcribna/ # propterea oportuiffet
eum confugiffe ad totum Concilium uniueriale/idco con.
gregandum ut aduerfarius cius # iufte puniretur aut conti
genrei.&c. nu$ fic textu expofuiffet ficut nec exponendus
eft/# maxime quia faluator loquebatur cum Petro deprw
nata caritate # corredione fraterna quam quilibet debet cu
proximo.fuo obfeiuare quare ifta ratio nullam penitus uL
detur habere apparentiam nec curo uerba ibi multiplicare
Aha uero motiua q nup quida 91. Car. uir difertiflimus fub
tiliter conferendo terigit/ex diuerfis partibus huius operis
eide inti mari Hjfcufla iunt ni fallor fed no ita plpicacltcr*

ITNeccbftat fexro.c.q? quisjf.q.$. ubi petir papa g> flno,
das fublcriprionem fuam accomoder &c. & fic petit papa
approbari fentenriam fuam a Concilio. & funt multi textui
ad hoc.Refpondco g> papa iftud non facit ut Concilium (it
maius audoritatecfipie/fcdqniainterueniente hmoi con,

fen fu Concilii & appobatione magis faciliter inducantur
homines ad obferuandu id in quo fta ruendo ipfi aflenferut
fuperiori ftatuenti.Duplex enim funiculus magis ligat/ & ii
cet h ec papa ex humilitare feciffet/non ideo ponit nrcefiira
iem lucceflbri bns fuis ut idem facere teneantur (i nollent/
facit ad hoc.c.fatagendum.iy.q.*i Nec obftat feptimo cb ad
ducitur & dicunt a Conciliis prouemfle audontate pape.c.
Concilia.i7«d*ergo Conciliu uiderur efle fupra papam . Re*
fpondeo q> uerum eft elediue/non aut phmo & principali ,
ter/quia illa pratem imediate fufdpita Chrifto/ uel dici po
teft hoc efle uerum priuatiue & in cafu herefis proprie fum,
pre in quo a Concilio eodem non oonuerfo ad cor & reno,
raK “ in 8' & perrinad poteft adimi fibi potcftas & no a ii,,
ter. Oftauo non obftat q> adducitur de capite multum lan
guido alligado per membra alia inferiora & fimilirerillud
fi oculns mus fcandalizet te erue eum abs te.&c.Rhdeturg»
licet poflit caritatiueihorrari & in cafu refifti fibi / cum deW
to tamen & reuerenti moderamine ut fupradidum eft quia
principaliora membra tradunt fuaniter fuam uirtute ad m-
ram capi ris/uon propterea eruunt aut trucidant nec minus
abfemdunt illud. Nec inter membra Icandalizantia ponitur
caput/&rurfusdicirur q>fpiritusfandus nuncf permitteret
totum cotpus ecdefie infici (emper in aliquibus membris
cflet motus uitalis rite credentibus xpo qui eft uetitas & ui
ta & porte inferi no preualebunt aduerfus eam / & xps cum
ea eft ufqj ad confumatione feculi.i.ultimi eledi moiienris
in die iudicii.& rurfus hec ordinatiflime diuina prouiden,
tia difpofuit etiam in natura ut priora agant in pofteriora&
econtra/ & femper ptatem apoftolopt uoluit Chriftu*
diriuari a Petro in ipfos&non econtra & quicquid facie,
bant apoftoli rcprelenranres ccclefiam in fuis Conciliis&
cogregationibus agentibus maxime de diuinalege uel de
concernente illam agebant lftapoteftate diriuata 8c prout

«rant Petro uinfti feu membra coniunda eiaut eo mortuo
.u% adalium lucceflorem x£o coniunda fuiflent & fic in il
Iis quattuor Conciliis Se congregationibus quas legimur
in adibusapoibcelebrafleapoft. aliquid permifit facienda
ab illis Petrus fecitexhumilitate/nec illud necefiitat fucces
fores ut didueft. Ad illud quod nono add icitur ex textu
«c.in nono.zi.d.i.c.loquirut.&.r4.q.i.q> apoftoli pari cofor
tio cum Petro ptatem acceperunt.Kndeo dicendfi eft q> li
pari non diritoimodamfimilitudine nec paritate ficuc in
illa pnaxps dixit . Eftote mifericordes ficut 8c pater ueftex
tnifericors eft/ergo fic debemus effe fimpliriter hoc eft inv
poftibile.Tum fecundo/quia loquebatur de ptate ordinis/
non de ptata iunfdidiouis/& Paulus etiam erat par Petro
fm beatu Tho.z.z.q.34.ar.4.quo ad fidei defenfionem non
quo ad digniratem prclatioms. Nec perrum uocafle fratres
apoftolos minuit fuperioritate Se que confiftit in leuitate&
Juauitatc humilitatis iuxta illud Chrifti uerbu. Iugum meu
fuaue eft Se onus meum leue/quia hoc ferit ex quadam cari
tate fraterna ficut nec minuitur nunc in Ro. Pont, quando
uocat epos fratres.Necobftat tex. in. c.Iegimus. 93. a.ubi or
bis maior eft urbe/nam loquitur de poteftate generalis con
fuetudinis que maior & amplior eft in orbe toto cj in urbe/
non loquitur de poteftate iurifdidiois Se dignitate. Nec ob
itat illud Chr.fti dicentis apoftolis. Vos eftis fal terre &c.
q> (i fal euanuerit.&c.mittatur foras.&c- nam hoc ueru eft
folu in cafu herefis proprie fumpte/in aliis aut cafibus adhi
beantur remedia ut fupra.Nec obftat uerbu chrifti uolentis
confirmare ecclefia poft relurredioncm/qn dixit apoft.mit
to uos Se non dixit petro mitto re.Riideo intelligitur quo
ad predicationem Se promulgatione euangelii fm propoz
tionesfuas/nechocaufertcapitisprimatumquod erat Pe-
trus.Ncc minus obftat illud Concilium 2p0ft.aduu.xii.ar.
guendo maioritatem propter miftrone Petri Se Ioannis / q
Fuit una cum eis petro determinata/# fic ipfi Petro una ca
cis attribuitur adus mittendf.cj.de fpon, non enim potuifi
fet coghPetrus per congregationem fi nolui flet ire notum
eft. Nec minus obftat illud decretu generalis Concilii Con
ftantien in quo etiam papam fubicit ptati fue nec fiafiiien

in quo diflum decretum fuit repetitum & quatenus perti-
naciter refiftens determinationi hmoi Concilii hcieticur
cefendus rft.c.oes xxii.d.no obftare dicimus.Tu primo qa
no loquitur ufr de qualibet fynodo fed demonftratiue St li
mirate de ipfa coftan. (olu quo tpe no erat aliquis indubita
rus papa led tres quort quilibet pretendebat fe efle papa in-
dubitatum. Tu fecundo quia ex co no hr q> conciliu habeat
ptatem fupra papa/fed contra eum folii qui papali dignita-
te tunc fepretedcbatexeptu&fubieftio foret in foro peni-
tcmie.cdanft.de offt. dele, iufta glo. & ubi nefeirur quis eft
papa /nec tunc fuit acceptum neqp admiflum iftud decre-
tum a multis piaris nec minus a Marti . papa uero cocordif
elefto fuit cofirmatu/ fed potius implicite falte reprobata
cu danat errorem illopt qui negabam papa habere fuprema
prarem in ecchdeimr paret in eiufde bulla Martini reproba
rionis Io.hugonis q» adducitur de Cocilio Bafilien.paruifa
ciendu cft tu quia faftu per defolutione & rraflatione illius
Co cilii fafta ab Eugenio/tii eria quia no approbata ab ipfb
& alias ut fupradiftu cft. Ex quibus oibus p3 ueriras & certi-
tudo totius qois & qualiter m nulla fui parte eft ambigua/
& correi, rnfiuu eiufde q? lulius . 11 . Pont. Max.illa plcnifti
ma prarc qua imediare a xpo fufeepit eft fupra Collegiu St
fupra ufe Conciliu.&c.oem tpalem fuperans ptatem . Per$
it celefte regnu nobis apire dignef xps iefus/cui laus & glo»
ria fempicema*Amtn«

CTAd Leftores.

Poftrcmucftutopus iftud qdpdiuina laude ad gloria St
cxaltationc.S.D.N.Iuhi.Il.Pot.Mjx.&.S.matns eccl. ( cu-
ius faniori fnie St correftioni in oibns St q dici poflit humi
lius me fubmito) qd$ St prooium comoditate ai.19: editu
cunftis mortalibus propalamus/caritatiuc ab oibus fufeipia
tur fupplex exoro.Et fi quid in eo dignu efle cenfebi ( /id oe
ex facto TheoLfonte emanatu credatur/ fi quid uero quod
Pontificia ecclefiafticaue celfitudine aut et m op Card.pre-
claram dignitate/quouis m6 offendere poflit in ipfo mue-
niti cotingat (qd neurica arbitramur) ia direfte fore St cflfc
coria interione noftra/firmiter cxedafobfecro* Bn uakte*

ir«

... %

(TRttogiritxo Frenis rori 9 opis.(Ja a$la gradis no capit miifca*.

Fo.y.col.r.ubi regnu/debet cflc regu. In.S4c0l.ubi ex ftirpe/debet.
efieftirpe. Fo.s.col.t.ubi ueniet pro uenir. F0.9.C0I.1. defiat .hi
bis in abitus.&c<& a pro ad poft habet ponaf a Fo.11.coK1.ob cd
entie fup fiuu eftcoKa.notarur p notetur. Fo.12.poft ppofita me
fa debet poni/& in ult.lkpluniu p pluriu & ubi pJurificatur p pJu
rificantur. Fo.rj.coKi.uoleti pro nolenti & co].2.rec6phenhar p
recopeniat/& carpore ,p corpore. Fo.i4.coli.rcddutp credut 6 c
coJ.i.fm p unde Si iupfluu/ & fo.1tf.coL2.poft debet ponaf habe,
re. Fo.t^.col.i.abrolutupabfoluur. Fo.2i.mortuapmortuu&
ptatemp aptate. Fo.22.coJ. 2. ad gentes p egentes Fo. 23. coJ.r»
grauitas p grauatis & ecclefia pro ecclefie. Fo.2f.coKr. latius fup
fluum.& atrii p falli. Fo.2tf.coK2.oratperar.Fo.29. coi. 1. um p
cmm.F0.j2.c0K1.antc reprehet ponaf.i.& coi.2.4. p 40. coitasp
couer defundere p dcfendere.Fo.jj.cohi.fi p (ir. ordinem pro fic
quis eft.& fo.jtf .col.a.natantur p notanter. Fo J9. col.i. cum uno
uexbo fupeitiuum eft.F0.4j. coKa.condlio pro concilia . & poft
ultimum uerbu ponatur opere. Fo.44.coK1.r6em pro ratione/
Si poft precipitan ponatur u1deas.F0.4s.c0L2.1n fine dendu pro
dicedu • Fo.49.co.t.poplexitas p pplexiras ratio pro Ro.Pont.6f
coi 2. um pro pofito.Fo.sj.coKi.pro patri ponitur racha & pro a
foetiori fi debet efic & nihil ualer. Et hic nota q> col.r.correipon-
det fecunde coKfo.fcquenris 8 c eide fecunde correfpondet prima
«iuldem fo.uidelicet .S4. 8 i huins prime coi. correipondet prima
♦SS-fo.in cuius.r.coKpre ceteris pro priores.in qua p in quo.Sc coi
•z.c6dudttur p condudit/ num p uon/ficur pro fic/no nifi femel
xpm effe debet fit et fupcrfluuiLFo. S 6 . i. li.prioris coKfupflua eft
6c pro neqj mortaliter.Fo S7*col.2.cfTe proclfer.Fo.s8.coi.r. debe-
te pio de bene.F0.s9.c0Kr.te pro fe.& coLr.bifcortu pro difeortu
& iit pro fic dide pro didat. F0.S9. poft patet ponatur na. Fo.tf u
dum p deu/uim lupfluu.F0.tf2.c0K1 .in prm. minorisp maioris/

Si col.2.iurifta p 1udfte9.F0.tf 4.col.r.figurare p fi gure. 6 C coi .7. . '
thios pro theos fortitudine p certitudine & poft ficut oculus ubi
que qui.Fo^s.col.r.imuftep iurifte.fimilis p ciuilis » C0L2. iners
fupfluu.Fo.tftf.col.t.fdamp fcie facerap facra/fabriop fabrKcol
•x.theo. p i theologia. Fo.tf7.coK2. hiem p hoiem. Fo.tf9. in fi.r.
col.addaf ri fi aud01itas.F0K70.c0K1.in penul.lt.qp q.Fo.7r.col
»x.poft perimus clamare ponatur. Finis recognitionis •

ImpteffitRonie laco. Mazocchius Anno.M.D.XII^iii. Dcceb.

*r

'

4 •

I

<’■ * *
* v fi/» ' L Y

. . . * ' . M i

f- *

. ■** #M - *v/- ^ • i •

1 ^ * rn i -/ * * 1? M r

■ ' ■ •• • .. i- -!!k j- <

: •*;• . ■ • - - ••.•« < :t

T:** J'";* *' ’ ; •’*v- . .

• * • - v ,

"* *• j» ( 5 * 4 ,

r • *• ■ '>> • ' 9 '-- '•••e **mi'

- *. *' i * i T * . V ~ it* \ * J

v ' ‘ * ' • » *-•" >: • -••.> ■

* .vi* «.:•*• f .■

■■•;■* • * * ; • '*• -*• •»• **

v ' , ^ 'V-' ' *£ f ' ‘'i»’ v rt„,r • * -i*.

* %• • • . **. ' ' ' *■ t # ! *

-i : '•'• '*•'••' v -' -v * . > ti frfrtor > rrmftiiHj. *

■ 4 - * ♦ • ’ * * *

: . j • - .> ■• w ;

At »•-*,■* ^

i, 4 yiU*£** i CAfeU**' a*

*■:

W*« *vt

^ i^v fr V f ^;, jj £

• <fcp -.. : ,3tJ VftcAf

)igitiz0dby Goo

» 4 Alia particularis Recognitio Audoris

a Via in huius operis exordio Sc prolequtione San
dorum traditionibus innitimur : Canoniftarum
TheologorikpdodOK uera documenta pro pofr
fc fedamur . Graues nihilominus Se dodifliraos
Apoftolice Cur ie confidimus uirost ac grauiflimi Sc Reue#
rendiflfimi in x£o patris fledominidni Antonii tituli fandi
Vitalis/Sande Romane Ecdefie Prefbiteri Cardinalis ef&
cax & falubrius confdium pro iuflu humiliter fufeepimus /
ingenueqj duximus adimplenduquadoquidcob fuiuirtutu
amplitudine 8c optimu zelum Se difeniflima 1 faturam lan#
de Se catholice Roman.Ecclefie clypeus Se inexpugnabile
propugnaculum contra eiufdem hortes digne fieri meruit :
eorundemcp obieda/ rationu Sc audoritatum copia fic refel
lit&diftipatsut ipfo^c po (Tu etiam Malleus rite appellari*
Cuius quidc predara facinora alio in libro luce clarius (du*
ce deo ^explanabimus • Eft igitur confdium; ut apertiorem
Se magis clarum intelledum duobus Q^uarte condufionis
Correlariis exhibeamus • Senfus ergo primi Correlarii eft
q> (i occurrerit neceflitas Ecdefie uelpro eiufdem exaltatio
ne Se fidei /Romanu Pontificem pro collationibus benefio
cioR: fimpliciu Se officio^ aliquam fummam pccunie fufew
pere pofTe per modum elemofine Sc non taxatam didis cau
(is occurrctibus A: ab aliquibus Prelatis pium efle putamus :
ficut Se in decifione didi correlarii expreflimus: quia Abla
tiuus abfolutus exponitur per unam conditionalc: ut patet
In Logica . Et loquor de illa Simonia / que iure pofitiuo eft
prohibita : non de ea/ que iure diuino prohibetur / nec row
nus terminis irtis/ uenditio uel uendere utor: Sc non dico ta
acatam/ne uenditio uel Ciuilis traficatio intelligi poflit/qua*
re ncc precium interpono/ nec alias dignitates aut ecdefias
quibus ordo lacer annexus eft nomino: fed beneficia folum
Se non ab omnibus fedab aliquibus Prelatis : Se no p ro pre

laturis: fcd pro beneficiis declaro • Vade nec beneficia/ nec

minus aliquod fpiricuale uenaleaut appreciabile intelligi
mus: nec temere atterimus : aut mens noftra affirmare fira*
plicitcr fuit: Sed piu effe putamus Bc per uia elemofine: quia
etiam Papa no preiumi debet hoc animo uendendi faceres
fed ut illa in luu conucrtantur ufum : cum Papa omniu rerd
temporalium fit diis : iuxta illud Chrifti / quod Petro dixit :
Dabo tibi omnia regna mundi * Et cum dico dominu Bc de
dominio loquor/ bono Aruerifimilifcnfu quofii&nonitt
fenfii quem facit intelligi debet : uidelicet Papam reru tem*
poraiium fpiritualiucp difpcnfatorcm uerum abfolute ellc»
Et fi inferatur: Ergo Papa non poteft nifi predidtis caufis oc
currentibus : non affirmamus fed pium effe putamus: 8c re*
belles diflipare : hoftelip Ecclefie debellare : eandemtp po*
tius exaltate ctteuidetur. Verutamenfi petatur/ffcrationabi
liter: Que fuit ratip tam hura ilis Bc modefte pofitionis Bc de
cifionis : cum ceteri dodores apertius Bc luce clarius in hac
materia loquantur : dicentes Papam non pofle inuolui cri*
mine Simonie zc* quo^ opera impreffa Bc reimprdfa uen*
duntur Bc undiq; uolant & comperiuntur : liacula contra
hoc aduerfario^ apertiflima exiftant. Refpondetur q> tem*
pus contrarium non ad mittit : &modeftiflimaSandittimi
domini noftri Pape artio in iliis micp requifiuit • Cupiens
ego potius ex nimia modcfha& humilitate reprehendi: <|
propter nimium rigore m( ut quidam arrogantes faciuO ex
tolli: qnia fuperbis deus refiftit: humilibus dat gratiam -Qcl
autem uerum fit q> ceteri Dodorcs manifeltius loquatur zc*
eft glo.or.incap. Expar.in primo de ofti dd-& Cardinalis.
Et multi moderniin cap.i.dc Simo-dr cap. Conftitutus : de
reli-dom- Bc Archi /& Dominicus defandoGemimanoin
cap.primo.xii.di.& in cap«SiPapa<xl.di- Bc Archi in trada
tu de herefi. Et hanc opinione firmant Filinus in dido cap.
de offi*deh& frater Nicolaus in fupplcmcto fumme Pilane.
Bc dns Auguftinus de Anchona ap ertillime in £ro libro de-

potcfhte Eccfefiaftica. 8c ita determinat diftus Archiin dr*

<Sto cap.primo.xii.di. ubi dicit contra beatum Thomacfle •

glo.in cap.fi.prima*q«vi*dicensapertc<pin Curia Roman.
no habet locum Simonia : Sed inteli igitur didru beati Tho
me in hiis que (unt prohibita quia fimoniaca/ ut uendere ia*
cra nicta . Opinio autem dkfte glo.proceditin hiis que fune
fimoniaca qa prohibita/ ut fune beneficialia : in quidus ideo ^
comittitur limonia: quia eil prohibitum a iurepofitiuo: 6c
de ifta Simonia mon loquitur beatus Thomas prout tenet
Archi : quem (equitur Dominicus in loco preallegaro • Se*
quitur & renuit etiam Paulus de A lecsari is in cie. prima/de .

(umma trinitate &fide catholica. Et eandem condufionem
indiffereter tenuit Antonius de Rofellis/ de poteftate Pape *

iittra&atu.ii.cap.xxxy.ubi tenet q» in Papa loeu no uidetur
habere pofle Simonia : qa de omnibus ecclcfiis Sc bonis ea
' rum libere potcftdifponere.xxii.di-cap.omnes/depreben.
cap.iHib.yi. & ibi dicit q> fi in ecclcfiis dadis alicui Papa pe
cuniam recipit / no uidetur comittere Simonia: quia poflet
bona ipfiusecclefic rollere/fc etiaecclefiam. Ecquod fortius
eft/ tenet q> pecuniam qua Papa reciperet preftado gratiam
Spiritus fancti/uel pro preftatione facramento^ : quia cum
pofiir ab ecclefiis/fuadcnte neceflitate/ pecunias exigere : uc
in cap.Cuni apls.in uerfu Suftinemus/dc Cenfibus : no eric
Iudex q> pollit uel debeat iudicare utru pro preftatione gra*
tie Spiritus fondti receperit/aut ex alia caufa : quia Papa a ne
mine iudicatur.ix.queftio.in cap.Nemo Hanc fententiam
uidetur firmare glo-in cap-Si quis pccunia.lxxviii.di.Et idc
cenet dhs Alex, in hac materia. Aliorum nonullorum Do*
dtorum ecclefie determinationes breuitatis caula relinquo*
(CSecundu uero Correlarium didte Quarte conclufionis in
primis iuridicu fi fit 8c conforme eoiori opinioni Dofto§c .
Nihilominus illud conditionale cft/nihil ponens in re: nec «

procedit de fadto : quia /an quandoq; ita eledtio fafta fuerit

dico non eflemeum iudicare /haut minus declarare : Sed

* ••

v

de preteriris loquor Sc intelligo illud pariter Sc declaro .In

futurum autem locum habere no pofie etiam fi affirmariuu
cflfet/Sc notum cft propter Sandtifli mi domini noftriPape
faluberrima Sc fandam extrauagantcm : ex quibus condat
nullum inconueniensnec minusfcandaldindenafciautori
ri pofle/ nifi forte pafliuu/ propter quod bonum noneftob*
mittenda opus: quia etiam fic Farifei fcandalizati fuerutde
Chrifto/ dicente Petro eidem Math.xv* Scisquia fcandalw
sati funt Farifei audito hoc uerbo . Cui refpondit Chriftus:
Sinite eos quia ceci funt 8c duces eo§£ / eo prefertim quia in
principio in medio Sc in fine Sc nunc humiliter (aniori fen*
tentie fepe nos fubmittimusSc maxime facrolan&e matris
Ecclefie. Defedtus feu corruptiones Sc adalterationes cara#
fterum /fi que ultra fummarie recognitas comperiamur Cal
chographis afleribantur : qui tue propter tminentesCeflio
nes fieri Concilii opus aliquantulum plus debito accelera*
runt : ut Ecclefie Romane/Sc Sanctitati domini noflri Pape
citius deferuirent Sc oportunius* Si qui igitur pro libito uo*.
luntatis Sc fine caufa mordere latagunt/contingat eis ut Api
bus dicerem fl liceret.

Finis totius operis-Laus Chriflo Iefu : Srglorio
flflime Y irgini ciufdem Genitrici.

-,i.

X / .I', i i v te ’

< i iTr. in»it t

• - - « »,• . . T • -

Tabula totius operis magiftri Cipriani beneti t
Sed primitus numemsfoliojcfingulatim annotetur

A. • « teg

Adulare non uult ne® intendit auftor fo*cfxx. colnna fc3a.
Appellare a prcfenti Papa ad futurum nemopoteft/ nec rai
nus ad deum fol-xxii.col.i.

Appella fi grauaris/quomodo inteUigit: ibidem .cobii.
Appellare ad deu granatis qualiter licet fol*xxiii.col.i*
Appellare a Papa ad Conciliii nemo potelhibidc-col-ii.
Appellarea Pallore ad gregem/a Patre ad filios/ a capite ad
membra /a dno ad feruos indignu eft: fo.xxiiii*

Appellare ad Apo.fedem de qualibet gte mudi licet: ibide*
Appellare a fentetia Apoftolice ledis nulli licet : nec ad laiv .
ftam Sinodum: ibidem.

Aduerbiu opu s morale decorat & no nome4o.xxix<ol4*
A nobiliori fic denominaao.fo.xlviii.cobi.

Accula tio cotra Papa difficiliter admittit Sc qre.fo.lii.col.ii
A blolui poceft Papa a iuramento Sc uoti tranfgrefiione.fo#
liodvii.col.ii. , . ,

A pede de lupi/denti de cani Sc bene.fo.(xii<ol4.

Arma portare etiam Pape licet <foJxi.col.ii>

Archa Noe fignificat corpus x£i Sc eccliam.fo.xxvii*
Articulus de unitate Ecdefie apoftolice eft comunisidr bo#
nis fidelibus quafi naturalis.fo-xlvii.col.ii.

Argumenta aduer &rio§t deficiut in Logica.fo.lxviii.coM.
Audor itarem Papalemfolusdeuspoteft auferre/ minuere/
aut ampliare fo.xxxv-col.ii.

Auroris modefta excu&tio 8c humilis* fo.xxx.col.ii.&fo*
lio.lxy iii.col.i.Et refert k ad Dialogum quem fecit de mor*
te Cardinalis ad uincula.fo.lxx.col. ii.

B.

Bapdfmi unitas ab unitate Capitis fcmitur:a quo &unitaa

eccIefiedicitur-fo.xiii.coM!.

Baftlienfium congregatio mala.fo-xxviii.col.ii.

Bafilien conciliu hoc opus fSlertim egredit • fo.xxxii. coM*
Bafilien.que inducunt cx concilio no ualere.fo.lxix.col.it.
Bafilien.dottrinandapprobauitEugenius.fo.lxx.coM.
Bellum contra mundum/carnem/ malignu fpiritum nor»
ceflabit ufqt in finem feculi.fo.xv.col.ii.

Bonum comunc maxime relpicit bonum capitis fcilicetPa
pe.fo.xxxv.col.ii.

Bulla dni Eugenii no militat pro aduerlariis.fo-lxviii.col.il

C.

Clauiu collatio includit terrenas poteftates.fo.ix.col.il.
Concilium Effefin. ad Papam notat claram radii Solaris fi*
militudinem.fo.xvi.cohii.

Concilium fit per multas perfonas/&rquarc.fo.xxv.co!.ii.
Concilium non eft tante auttoritatis ut pofiit a Papa ad ip*
fum appellari.fo.xxiiiicol.i.

Gonciliu m in hiis que fidei funt no poteft errare fi fuerit ple
narium.fo.xxv-coI.ii.

Concilium generale non poteft condere decretum irritati*
contra Papam-fb.xxxiii.

Concilii AploK: Petrus eratprinceps-fo.xxxv.coMi.
Concilium quod 'eft corpus / nihil poteft facere fine capite
quod eft Papa.fo.xxxvii.coMi.

Concilium i mediate fufeipere poteftatcm a Chrifto/ etiam
fine Papa non eft aerum .fo-xxx viii.col.ii-
Cocilii diffmitio/Ar pofle concilia differri g papiS-fo-l-col-i.
Concilium uniuerfalc non iudicauic Marcellum Papam in
herefi deprehenfum.foMii.col i.

Concilium Papa non kgitimediftulit.fo.lvii.coM>
Concilium dcquibushabemus-fo.lxcol.ii.

Concilium a Papa [mediate recipit poteftatcm fi rite fiat, fo
lio.lxyiii. - > . *

%

Corre€tio beftialis quando eft.fo.xxxii.coMi.

Correctio tripliciter contingit fieri Jb.xxxii.coMi.
Correctio defeCtuu qui prouenerunt ex parte Calcographo
rum uideatur in recognitionibus in fine . Et quoniam nus§
eft inuenire perfectum 8c excufantur legitime.

Cardinales mortuo Papa habent illam plcniflimapotefta*
tem in habitu Sc potentia foluro-fo.xxxix.coMi.

Cardinaliu precminenciam Sc prefertim Pontificiam digni
tatera femper laudare AuCtor intendit Sc extollere quod no
ta.fo.Ixxvii.coM*

Confiflorii celeftis clauiger eft Papa.fo.xl.coM.
Copulatiuam implicantem defendunt aduerfarii: ibidem*
Glaues quid figmficat- fo.xlY-coU» Et multa ibide capite Se
de corpore nota per totum.

Celum quado no apertum fuiflet / 8c claufus fuiflet infernus
loquitur de preterito Sc conditionaliter .fb.xlvi.
Criminofus notorius no ideo dicitur hereticus.fo.lv* cohi.
Crimen fi quis no habet eiiciat in aliu primum lapidem .fo#
lio.xlvi.coi*i.

Codices Imperato^ Clerici portantes reprehenduturgra#
uitera beato Hiexonymo.fo.ixii.

D.

Donu Papatus eft gratis datu 8c no gratu facics.fo.xv.coM.
Decretum contra fuam plenariam peteftatem Papa facere
non poteft.fo.xxii*col.i.

Deus in terris eft Papa.fo.xxvi.coM.

Deponere Reges Papa p5t:etia pter hercfim.fo.xxx.coMi*
Dei opera perteCta iunt in hiis maxime que concernunt fa*
lutem animarum.fo.xxxv.coMi.

DoCtores multi &c feti pro opinione aultoris.fo.lxvii.col.ii
DoCtorcs damnatos ab ecclcfia fequuntur aliqui aduerfarii*
folio.lxx.coM.

Do&otes catholici murifones ccdic dicutur .fo-lxxi. colu*

Ecclefia uniuerfalis armis fpiritualibus Se materialibus edi
corroborari debet.fo*viii.col*ii*

Ecclefia fcmper habuit aptitudinem 8c unitatem principa#

cus.fo.xiiii.col.i.

Error aduerfariopc conuincitur.fo.xx.col.il.

Ecclefie audtoriras tanta eft in Papa quanta fuit in Petro/cui
ritefuccedit.fo.xxxiii.col.ii.

Ecclie no eft filius : q cathedra Petri dcferit.fo-xxxiiii.col.i.
Examinauit x£s Petru de trina negarione-fo.xlv-col.i.
Examinari non poteft Papa a fubditis : ibidem*

Eiedtio Pape requirit debita materia 6c forma : ibidc.col.ii.
Eledtio aliquo^c Romanoi^ Pontificum quali fuerit fa&a
audtor no indicat*foM*col*ii.

Ele&io Pape refpicitquandoq? prouidentiam potius § lati#
ditatem.folx.col*

Eligere idoneum Se fufficientem debent cleftores: ibidem.
Eligi debet potius Theologus § alius/ceteris paribus* folio
lxvi*co(*i*

Ecclefie excellentiam Se laudem nota*fo*lxi*col*ii«
Ecclefiafticam libertatem quilibet defendere tenetur Armo
ri prp ea: ibidem.
r F*

Fides manet eade femp Se forma facramctoipr*fo<xiiu*coI*i.
Fides antiquo^ cft una Se eade Se quomodo.fo*xiii.

Fides mortuo reducitur aliquo modo ad fidem fideliumiibi
dem*col*ii* .

Fidei noie no aliud intelligif nifi udes x£i.fo.xxi.col*i. .
Fide xjpi quilibet equafiter defendere tenet *fo>xxxiii*col*il.
Fidei pro ueritate minores maioribus refifterc poliunt . fo#
lio*xxxii<col*i*

Fidei non poteft fubefle falfum: ibidem.

Fide comittere arbitrio unius hols piculu eft.fo.lviii.col.ii»
Fine ola reipiciut/flr ora agut ppter iUu*fo*xviii*col.i.

Finis fpiritualis ptatis porior eft fine polirico.fo.xxix.coM.
Filius proprie in diuinis dicitur Ecdefie caput & non trini#
tas-fo.xlvi-col.i.

Ferdinandi Regis Catholici egregia opus.fo4>coI.ii.
Fedus Ceu liga fadta : ibidem.

Fundamenta ecdefie & excellens Papa cft46.xxxiii. &4iiii

G.

Gladiis materialibus ecclefia etiam tueri debet.fo.xxx.
Gladiu s conuerfus in uaginam Imperatoris cft : fed non ad
nutum Pape.fo. ibidem.

Gratia Spus Icti quare inConciliis inuocat .fo.xxxiii.coMi

H.

Habitus non facit Monachum : 8c Petrus quandotp porta#
uitarma.fo.ix.col.i.

Hominem deus fecit/ propter ea omnia fiibiecit eidem* fo#
lio.xviii.coM.

Herefim incurrit ueniens cotra ^tuor Cocilia- fo.xxi.col.ii
H erefis fi fit occulta in capite quid faciendu.fo.xx y.col.i*
Herefis quatrupliciter lumirur/quod notarur.fo.xIv.coM.
Heretici aliqui non fuerunt: qui aliquod heredeum exigno
rantia tenuerunt.fo.l-col.i.

Herericus Papa no fuit p Concilia condcnatus.fo4y*col.ii*
H ereticus non cft cenfcndus notorius peccator / fi Ecdefie
aflentiat.fo.xxy.

Hadrianus Papa bn feribit Impatori BafiIee.fo.xxxy.coM*
Hifpanic Regis potentei cotra rebellcs.fo.lxvi.coMi.

X_T ' 4 jMK wf ■ 1. 1 fit' yt * jr* v ■ •- ^

i. . /.

Ignorantia in cafii meriroria-fo.xlix.coM.

Imperio facerdotali nolentes obedire qualiter puniebantur
antiquitus.fo.xxxi.col.i.

Impcriu tranftulit Stephanus Papa in Carolu magnuribidc

X

*?

Imperator iurat fummo Pontifici nunq mandatam eius prd

rerirefo-xvi.col.ii.

im itari mala Prelatorum non licet / illofcp fempcr ucnerari
oportet.fo.xliiii.col.i.

lurifdi&iotgalis quomodo cd in R.o.Pont»foxi>coI.ii.
luftictc effectus in quibus maxime odenfus ed.fo.xy.col.i.
luditiam dei licet imprecari in oppreflione uiduaru &pu*
pillorc Sc innocentu m -fo. xxii. co l -ii.

Iudices terre dc iudice fupmo iudicare nequeut .fodiihcobii
Iudicium Papc folideorcferuatur.fol.lv.col.i»

Iudicare Papam quouis modo grauis offenla eft/Sc maxime
in priuatis perfonis-fodvi-col.i.
luramentum quandoq; non obleruandum.fo.Ivitcol.ii»
lurida non ed prefercndus Theologo in electione / ceteris
paribus.fodxiii.cold.

lurida ad Theologum quomodo fe habet.fodxv i.cold.
luride multa faciunt /quia plures& potcntiores cxidunt:
ibidem»

Iudicandi exercitium tantu relictum ed luridis Sc no Apo#
dolis.fodxiiii.col.i»

L»

Legem dei nolentes obferuare quibus aflimulantur» fo.yiii.
cobii»

Leges omnes principaliter pro conleruatione Papatis di*
gnitatis inuente funt : ibidem»

Legum Sc datutorum approbatio ad Papam pertinet»folio*
xxi-cold»

Lex eterna ed omnium aliarum menfiira : ibidem»

Lex nifi confirmetur per Papam non ligat : ibidem.

Legum fuarum petunt omnes imperatores approbationes
a Papa.fo.xxix.coldi.

Legibus Conciliopc Papa minime fubiicitur»fo»xxxyi.col»i
Lex omnis perfectius in facra feriptura Sc Theologia conti
lietur Sc comperitur .fo»lxiiii»col»i.

Mi

Maria uirgo excedit omnes puras creaturas iri gratia* folio»

lxxi.coM* .. ...

Mundi huius eft quicquid ex co elt.fo.vm.coM»

Malum pene a deo eft/noriautem culpe.foocix.col.il.
Maximo principi maxime principali conuenu.fo.xvi.coM
Membra inferiora fexus humani comuniter non obediunt
fuperiori parti rationis nota feptem pulchras rationes .folio
xviii.col.ii.dcfo.fequcnti.coM.

Membra capiunt uirtutem a capite.fo.xlvii.col.ii»

Mcbra inter fcadalisantia no ponitur caput.fo-lxxv. coM-
M oyfes mediante quo deus dabat legem reprefentat 1 apa»

fo.xx.coM* . • r

Mortem duriflima nolentia obedire fummo Sacerdoti-io.
xxvii.Et maledicentes eidem grauiter peccant : ibidem.
Morales contra uirtutes 8c non contra fidem tantum agens

quantumcuq; prauusnoefthereticus.fol.xli.coM«

Modeftia auftoris 6e excufatio.fo.lii.coM.

Medius eft inter deum & homines Papa.fo.jxv.col.il»
Mulier quandoq» regnauit in papatu.fo.xliiii*col.i.

Ni

Negotiis fecularibus licet Papam fc intromittere / & milita
ri etiam pro £cdefia.fo.x.col.i.

O.

Obedientia erga papam & Sedem apoftolicam exhibenda

pulchre defcribitur.fo.xxviii.col.ii.

Obedire pape debemus ad nutum eiuldem.fo.xi.col.ii*
Obedire pape nolentes perfequutur-fo.xxix. quafi per totu*
Ordinatione diuinaTetf e faftum eft utEcdefie prindpatui

preponereturfupremus.fo.xviii.col.il.

:io aliquo concelfo alicui conceduntur eidem

unus

Officio aliquo
nentia illud.fb.xxix.coMi.

concer*

*

P;

papa contogatus non tenetur dimittere contogem /& qua»

8c quando.to.xliiii.col.ii.

Papc detrahere malum cft.fol«liii.col«i.

Papam dedit Chriftus in caput 6mniu.fo.liii.coJ.ii.

Pape iudicium quomodo fieri debet.fo.xlv-col.i.

Pape uelle detrahere aut maledicere criminofum eft. foho.

Pape cor in manu dei eihdf uertit illud quocunq» uult.folio.

Ivii.col-i. ' ....

Papa tranfgreflTor uoti aut iuramenti fi fuerit / per Concilia

iudicari non poterit. fo.lviii.coU. .. , .

Papa non recognofcit fuperiorem in terris.fo4xvii.co!.i.
Pape 8c no Ecclefiefuprema poteftasdata eft.fo.lxii.coU*
Pape fortitudo & robur comendatur.fo4xii.per totum.
Papa produxit effectum clauiu maxime intellige in fibi ap#

plicatos per ueramobedientiam.fo.vi*col.i.

Papa habuit Sacerdotalem Sc Regalem poteftatera aChn*

fto.fo.viii.col4. _ ... e . * j;

Papa poteftate temporali utitur tanq ancnla.fo.ix.col.u.
Papa/CIerici/& Relligiofi quando^ etiam iuftefe implicat

negotiis fecularibus.fo.x.col.i«

Pape aliquis poteft eflfe equalis fecundum quid/ non tamen

fimpliciter.fo.xvii.col4» • * -

Pape refiftentes graui pena puntontur.fol.xxvi.col.u.

Papa per montem Sinai defignatur.fo.xxvi-col.i.

Pape plures fiint quo ad fiicceflione/ fcd unus lotos in actu s
fed Chriftus nunq non nifi unus*fo.xxvii.col.ii.

Papa poteft principesfeculares negligentes a principatu de
ponerc.fo.xxx-col.ii* ' . -

Papa maxime Oc principaliter confidcrat de ialute animara

ratione officii :ibidem.col.i» .. , .

Papam Chriftus principem mundi fecu.fo.xxxvu.col4.

Papa ucruspaftor pafiat nos/& quomodo : ibidem.

Papa quomodo non inuoluitur crimine Simonie a iure po
fitiuo prohibite / nota modeftam Auftoris decifioncm. fo*
lio.xxxi.cobi- & in ultima recognitione eiufdcm maxime*
Papa eftdn.sabfolutusternporaliufirfpiritualium/intdlige
ideft d ifpenfator utis abfolute.fi; ut dixit btus Tho-fumitut
eni dominiu prohmoi abfoluta difpcnfatione-fo.xlii.cobii
Petrus accepit ornem poteftatem a Chrifto / qua ipfe Chri#
ftus habuit a patre-fo. v. coi. ii.

Petro Chriftus ptatem contulit fmgulariter 8c no Concilio:
per q3 iacula aducriariogc ctia coumcunt • fo.xxxviii* cobii.
Petrus etia opprefliis a ty ranis no amifit principatfi:ibidc.
Petru s patiente Chrifto ad arma confugit : fic fi; papa sc* (a
lio.x.cobi.

Petro dixit Chriftus / Tibi dabo daues regni celoce Sc non
Concilio n eq» Ecclefie.fo.xvii.

Petrum plus dilexit negantem ipfum Chriftus/^ nun§ fecit
Iudam.fo.xvii.cobb

Ptatem hr e pleniftima fup aliquo cotingit duplV.fo. v« cobii
Ptas pape una ficut unu baptifma Sc una fidcsfo.xii.p totu.
Ptas omnisderiuat a deo ficut riuulia fonte.fo.xv*cobi.
Poteftas quomodo a deo eft imediate in papa: fi; eo median
te in aliis : ibidcm.col.ii.

Poteftatera fupremam fine temporalibus papa debite exew
cere non poteft.fo.xvi.cobi.

Poteftas iurifdidtionis Sc coaftiua data cft Petro A; luis fues
cefloribus.fo.xvbcobi.

Poteftas temporalis omnis pape in minifterium cft attribu
ta: ibidem. coi. ii.

Poreftatem pleniorem papa fibi relinquens non poteft (ubi
trahere aliquem a iurifdiftione fua.fo.xxiiii.cobi.
Poteftatem temporalem fublpirituali ficut gladius fu b gfa*
dio e fle oportet.fo.xxx.cobii.

Poteftas papalisomnem acatam poteftatem aliquo modo
fijperat.fo.xl.cobi*

Poteftas temporalis etia malis attribuitur.fo.xxxiil.col.i.
Priuilegia Sedis apoftolice nec minui nec augeri poliunt.
fo.xxxvi.coM. r

Peccatum Confcflorde licentia penitentis reuelarepotefh
quod non poteft de mandato Pape.fo.xxxii.coMi.
Peccatum unde oritur fitquomodo.fo.xiiii.col.ii.

Princeps mundi Papa / debet per omnes fideles decimis 8c
aliis fublidiis iuuari/eriam armis totra rebelles eiufdem.fo*
lio.xxxi.col.i.

Prelati ecclcfie quomodo intclliguntur per illud/Dic eccle*
fie.fo.lxxiiii.coM-

Prelatorum poteftas quomodo manet in Ecdefiis mortuis
ipfistibidem.col.ii.

Protcftatio Audoris excufetoria fit multum modefta.folio
ultimo.coM.

R.

Rex fi: Sacerdos Chriftus eft.fo.v&col.ii.

Reges omnes terre funt Vicario Chrifti in minifterium at
tributi.fo.xi.

Regis Hifpanieprefidium in fauorcm (ancte matris Eccle*
lie.lo.Ixiicol.ii.fi: in multis paftibus*

S.

Secularis omnino eft incapax Spiritualis iurifdiftionis. foj
lio.xi.col.i.

Sedes non moritur mortuo Papa.fo.xiiii.coM*

Seruus fidelis quis eft.fo.lxi.coM.

Speciei diuerfitatcm inter peccatu fit p£tm no. fo.liiii.col.i.
Sponfa Ecclcfia/Paranimphus Papa.fo.lxxiii.coMi.
Sacerdoti Sc non Regi data eft poteftas fuprema.folio.xxix
columna prima.

Sedis fine cofultatione nihil fecit Conciliu .fo.xxxiii. col.ii.
Spiritus fendti approbata confuetudo in eligendo Papam*
foIio-lxxiii.coM.

Simoniam Papa quomodo non comittic. fo.xli*&*xIii. per
lotum / Cc opiniones multoruro/dc quo uide recognitionem
audtoris in fine quam nota*

Suprema potcftas non eft in multitudine/ fed in uno* folio*
xxxviii*col*i*

T.

Theologia omnes alias (ciendas tranfcendit / Cc de quibus
confiderat.fo-lxiiii.col.ii*

Theologia cognofcit quid coforme fit Legi diuine / Cc quid
non: ibidem.

Theologo 9 : (tarum multi uenerari erubefcut/ propter eo§c
paupertatem/# malc*fo>lxv*col*ii*

Theologia ficut eft omniu fcientiaru digniflima/ita Cc Pro*
feflor in ea dodtus.fo.lxvi.col*

Theologi plulquam lurifte uenerari debent / ceteris pari*
bus: ibidem.

Thomam beatum Auguftinu in aliquo (prcuifle falfum eft.
folio-xxi-col.i*

Totum pro parte capitur aliquando/ in Euangelio Dic Ec*
defie dicitur 4o*lxxiiii.coI*i«

X*

Xpum qui affirmant non habuiffe utramqs poteftatem con
tradicunt aperte eidem •fo.ix.col *ii.

Xfium in penuldma linea Secudi Correlarii.v.Condufion
icriptu/Ioco huius nols debet e(Te luridam *fo*ii*col*ii»
Xpus fundauit poteftatem Pape fupra firmam petram fidei*
folio.xvi*col.ii.

Xpiper ordinationem omnes Apoftoli Petro dabant pr i*
tnum locum. fo.xvii.coMi*

Xf>us non poteft renudare fum mo facerdodo (icut Papa*fo
lio.xxvii-col.ii*

Xfius de ueris fidelibus dicitur uniuoce / de aliis cquiuoce*
foUo*xlyiii*col*ii*

tstt

r

* -f

-1&'

• ^ -
/

X^us cicgir Paulum poft rcfurredtionc* fo.xxxiii.coM* ubi

ante fuperHue ponitur.

Xpus (olus poreft rcftringereaw ampliare Papalem pote#
ftatem: ibidem. .>ii'

Xpus foluscft fuperior Papa.fodxxiiii.coM. Ipfeadfiriglo

t

%

£

riam nos perducat/ A men .

■* Fini» Tabule*

■ - ' t ; & W?-

~ •••

t/-,’

h '

Sd&i ' •. . 1 .1- • .7 ’ ' „ -."f ‘

• ' ' -llpy. -v H « t ’ . ' - 1 “ - ^

; ' i \ a* # - T x - » , . . *- .. > : ^ .

••-v-

«£;: ■ i h 1

1 • *

rV

Wt- <«;

>• •

j/tv

"Vf?* *V ■ J' "Lli . *#-' ■ ' '*i ‘ '

*

T^V

A'v • /..»:*>• •

"V i

' «*ngi .;*>;/’• .kV,

:•> (Si« ' V'- . fe>"'5 > «Si

. »:

« -v;:C

^ - ?vJt raassariS

M-. : ^

;-+~ . ' ' y. ~ i

_;.- , . - - L^edfcyCoog

. -

*, • .